
局米旁大师教言集MP155立佛像尺度.明日论
10-1-1a
立佛像尺度.明日论
尺度践行摄
༄༅། །སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཐིག་རྩ་རབ་གསལ་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
10-1-1b
༄༅། །ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཀུ་མཱ་རཱ་ཡ། ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བར་གུས་བཏུད་ནས། །ལྷ་ཡི་སྐུ་གཟུགས་ཆ་ཚད་དག །ཤིན་ཏུ་གོ་བདེར་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ཡང་དུས་འཁོར་དང་སྡོམ་འབྱུང་དང་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞུས་པ་སོགས་བཀའ་དང་། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་བཞིན་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཚད་ལ་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་ཞི་བ་སོར་ཕྱེད་བཅུ་གསུམ་རེ་ལ་ཞལ་གང་དུ་བརྩིས་པའི་ཞལ་ཚད་བཅུ་པ་དང་། བྱང་སེམས་ནི་སོར་ཕྱེད་སྤངས་ཏེ་སོར་བཅུ་གཉིས་ལ་ཞལ་གང་དུ་བརྩིས་པའི་ཞལ་ཚད་བཅུ་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སོར་ལྔས་དམན་པ་དང་། རྒྱལ་ཡུམ་ལྷ་མོ་རྣམས་མཐོ་དགུ་པ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་མཐོ་བརྒྱད་པ། མིའུ་ཐུང་མཐོ་དྲུག་པ་སྟེ་སྤྱིར་
10-1-2a
ཐིག་ཆེན་ལྔའི་ཁོག་དབུབ་ནས་བསྟན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ཞར་བྱུང་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ལས། ཐོག་མར་ཞལ་ལམ་མཐོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆ་བགོ་བ་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་བདེ་བས། སྐུ་གཟུགས་རྒྱ་ཁྱོན་ཅི་ཙམ་བྱེད་པ་དེ་ཡི་གཙུག་ཏོར་གྱི་རྩེ་ནས་རྟིང་བའི་བར་དུ་ཆ་བཅུ་མཉམ་པར་བགོས་པའི་ཆ་ཆེན་དེ་ལ། ཞལ་ལམ་གདོང་དང་མཐིལ་དང་ཐལ་མོ་དང་ཆ་ཆེན་དང་མཐོ་གང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །ཆ་ཆེན་རེ་ལ་ཆ་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོས་པའི་ཆ་རེ་ལ་སོར་དང་ཆ་ཆུང་ངམ་ཆ་ཕྲན་ཟེར། སོར་དེའི་བཞི་ཆ་ལ་རྐང་པ་ཟེར། རྐང་པའི་ཕྱེད་ལ་ནས་ཞེས་བརྗོད་པས་ནས་བརྒྱད་སོར་གཅིག །ནས་གཉིས་རྐང་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆ་ཆེན་རེ་ལ་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་མཐོ་བཅུ་པ་འདི་ལ་སྐུའི་སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་བ་འདི་འཇམ་དཔལ་
10-1-2b
ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཚད་དུ་གསུངས་མོད། དང་པོར་འདི་བཤད་ན་གོ་བདེ་བས་བཞེངས་སྐུ་ལ་སྐུའི་དབུས་དྲང་པོར་ཚངས་ཐིག་བཏབ་ནས། སྲིད་དུ་མར་གཙུག་ཏོར་གྱི་དཔངས་ལ་སོར་བཞི། དེ་ནས་སྐྲ་ཡི་ཐོད་ཁྱིམ་སོར་བཞི། དེ་ནས་ཀོས་ཀོའི་བར་ཞལ་ཚད་གཅིག །སྐྲ་མཚམས་ནས་མཛོད་སྤུའི་བར་སོར་བཞི་ཡིན་ན་སྐྲ་མཚམས་ནས་ཀོས་ཀོའི་རྩེ་བར་ཞལ་ཚད་དུ་ཐེ་སོང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཆན་ནོ། ། དེ་ནས་མགྲིན་པའི་དཔངས་སོར་བཞི། དེ་ནས་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཐུགས་ཀ །དེ་བཞིན་ཞལ་ཚད་གཅིག་ལྟེ་བ། དེ་ནས་ཞལ་ཚད་གཅིག་གསང་གནས་ཀྱི་མས་ཐིག་སྟེ་སྐུ་སྟོད་ལ་ཞལ་ཚད་ལྔའོ། །དེ་ནས་དཔྱི་སོར་བཞི། བརླ་ཞལ་དོ། པུས་མོ་སོར་བཞི། རྗེ་ངར་ཞལ་དོ། ཞབས་དཔངས་སོར་བཞི་སྟེ་སྲིད་དུ་སོར་མོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །གཙུག་ཏོར་རྩེའི་ནོར་ཏོག་སོར་གཉིས་པ་ནི་འདིར་མི་བགྲང་ངོ་། །ཞེང་དུ་ཐུགས་དབུས་ཚངས་ཐིག་ནས་མཆན་རྩེ་བར་ཞལ་གང་། དཔུང་པ་སོར་ཉི་ཤུ། ཕྱག་ངར་བཅུ་དྲུག ཕྱག་མགོ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གཡས་གཡོན་བསྡོམས་པས། སོར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ་ཆུ་ཞེང་གབ་པའོ། །སྡོམ་འབྱུང་ལྟར་ན། དཔྱི་སོར་ལྔ། པུས་མོ་སོར་གསུམ། ལོང་བུ་སོར་གཅིག་ཏུ་གསུང་གཞན་འདྲ། དེ་ལྟར་གཙུག་ཏོར་རྩེ་ནས་མཛོད་སྤུའི་བར་དང་། དེ་ནས་ཐུགས་ལྟེ་གསང་གནས་བཞི་ཞལ་རེ་རེ། བརླ་ཞལ་དོ། རྗེ་ངར་ཞལ་དོ། དཔྱི་དཔུས་མོ་ཞབས་དཔངས་སོར་བཞི་རེ་སྟེ་ཁྱོན་ཞལ་གང་བཅས་སྲིད་དུ་མཐོ་བཅུ། ཞེང་དུ་ཚངས་ཐིག་ནས་མཆན་
10-1-3a
ཁུང་བར་ཞལ་གང་། དཔུང་པ་ཞལ་གང་སོར་བརྒྱད། ཕྱག་ངར་ཞལ་གང་སོར་བཞི། ཕྱག་མགོ་ཞལ་གང་སྟེ་གཡས་གཡོན་བསྡོམས་པའི་ཞེང་དུ་མཐོ་བཅུའོ། །བཞུགས་སྐུ་ལ་གཙུག་ཏོར་རྩེ་ནས་གསང་གནས་བར་ཞལ་ཚད་ལྔ་ཡོད་ཅིང་། མན་ཆད་གདན་ལ་བཞུགས་སྟབས་ཅན་གྱི་ཐིག་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །འདི་དག་གིས་ཆ་ཚད་རགས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

立佛像尺度·明日论
尺度践行摄
顶礼文殊童子！
此《佛像尺度·明日论》
佛像尺度明日论
顶礼文殊童子！集聚二种资粮圆满智慧身，向幻化网表示敬礼。我将简明易懂地解说神灵佛像的比例尺度。根据时轮、三昧总持和舍利子所问等经典，以及解释其义理的众多论典所说，佛像的尺度如下：最胜佛陀的化身和寂静相的报身，以十三指半为一面长度，面部尺度为十；菩萨像则去掉半指，以十二指为一面长度，面部尺度为十，比佛身少五指；佛母和女神像高九度；忿怒尊高八度；矮人像高六度。总的来说，
应当先确立五大基准线，在此基础上顺便解说其他内容。首先，"面"或"高"这个单位，分为十二个部分会更容易理解。无论佛像总体尺寸多大，从顶髻顶点到脚跟之间均分为十等份，这个等份称为"大份"、"面"、"掌"、"手掌"或"高"。每个大份再分为十二等份，每份称为"指"或"小份"。指的四分之一称为"段"，段的一半称为"麦粒"，所以八麦粒等于一指，两麦粒等于一段。
按照这种计算方法，每个大份有十二指，高十度的身体总长为一百二十指。这是文殊菩萨等菩萨身像的标准尺寸。为便于理解，先解释站立像的情况：首先在身体中央垂直画一条中轴线，然后从上到下量度：顶髻高四指，发际四指，从额头到下巴一面，从发际到眉间白毫四指（注：这表明从发际到额头顶部应计入面部尺度）。颈部高四指，胸部十二指，脐部一面，从脐到生殖器底线一面，这样上身共五面。接着，臀部四指，大腿半面，膝盖四指，小腿半面，足高四指，总高度为一百二十指。顶髻上的宝珠高二指，此处不计入总高。
宽度方面，从胸部中轴线到肩峰一面，上臂二十指，前臂十六指，手掌十二指。左右相加，总宽一百二十指，与高度相等。根据《三昧总持》，臀部五指，膝盖三指，踝骨一指，其余相同。
总结来说，从顶髻顶点到白毫处、再到胸部、脐部和生殖器的四个部位各为一面，大腿半面，小腿半面，臀部、膝盖和足部各四指，总高十面。宽度从中轴线到肩窝一面，上臂一面零八指，前臂一面零四指，手掌一面，左右相加总宽十面。
坐像从顶髻顶点到生殖器为五面，以下按坐姿安排在座垫上，其比例将在下文解说。以上是对基本尺度的粗略了解。


 །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆ་ཆེན་རེ་ལ་སོར་ཕྱེད་བཅུ་གསུམ་རེ་བརྩིས་པས་ཆུ་ཞེང་དུ་སོར་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་པ་ཡིན་པས་གོང་བསྟན་གྱི་ཚད་ལས་སོར་ལྔ་ལྷག་པ་དེ་ཆ་ཆེན་བཅུ་པོ་རེ་རེར་སོར་ཕྱེད་རེ་ལྷག་པོར་འཕར་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སྐྲ་ཁྱིམ་ལ་སོར་ཕྱེད་འཕར། དེ་བཞིན་ཀོས་ཀོའི་རྩ་བ། ཐུགས་ལྟེ་གསང་བའི་མཐར་རེ་རེ་སྟེ་སྐུ་སྟོད་ལ་སོར་ཕྱེད་པ་དང་ལྔ་འཕར། བརླ་ལ་སོར་གཅིག །རྗེ་ངར་སོར་གཅིག །ཞབས་དཔངས་ལ་སོར་ཕྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སོར་ཕྱེད་པ་ལྔ་སྐུ་སྨད་དུ་འཕར་དགོས་ཤིང་སོར་ཕྱེད་བཅུ་པོ་བསྡོམས་པས་དོན་ལ་སོར་ལྔ་ལྷག་པའོ། །དེ་བཞིན་ཐད་ཀའི་ཞེང་དུ་ཡང་། ཐུགས་དབུས་ནས་མཆན་རྩེའི་བར་ལ་སོར་ཕྱེད། གྲུ་མོ་དང་མཁྲིག་མའི་ཚིགས་ལ་སོར་རེ་རེ་འཕར་པའམ། འགའ་ཞིག་གིས། མཁྲིག་ཚིགས་ལ་སོར་ཕྱེད། ཕྱག་སོར་ལ་སོར་ཕྱེད་འཕར་བ་བྱེད། གང་ལྟར་ཀྱང་གཡས་གཡོན་བསྡོམས་པས་སོར་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་པ་ཆུ་ཞེང་གབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་འདི་ནི་དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། རྒྱལ་བའི་བདག་པོའི་གཙུག་ཏོར་ནས་ནི་མཛོད་སྤུའི་དབུས་སུ་ཕྱེད་དང་
10-1-3b
བཅས་པ་ཉི་མའི་སོར་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐབས་སུ་དོགས་པ་འདི་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞེངས་སྐུ་ལྟ་བུ་ཆེ་ཆུང་གང་བྱེད་ཀྱང་། དེའི་གཙུག་ཏོར་ནས་ཞབས་མཐིལ་བར་དུ་ཆ་བཅུ་མཉམ་པར་བགོས་པའི་ཆ་ཆེན་རེ་ལ་ཆ་ཆུང་ཕྱེད་བཅུ་གསུམ་དུ་བགོས་པའི་ཆ་ཆུང་དེས་གཞལ་བ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཆ་ཆུང་ཕྱེད་འཕར་བ་རྣམས་ནི་རིང་ཞིང་། དེ་མིན་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དེ་ཙམ་ཆད་དེ། སོར་བཅུ་གཉིས་རེའི་སྟེང་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་ལྟར་གྱི་སོར་ཕྱེད་རེ་ཆད་པས། མཐར་ཆུ་ཞེང་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་སོར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པ་དང་འདྲ་ལ། གནས་སོ་སོའི་རིང་ཐུང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ནོར་བའམ་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་བཞེངས་སྐུ་ཐལ་མོ་བཅུ་པ་ལ་མཚོན་ན། གཙུག་ཏོར་སྟེང་ནས་ཞབས་ཀྱི་བར་ཆ་བཅུ་མཉམ་པར་བགོས་པའི་ཆ་ཆེན་དེ་ལ་ཆ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོ་བ་འདི་སྐུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ངེས་པར་དགོས་ལ། དེའི་ཁར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཞལ་ཚད་རེ་ལ་ཆ་ཕྲན་ཕྱེད་རེ་འཕར་བས་ཁྱོན་ཆ་ཕྲན་ལྔས་ལྷག་པ་དང་། མ་འཕར་བ་དཀྱུས་མ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུའི་ཚད་དུ་འཛིན་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མཐོ་གང་དུ་ཚད་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ལ་དཔེར་མཚོན་ན། སངས་རྒྱས་མཐོ་གང་པོ་དེའི་ཚབ་ཏུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་བྲིས་ན། ཆ་ཕྲན་ལྔས་ཆུང་ཆོག་ལ། བྱང་སེམས་མཐོ་གང་གི་སྐུ་དེའི་ཁྱོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བྲིས་ན། གཞི་དེ་ལས་ཆ་ཕྲན་ལྔས་ཆེ་དགོས་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་དགོས་ཀྱི།
10-1-4a
ཞལ་གང་ལ་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོ་བ་དང་། ཕྱེད་བཅུ་གསུམ་དུ་བགོ་ལུགས་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བཟུང་ན་ཤིན་ཏུ་མི་འགྲིག་པས། ཞལ་གང་ལ་ཆ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོ་བ་འདི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐལ་མོ་བཅུ་པ་དང་། རྒྱལ་ཡུམ་ཐལ་མོ་དགུ་པ་སོགས་ཀུན་ལ་སྤྱིར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁོ་བོས་སྨྲས་པ་འདི་ལ་གངས་ཅན་པའི་ཐིག་རྩ་ཤེས་པ་ཀུན་གྱིས་དཔྱད་འཚལ་ལོ། །འདིར་བྲིས་འབུར་ཐུན་མོང་གི་ཞལ་སོགས་ཀྱི་ཐིག་རིས་ཞིབ་པར་བྱེད་ན་ནོར་ཏོག་སོར་གཉིས་པའི་མཐའ་སྐོར་སོར་དྲུག །འདིར་སོར་ཟེར་བ་ཐམས་ཅད་སྐུ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་གྱི་ཞལ་ཚད་རེ་ཆ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོས་པའི་ཆ་རེ་རེ་ལ་གོ་དགོས་པས་གོང་དཔྱད་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཚད་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

其中，佛身以每个大份计算十三指半，宽度为一百二十五指，比上述标准尺寸多出五指。这五指需要在十个大份中每个增加半指，具体分配如下：发髻增加半指，额头底部、胸部、脐部和生殖器底部各增加半指，上身共增加两指半；大腿增加一指，小腿增加一指，足高增加半指，下身共增加两指半。这样总共增加十个半指，实际上就是多出五指。
同样，在水平宽度上，从胸部中心到肩峰增加半指，肘部和手腕关节各增加一指；或者按照一些人的观点，手腕关节增加半指，手指增加半指。无论如何，左右相加总宽为一百二十五指，与高度相等。这种方法在《时轮略续》中有明确阐述："胜者之主从顶髻至白毫中央，为太阳指一又二分之一"等等。
在这里有一个疑问：无论制作何种大小的佛陀立像，都是将从顶髻到足底平均分为十份，每大份再分为十三个半小份来测量的。如果这样，那么佛身上增加半指的部位就会变长，而其他部位从十二指中减去相应长度，结果在水平宽度上与菩萨身的一百二十指相同，只是各部位长短不同。我认为这是错误的。
因此，对于十掌高的立像来说，从顶髻顶点到足底均分为十份，每份再分为十二小份，这对所有佛像都是必须遵循的。此外，佛身每个面长增加半指，总共多出五个小份。未增加的标准尺寸就是菩萨身的尺度。例如，以相同高度的一掌高佛像和菩萨像为例：如果在佛像的位置画菩萨像，可以小五个小份；如果在一掌高菩萨像的位置画佛像，需要大五个小份。
必须理解这一点，而不能仅仅认为是将一面分为十二指或十三指半的差异。应普遍理解，无论是十掌高的佛陀和菩萨像，还是九掌高的佛母像等，一面均分为十二小份。我提出这一观点，请所有了解藏地绘画标准的人加以考察。
如果要详细描述绘画和雕塑共有的面部等比例线，宝珠高二指，其周长六指。这里所说的所有"指"，无论佛像大小如何，都是指每个面长分为十二份后的每一份，必须按照上述观点确定。以这一标准测量上下所有部位。


 །མཆན། གཙུག་ཏོར་རྩ་བའི་རྒྱ་དང་དཔངས་ཀྱང་སོར་བཞི། མཐའ་སྐོར་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་ལྷུང་བཟེད་སྦུབས་པའམ། འབྲུ་ཡི་ཕུང་པོ་ལྟར་རྩེ་མོ་རིམ་པས་ཕྲ་བ། སྐྲ་ཞབས་ཐོད་ཁྱིམ་གྱི་དཔངས་སོར་བཞི། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་ལྔ། སྐྲ་མཚམས་ཐོད་ཁྱིམ་ཟླུམ་པོ་གདུགས་ལྟར་རྒྱས་པའི་མཐའ་སྐོར་སོར་ཞེ་ལྔས་འཁོར་བ། འབུར་ཡིན་ན་ཐོད་ཟུར་གཉིས་ཀྱི་བར་དཔྲལ་ཞེང་གཡས་གཡོན་དུ་སོར་དགུ་དགུ་རེ་བྱས་ལ་དེའི་མཚམས་སུ་སྐྲ་མཚམས་ཚངས་ཐིག་ནས་རིམ་པས་གཞུ་ལྟར་འགུགས་པར་བྱའོ། །ནོར་ཏོག་གི་རྩེ་ཡི་ཚངས་ཐིག་ནས་དཔྲལ་ཐིག་དང་སྙན་རྩེའི་ཕྱི་ཐིག་གཉིས་ཕྲད་མཚམས་གཡས་གཡོན་དུ་ཐིག་བཏབ་པས་གཙུག་ཏོར་རྒྱ་ཚད་རྟོགས་སོ། །ཀོས་ཀོའི་མས་ཐིག་གི་ཚངས་ཐིག་སྟེང་ནས་གཡས་གཡོན་
10-1-4b
སོར་དོ་རེ་གཞལ་བ་ནས་སྐྲ་མཚམས་འཕྲེད་ཐིག་ཚངས་ཐིག་འདུས་པར་ཐིག་འཐེན་པས་རྩེ་རིམ་པར་ཕྲ་བ་དེས་སྤྱན་གྱི་བར་དང་ཤངས་དང་ཞལ་ཁུག་གི་ཞེང་ཚད་རྟོགས་སོ། །སྐྲ་མཚམས་ནས་སོར་བཞི་མར་གཞལ་བ་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་འཕྲེད་ཐིག་དེས་སྙན་གྱི་རྩེ་དང་སྨིན་མ་རྣམས་ཡོད་པ་རྟོགས། སྐྲ་མཚམས་ཚངས་འཛོམ་ནས་ཤངས་རྩེའི་ཐིག་སྙན་རྩར་ཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ་བས་སྤྱན་གྱི་ཕྱི་དབྱིབས་གྲ་ཟུར་རྟོགས། སྨིན་མཚམས་འཕྲེད་ཐིག་སྙན་རྩེའི་ཐིག་ཕྲད་མཚམས་ནས་ཀོས་ཀོའི་ཐིག་རྩེ་སྔ་མ་གཉིས་རྟོགས། གཡས་ནས་གཡོན་དུ་དང་གཡོན་ནས་གཡས་སུ་བསྣོལ་མར་བཏབ་པས་སྔ་ཕྱིའི་ཐིག་བཞི་རྒྱ་གྲམ་ནི་མཆུ་ཡི་དཀྱིལ་ཚད་དང་མཆུའི་ཁྲ་གདོང་བཅས་ཀྱི་ཚད་རྟོགས་སོ། །སྨིན་ཕྲག་ཚངས་ཐིག་གི་སྟེང་དུ་མཛོད་སྤུ་སོར་མོ་གཅིག་པ་ཟླུམ་དཀར་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་རྩེ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་ནས་ནས་གཉིས་དོར་བའམ། སྨིན་མཚམས་ཚངས་ཐིག་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་ནས་དྲུག་རེ་འཕྲེད་དུ་གཞལ་བ་ནས་སྨིན་མ་སྟེ། དཀྱུས་ལ་སོར་བཞི་དབུས་སྦོམ་པའི་ཚད་དུ་རྐང་པ་གཅིག །ཟླ་ཚེས་ལྟར་རིམ་པས་ཕྲ་ཞིང་མཛེས་ལ་གུག་པ། དེའི་དཀྱིལ་དབུས་གྱེན་དུ་མཐོ་བའི་སྟེང་ནས་སྐྲ་མཚམས་ལ་སོར་གསུམ་མོ། །མཛོད་སྤུའི་འོག་ཏུ་མར་ལ་སོར་གཉིས་གཞལ་བའི་འཕྲེད་ཐིག་སྤྱན་གྱི་མ་ལྗིབས་ཀྱི་ཐིག་སྟེ། དེ་ཡང་ཚངས་ཐིག་སྟེང་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་སོར་མོ་རེ་རེ་དོར་མཚམས་ནས་སྤྱན་གྱི་ནང་གི་གྲ་གཞུག་གི་མཐའ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་བཞུགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་འཕྲེད་དཀྱུས་ལ་སོར་བཞི།
10-1-5a
ཞེང་ལ་ནས་གཉིས་པ་སྤྱན་དབྱིབས་གཞུ་འདྲ་སྤྱན་མདུན་རིམ་ཕྲ་སྤྱན་སྨད་སྦོམ་པ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་དཀར་ནག་གི་ཆ་ནི། མིག་གི་གྲ་ཁུག་གཉིས་སོར་ཕྱེད་རེ་སྟེ་ཤངས་ངོས་ནང་གྲ་དང་། སྙན་ངོས་ལ་ཕྱི་ཡི་གྲ་ཁུག་ཟེར། སྤྱན་དཀྱུས་སོར་བཞི་ལས་གྲ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་སོར་གཅིག་དོར་ལྷག་སོར་གསུམ་པོ་སྤྱན་འབྲས་སམ་དབུས་ཀྱི་དཀར་ཟླུམ་ཡིན་ལ་དེའི་ཞེང་སོར་གཉིས་སོ། །དེའི་དབུས་དྲང་པོར་ཀ་ལི་ཏ་ཞེས་པ་ནག་པོ་སོར་གཅིག་པ་ཟླུམ་པོའོ། །དེའི་དབུས་ན་སུ་ཏ་ལི་ཞེས་མཐོང་མིག་གམ་རྒྱལ་མོ་སོར་གཅིག་གི་ལྔ་ཆ་ཟླུམ་པོ་བྱ་ལ། དེའི་མཐར་སོར་གཅིག་གི་ལྔ་ཆའི་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་པོ། ཞི་བར་གསེར་དང་ཁྲོ་བོ་ལ་དམར་དང་སྔོ་བ་བྱའོ། །སྤྱན་གྱི་གྲ་གཉིས་ཅུང་དམར་བ་སོགས་སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་ལྟར་ཡངས་ལ་མཛེས་པ། སྤྱན་གཞུག་སྙན་གྱི་བུ་གར་གཏོད་པ། སྤྱན་འབུར་ཞེས་སྤྱན་རྡོག་ཀུན་གྱི་རྒྱ་མ་སྨིན་མའི་འོག་ནས་མ་ལྤགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡན་སོར་དོ་སྟེ། སྙན་རྩེའི་འཕྲེད་ཐིག་ནས་མར་སོར་གཅིག་གི་སྤྱན་འབོར། དེ་ནས་སོར་གཅིག་གིས་སྤྱན་དངོས་ཀྱི་སྲིད་ཚད་དུ་ཡང་བཞེད། མུད་ག་ཞེས་པ་སོགས་སུ་གྲགས་པ་སྤྱན་གྱི་ཡ་ལྕིབ་མ་ལྕིབ་བམ་སྤྱན་ལྤགས་ཕྱིར་འབུར་བའི་ཆ་ནི་ནས་གཉིས་ཀྱིས་མཐོ་བའོ།

注：顶髻根部的宽度和高度各为四指，周长十二指，形状如倒置的钵或谷物堆，顶端逐渐变细。发髻高四指，佛像为四指半。发际圆形头冠如伞盖般展开，周长四十五指。若为雕塑，额头宽度从两侧发际各向左右延伸九指，发际线从中轴线处如弓般向两边弯曲。
从顶髻顶点的中轴线到额头线和耳尖外线的交点处连线，可确定顶髻的宽度。从额骨底线的中轴线处向左右各量二指半，连接到发际横线与中轴线的交点，形成逐渐变细的顶部轮廓，由此确定眼睛之间、鼻子和脸颊的宽度。
从发际线向下量四指是眉间线，此横线用于确定耳尖和眉毛的位置。从发际线与中轴线交点连接到鼻尖和耳尖的交点，确定眼睛外部形状的角度。从眉间横线与耳尖线的交点连接到前述两点，可确定额骨线顶点。从右到左和从左到右交叉连接，形成四条交叉线，确定嘴唇中心和唇部轮廓的尺寸。
眉间中轴线上有白毫，一指大小，白色圆形，向右旋转，尖端向上。向下两麦粒处，或从眉间中轴线向左右各量六麦粒的横向距离，是眉毛位置。眉毛长四指，中间最粗的部分为一段厚，形状如月牙，逐渐变细而弯曲优美。眉毛中心高点到发际线为三指。
白毫下方二指处的横线是眼睑线。从中轴线向左右各一指处为眼睛内角的边缘。佛陀入定时的眼睛在水平方向长四指，宽二麦粒，眼形如弓，前部渐细，下部较粗，向上倾斜。
眼睛的白色和黑色部分比例如下：眼睛的两角各为半指，靠鼻侧为内角，靠耳侧为外角。眼睛长度四指减去两角共一指，剩余三指为眼球或中央白色圆形，其宽为二指。其正中央有称为"卡利塔"的黑色部分，直径一指，呈圆形。其中央有称为"苏塔利"的瞳孔或"王妃"，直径为一指的五分之一，做成圆形。其边缘有一圈环，宽度为一指的五分之一，圆形。和平尊为金色，忿怒尊为红色或蓝色。
眼角略带红色，眼白与黑色分明，如乌帕拉花瓣般宽广美丽，眼睛后端朝向耳孔。"眼突"是指整个眼球区域的宽度，从眉毛下方到眼皮底部有二指半。从耳尖横线向下一指是眼突，也有主张从那里再下一指是眼睛本身的长度。俗称"芒豆"等的上下眼睑或眼皮外突部分高二麦粒。


 །སྤྱན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སོར་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཡི་དབུས་སུ་ཤངས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེའི་ཞེང་ལ་སོར་གཅིག་ལ་སུམ་ཆས་དམན་པ། ལ་ལས་སོར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའང་ཡོད། དཔངས་ལ་སོར་གཅིག་པ། རྩ་བ་ནས་རིམ་པས་སྦོམ་པའི་
10-1-5b
ཤངས་དཀྱུས་སོར་བཞི་པ། མངོན་པར་མཐོ་ཞིང་ལེབ་བག་མེད་པས་ཡིད་ཙམ་གཟོར་ལ་དྲང་ཞིང་མཛེས་པ། ཤངས་ཀྱི་རྩེ་མོའི་རྒྱར་འཕྲེད་དུ་སོར་གཉིས། གྱེན་དུ་དཔངས་ལ་སོར་ཕྱེད་གཉིས། ཤངས་བུག་གཉིས་དང་དབུས་ཀྱི་ཀ་བ་གསུམ་པོ་འཕྲེད་དུ་སོར་ཕྱེད་རེ། དཔངས་སོར་རེ། གཞན་དག་བུག་པ་དང་ཀ་བའི་ཞེང་སོར་རེ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ་ལྟ་ན་ཤངས་ཞེང་སོར་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཅུང་མི་ལེགས་འདྲ། ཤངས་གཤོག་རྒྱས་པ་ནས་གཉིས། ཤངས་བུག་ཟབས་སུ་སོར་གཅིག་གོ། ཤངས་རྩེ་ཟླུམ་པོའི་དབུས་ཀྱི་རྒྱ་ལ་སོར་གཅིག་དང་ནས་གཅིག་གོ། སྙན་རྩེའི་ཐིག་ནས་སོར་བཞིས་ཤངས་རིང་ཚད་ཡིན་ཀྱང་། ཤངས་ཀྱི་རྩེ་མོ་སོར་ཕྱེད་ཙམ་གྱིས་ཐིག་ལས་ཕྱིར་འབུར་བར་བྱའོ། །ཤངས་ཀྱི་རྩ་བ་ནས་ཡ་མཆུ་དཔངས་སོར་གཅིག །གཡས་གཡོན་ཞལ་ཁུག་བར་མའམ་ཞལ་དཀྱུས་སོར་བཞི་པའི་དབུས་སུ་ཤངས་ཀྱི་ཀ་བའི་འོག་ན་ཡ་མཆུའི་གཤོང་བུ་མིང་འགུ་རྩེ་ཟེར་སྲིད་དུ་སོར་གཅིག་པ་པད་འདབ་ཀྱི་དབྱིབས་ཅན་ཞེང་ཆེ་སར་ནས་དྲུག །ཟབས་སུ་ནས་གཅིག་གིས་དམའ་བ། བིམྤ་ལྟར་དམར་བའི་མཆུ་སྒྲོས་ཡས་མན་ལས་ཡ་མཆུ་དངོས་ཀྱི་སྲབ་འཐུག་སོར་ཕྱེད་དམ། རྐང་པ་གསུམ། ཁ་ཅིག་སོར་གཅིག་བྱེད་པའང་ཡོད། གཡས་གཡོན་དུ་དཀྱུས་ལ་སོར་རེ་སྟེ་ཁྱོན་གཉིས། ནེ་ཙོ་དང་ཁྲ་ཡི་གདོང་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཆ་ཙམ་གྱིས་ཅུང་ཟད་དབུས་མཐོ་མཐའ་དམའ་བ། ཚེམས་ཀྱི་འོག་ནས་མ་མཆུ་འཕྱང་ཐབས་ལ་སོར་གཅིག །ཁ་ཅིག་ཡ་མཆུ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་ཡོད། ཕན་ཚུན་དུ་སོར་རེ་མཐའ་
10-1-6a
མཐོ་ཞིང་དབུས་ཆུང་དམའ་བ་ཡ་མཆུ་དང་མ་མཆུ་དངོས་ཀྱི་མཐར་ཞལ་གྱི་གྲ་ཡི་འཛུམ་སྐྱོང་སོར་རེ་རེ། ཁ་ཅིག་ནས་དྲུག་ཏུ་བྱེད་པའང་ཡོད། ཞལ་གྱི་གྲ་ཡི་དཔངས་ནས་གཅིག་གམ་ཕྱེད་དུ་འདོད་པའང་ཡོད། དེ་ལྟར་མཆུ་སྒྲོས་གཉིས་ཀྱི་དཔངས་སོར་ཕྱེད་གཉིས་སམ་གཉིས། གྲ་ནས་གྲ་མཐར་དཀྱུས་སོར་བཞི། ཞལ་གྱི་གྲ་ཅུང་ཟད་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་འཛུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་བྱའོ། །མ་མཆུའི་འོག་ཏུ་ཀོས་ཀོའི་དཔངས་ལ་སོར་གཉིས། འཕྲེད་དུ་སོར་བཞི་པ་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པའོ། །འབུར་སྐུ་ལ་མགུལ་ནས་ཚུར་ཀོས་ཀོ་འཕྱར་ཐབས་ཀྱི་ལྐོག་འཕྱང་གི་དཔངས་དང་ཞེང་ལ་སོར་བཞིའོ། །མན་རྩེའི་དབུས་ཀྱི་འབུར་ལ་སོར་གཉིས་སོ། །ཀོས་ཀོའི་རྩ་བ་ནས་སྙན་གྱི་རྩ་བའི་བར་གྱི་འགྲམ་པའི་དཀྱུས་ལ་སོར་དྲུག །ཞེང་སོར་ཕྱེད་གསུམ། སྙན་དང་མཁུར་གོང་གཉིས་ཀྱི་བར་ཞལ་འགྲམ་གྱི་དཔངས་དང་ཞེང་ལ་སོར་བཞི་རེ། འགྲམ་པ་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པ་མེ་ལོང་གི་ངོས་སམ་སེང་གེའི་ཟ་འགྲམ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཟ་འགྲམ་གྱི་མཐའ་ནས་ཤངས་ཀྱི་ཟུར་གྱི་བར་དང་། མིག་ལྤགས་ཀྱི་འོག་ནས་མཁུར་བ་སོར་གསུམ་ཟླུམ་པོའི་དབུས་ཅུང་ཟད་འབུར་བ་སོར་གཅིག་གི་ཚད་དོ། །དེ་ལྟར་ཀོས་ཀོ་དང་ཁ་འགྲམ་གྱི་ཕྱི་ཟུར། མིག་འབྲས་ནང་ཟུར་རྣམས་ཐིག་དྲང་པོར་མཉམ་པ་དེ་བཞིན་མིག་གི་ནང་ཟུར། ཤངས་ཀྱི་ཕྱི་མཐའ་ཀོས་ཀོའི་རྩེ་རྣམས་ཐིག་དྲང་པོར་མཉམ། སྨིན་དབུས་མཐོ་བ་དང་། སྙན་རྩེ་ཐད་ཀར་མཉམ་མོ། །སྤྱན་གཞུག་ནས་འཕྲེད་ལ་སོར་མོ་ཕྱེད་ལྔ་སོང་མཚམས་ཟ་
10-1-6b
འགྲམ་རྩ་བ་ནས་སྙན་ཞེང་སོར་གཉིས། དཀྱུས་སོར་བཞི་འམ་ཕྱེད་ལྔ་སྟེ་ཀོས་ཀོའི་མས་ཐིག་འོག་སོར་བཞི་ཙམ་འཕྱང་བའོ། །སྙན་གྱི་ལྟག་པའི་འཕྱར་ལ་སོར་ཕྱེད་གཉིས། སྤྱན་གཞུག་གི་ཐད་ཀྱི་ཟ་འགྲམ་རྩ་བར་རྣ་བུག་གི་མདུན་དུ་ཤ་འབུར་མེ་ཏོག་གང་བུའི་དབྱིབས་ཅན་རྣ་བའི་འདབ་མའམ་རྣ་འདན་ཞེས་གྲགས་པ། རྒྱ་དཔང་ངམ་ལོགས་འཕྱར་ལ་སོར་ཕྱེད་པ། དཀྱུས་སོར་གཅིག་གོ།

两眼之间有二指的距离，其中间是鼻根，其宽度为一指减三分之一，有些人做成一指宽。高度为一指，从根部逐渐变粗的鼻梁长四指，明显高起且不平，稍微向下而直且美观。鼻尖横向宽二指，向上高二指半。两个鼻孔和中间的鼻柱三者各横向宽半指，高各一指。其他有人做鼻孔和鼻柱宽各一指，这样鼻子宽度就变成三指，看起来不太好。鼻翼丰满处宽二麦粒，鼻孔深一指。鼻尖圆形中央宽一指零一麦粒。
从耳尖线向下四指是鼻子的长度，但鼻尖应向外突出约半指。从鼻根到上唇高一指。两侧脸颊之间或脸宽四指的中央，鼻柱下方有上唇的凹陷处，名为"人中"，长一指，形状如莲花瓣，最宽处六麦粒，深度低一麦粒。如同红色的冰酪果般的丰满嘴唇中，上唇本身的厚度为半指或三段，有些人做成一指。左右各长一指，共计二指。形状如鹦鹉或鹰的嘴，约八分之一处中央微高两端略低。从牙齿下方垂下的下唇厚一指，有些人做得与上唇相同。两侧各一指，边缘高而中间小且低，上下唇末端的嘴角微笑处各一指，有些人做成六麦粒。嘴角高度有人认为是一麦粒或半麦粒。这样，两片丰满的嘴唇高二指半或二指，从一角到另一角横向长四指，嘴角略微向上，呈微笑状。
下唇下方的颏部高二指，横向四指，圆形且丰满。对于雕塑像，从颈部向前突出的下巴高度和宽度各四指。下颏中央突起处二指。从下颏根部到耳根之间的颊部长六指，宽三指半。耳朵和脸颊之间的面颊高度和宽度各四指，颊部圆润丰满，如镜面或狮子的腮部。从腮部边缘到鼻子角落之间，以及从眼皮下方到脸颊三指圆形的中央略微突起处，高一指。
这样，下颏和嘴角的外角、眼球内角成一条直线；同样，眼睛内角、鼻子外侧边缘和下颏顶部也在一条直线上；眉心的高点和耳尖在同一水平线上。从眼睛后角横向五指半处是腮部根部，耳朵宽二指，长四指或四指半，大约从下颏底线下垂四指。耳后凸起处高二指半。在眼睛后角对应的腮部根部，耳孔前方有肉突，形状如花蕾，称为耳朵花瓣或"耳垂"，宽度、高度或侧面凸起各半指，长一指。
;


 དེའི་འོག་འགྲམ་དུ་རྣ་བའི་བུ་ག་སྲིད་དང་ཞེང་སོར་ཕྱེད་པ། དེའི་ལྷག་མ་སྐོ་མོ་རྡོ་གཞོང་ལྟ་བུ། རྒྱ་དཔང་འཕྱང་ལ་སོར་རེ་རེ། དེའི་སྟེང་དུ་རྣ་བའི་རྩེ་ཕྱོགས་ནས། ཤ་ཀྐུ་ལེ་ཞེས་པ་ཞེང་ནས་གཉིས་པའི་གཤོང་བུས་རྡོ་གཞོང་དབྱིབས་ལ་བསྐོར་བར་གནས། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་རྣ་བའི་འདབ་མའི་འོག་ཟུར་ནས་བརྩམ་སྟེ། རྩ་བ་ཁུག་པ་ལྟ་བུ་ལ། རྩེ་མོ་ཀངྐ་ནི་སྟེ་སྡིག་པའི་རྭ་ལྟ་བུ་རྩེ་གཉིས་པའི་འབུར་གྱི་སྣ་བུག་གི་རྩེ་མོའི་སྟེང་བར་དུ་འཁོར་བ། ཀ་ནིའི་སྡིག་པའི་རྭ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གྱེན་དུ་སོར་གཉིས་ཞེང་དུ་སོར་མོ་གཅིག་པའི་གཤོང་བུ་དང་ལྡན་པ། རྡོ་གཞོང་སྟེང་ནས་གྱེན་དུ་སོར་ཕྱེད་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཀ་ནིའི་རྒྱབ་ཏུ། རྒྱ་དཔངས་རྐང་པ་གཅིག་གི་གཤོང་པུས། ཤ་འབུར་གྱི་འོག་ནས་བརྩམ་སྟེ་རྣ་བའི་རྩེ་མོའི་བར་བསྐོར་ཏེ་མར་སྣེ་རིམ་པར་ཕྲ་ཞིང་ཡར་སྣེ་གཤོང་བུ་འགེབས་ཚུལ་དུ་འཁྱིལ་པའོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣ་བའི་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་པགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེང་སོར་ཕྱེད་དམ་བཞི་ཆས་ཡར་སྣེ་རྣ་ཀ་ནིའི་སྟེང་ནས་ཞེས་གཡའ་སེལ་ལས་སོ། །འདན་གྱི་སྟེང་ནས་འགེབས་པ་ལྟར་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་། མར་
10-1-7a
སྣེ་རྣ་ཤལ་གྱི་ཟུར་བར་དུ་རྣ་བའི་མཐའ་སྐོར་ཏེ་གནས་པ་དེ་ལ་བེར་ཀ་རེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྣ་བའི་ནང་དུ་གཤོང་བུའི་ཆ་རྣམས་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་ནང་དུ་འབུར་ཆ་དག་རྒྱབ་ཏུ་གཤོང་བུར་གྱུར་པའོ། །སྙན་ཤལ་མ་ངེས་གསུངས་ཀྱང་བྲིས་ཆར་སོར་བཞིའམ་ལྔ་ལས་མི་རིང་བར་བྱ། ཞེང་སོར་ཕྱེད་གཉིས་པ་མདུན་དུ་འཕྱང་ཞིང་མཛེས་པར་བྱའོ། །འབུར་སྐུའི་རྣ་བའི་མདུན་གྱི་ཞལ་ཞེང་སོར་མོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། བྲིས་ཆར་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད། རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱབ་ཀྱི་བར་ཚད་སོར་བཅུ་བཞིའོ། །རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཚད་སོར་གཉིས་རེ་གཉིས་རེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དབུ་ཡི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཐིག་ལ་སོར་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་འདོད་དོ། །རྣ་བ་གཉིས་རྒྱབ་ལོགས་སུ་སོར་ཕྱེད་གཉིས་འཕྱར་བའོ། །དེས་དབུ་ཡི་ཐིག་སོང་། དེ་ནས་ཀོས་ཀོ་འཕྱར་བའི་རྩ་བའི་འོག་ཏུ། མགྲིན་པའི་དཔངས་ཚད་སོར་བཞི། ཞེང་སོར་བརྒྱད་པ། བུམ་པ་ལྟར་ཟླུམ་ཞིང་སྨད་རྒྱས་ལ་མཛེས་པ། རི་མོ་གསུམ་པ་སྟེ། ཀོས་ཀོ་ནས་མར་ལ་སོར་གཅིག་ལ་རྐང་པས་དམན་པར་རི་མོ་དང་པོ། དེ་ནས་སོར་གཅིག་དང་རྐང་པ་གཅིག་གཞལ་བར་གཉིས་པ། དེ་འོག་སོར་གཉིས་གཞལ་བ་མགྲིན་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པ་སྟེ། རི་མོ་དེ་རྣམས་དབུས་ནས་མཐར་རིམ་པས་ཕྲ་ཞིང་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ། མགྲིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དུང་གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་འབྱུང་བའི་གནས་སོ། །མགྲིན་པའི་མཐའ་སྐོར་སོར་མོ་ཉེར་བཞི་སྟེ། ཟླུམ་པོ་རྣམས་ལ་བྲིས་ཐིག་གི་ཞེང་ཚད་སུམ་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཚད་ཡིན་ནོ། །མགྲིན་པའི་མཐའ་
10-1-7b
ནས་ཕྲག་པ་འཕྲེད་དུ་སྐུ་དབུས་ཚངས་ཐིག་གི་གཡས་གཡོན་དུ་འཕྲེད་ལ་ཞལ་གང་གི་ཚད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་ལྷག་པ་དྲན་པར་བྱའོ། །ཕྲག་པ་དེ་ཡང་ཤ་རྒྱས་ལ་ཆུ་བབ་ལྟར་རིམ་གྱིས་དམའ་བའམ། དེ་ནས་ཕར་ལ་དཔུང་མགོ་སོར་བཞི་ཟླུམ་ཞིང་ཕྲག་མགོ་རྒྱས་པ་བྱའོ། །དཔུང་མགོ་ནས་མཆན་ཁུང་གི་རྩེར་འཕྲེད་ལ་སོར་དྲུག་དང་ནས་གསུམ་མཆན་ཁུང་གི་རྩེ་ནས་ཕྲག་གོང་དུ་སོར་དགུ་བ་ལ། མཐའ་སོར་ཉེར་བཞིས་འཁོར་བའོ། །མཆན་རྩེའི་ཐད་མན་གྱི་དཔུང་ལྷུ་སོར་མོ་ཉི་ཤུ། ཕྱག་ངར་སོར་མོ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞིང་། འབུར་ལ་དེ་གཉིས་རང་རང་གི་དཀྱུས་ཚད་ཀྱིས་རྩ་བ་འཁོར་བའི་ཚད་ཀྱིས་ཕྲ་སྦོམ་ཤེས་སོ། །མཁྲིག་མ་ནས་གུང་མོའི་རྩེ་བར་ཕྱག་མགོ་སོར་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གྲུ་མོ་དང་མཁྲིག་ཚིགས་ལ་སོར་རེ་བསྣན་འཕར་རམ་མཁྲིག་ཚིགས་ཕྱག་སོར་ཕྱེད་བསྣན་པ་གང་བདེ་ཤེས་དགོས་སོ། །རང་རང་གི་སྲིད་ཚད་དམ་མཐའ་འཁོར་བའི་སུམ་ཆ་ནི་བྲིས་ཆ་ལ་ཐད་ཞེང་ངམ་ཕྱག་འགག་སྟེ་སོར་བཞི་ལ་མཐའ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་སོ།

 དེའི་འོག་འགྲམ་དུ་རྣ་བའི་བུ་ག་སྲིད་དང་ཞེང་སོར་ཕྱེད་པ། དེའི་ལྷག་མ་སྐོ་མོ་རྡོ་གཞོང་ལྟ་བུ། རྒྱ་དཔང་འཕྱང་ལ་སོར་རེ་རེ། དེའི་སྟེང་དུ་རྣ་བའི་རྩེ་ཕྱོགས་ནས། ཤ་ཀྐུ་ལེ་ཞེས་པ་ཞེང་ནས་གཉིས་པའི་གཤོང་བུས་རྡོ་གཞོང་དབྱིབས་ལ་བསྐོར་བར་གནས། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་རྣ་བའི་འདབ་མའི་འོག་ཟུར་ནས་བརྩམ་སྟེ། རྩ་བ་ཁུག་པ་ལྟ་བུ་ལ། རྩེ་མོ་ཀངྐ་ནི་སྟེ་སྡིག་པའི་རྭ་ལྟ་བུ་རྩེ་གཉིས་པའི་འབུར་གྱི་སྣ་བུག་གི་རྩེ་མོའི་སྟེང་བར་དུ་འཁོར་བ། ཀ་ནིའི་སྡིག་པའི་རྭ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གྱེན་དུ་སོར་གཉིས་ཞེང་དུ་སོར་མོ་གཅིག་པའི་གཤོང་བུ་དང་ལྡན་པ། རྡོ་གཞོང་སྟེང་ནས་གྱེན་དུ་སོར་ཕྱེད་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཀ་ནིའི་རྒྱབ་ཏུ། རྒྱ་དཔངས་རྐང་པ་གཅིག་གི་གཤོང་པུས། ཤ་འབུར་གྱི་འོག་ནས་བརྩམ་སྟེ་རྣ་བའི་རྩེ་མོའི་བར་བསྐོར་ཏེ་མར་སྣེ་རིམ་པར་ཕྲ་ཞིང་ཡར་སྣེ་གཤོང་བུ་འགེབས་ཚུལ་དུ་འཁྱིལ་པའོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣ་བའི་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་པགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེང་སོར་ཕྱེད་དམ་བཞི་ཆས་ཡར་སྣེ་རྣ་ཀ་ནིའི་སྟེང་ནས་ཞེས་གཡའ་སེལ་ལས་སོ། །འདན་གྱི་སྟེང་ནས་འགེབས་པ་ལྟར་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་། མར་
10-1-7a
སྣེ་རྣ་ཤལ་གྱི་ཟུར་བར་དུ་རྣ་བའི་མཐའ་སྐོར་ཏེ་གནས་པ་དེ་ལ་བེར་ཀ་རེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྣ་བའི་ནང་དུ་གཤོང་བུའི་ཆ་རྣམས་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་ནང་དུ་འབུར་ཆ་དག་རྒྱབ་ཏུ་གཤོང་བུར་གྱུར་པའོ། །སྙན་ཤལ་མ་ངེས་གསུངས་ཀྱང་བྲིས་ཆར་སོར་བཞིའམ་ལྔ་ལས་མི་རིང་བར་བྱ། ཞེང་སོར་ཕྱེད་གཉིས་པ་མདུན་དུ་འཕྱང་ཞིང་མཛེས་པར་བྱའོ། །འབུར་སྐུའི་རྣ་བའི་མདུན་གྱི་ཞལ་ཞེང་སོར་མོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། བྲིས་ཆར་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད། རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱབ་ཀྱི་བར་ཚད་སོར་བཅུ་བཞིའོ། །རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཚད་སོར་གཉིས་རེ་གཉིས་རེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དབུ་ཡི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཐིག་ལ་སོར་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་འདོད་དོ། །རྣ་བ་གཉིས་རྒྱབ་ལོགས་སུ་སོར་ཕྱེད་གཉིས་འཕྱར་བའོ། །དེས་དབུ་ཡི་ཐིག་སོང་། དེ་ནས་ཀོས་ཀོ་འཕྱར་བའི་རྩ་བའི་འོག་ཏུ། མགྲིན་པའི་དཔངས་ཚད་སོར་བཞི། ཞེང་སོར་བརྒྱད་པ། བུམ་པ་ལྟར་ཟླུམ་ཞིང་སྨད་རྒྱས་ལ་མཛེས་པ། རི་མོ་གསུམ་པ་སྟེ། ཀོས་ཀོ་ནས་མར་ལ་སོར་གཅིག་ལ་རྐང་པས་དམན་པར་རི་མོ་དང་པོ། དེ་ནས་སོར་གཅིག་དང་རྐང་པ་གཅིག་གཞལ་བར་གཉིས་པ། དེ་འོག་སོར་གཉིས་གཞལ་བ་མགྲིན་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པ་སྟེ། རི་མོ་དེ་རྣམས་དབུས་ནས་མཐར་རིམ་པས་ཕྲ་ཞིང་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ། མགྲིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དུང་གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་འབྱུང་བའི་གནས་སོ། །མགྲིན་པའི་མཐའ་སྐོར་སོར་མོ་ཉེར་བཞི་སྟེ། ཟླུམ་པོ་རྣམས་ལ་བྲིས་ཐིག་གི་ཞེང་ཚད་སུམ་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཚད་ཡིན་ནོ། །མགྲིན་པའི་མཐའ་
10-1-7b
ནས་ཕྲག་པ་འཕྲེད་དུ་སྐུ་དབུས་ཚངས་ཐིག་གི་གཡས་གཡོན་དུ་འཕྲེད་ལ་ཞལ་གང་གི་ཚད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་ལྷག་པ་དྲན་པར་བྱའོ། །ཕྲག་པ་དེ་ཡང་ཤ་རྒྱས་ལ་ཆུ་བབ་ལྟར་རིམ་གྱིས་དམའ་བའམ། དེ་ནས་ཕར་ལ་དཔུང་མགོ་སོར་བཞི་ཟླུམ་ཞིང་ཕྲག་མགོ་རྒྱས་པ་བྱའོ། །དཔུང་མགོ་ནས་མཆན་ཁུང་གི་རྩེར་འཕྲེད་ལ་སོར་དྲུག་དང་ནས་གསུམ་མཆན་ཁུང་གི་རྩེ་ནས་ཕྲག་གོང་དུ་སོར་དགུ་བ་ལ། མཐའ་སོར་ཉེར་བཞིས་འཁོར་བའོ། །མཆན་རྩེའི་ཐད་མན་གྱི་དཔུང་ལྷུ་སོར་མོ་ཉི་ཤུ། ཕྱག་ངར་སོར་མོ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞིང་། འབུར་ལ་དེ་གཉིས་རང་རང་གི་དཀྱུས་ཚད་ཀྱིས་རྩ་བ་འཁོར་བའི་ཚད་ཀྱིས་ཕྲ་སྦོམ་ཤེས་སོ། །མཁྲིག་མ་ནས་གུང་མོའི་རྩེ་བར་ཕྱག་མགོ་སོར་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གྲུ་མོ་དང་མཁྲིག་ཚིགས་ལ་སོར་རེ་བསྣན་འཕར་རམ་མཁྲིག་ཚིགས་ཕྱག་སོར་ཕྱེད་བསྣན་པ་གང་བདེ་ཤེས་དགོས་སོ། །རང་རང་གི་སྲིད་ཚད་དམ་མཐའ་འཁོར་བའི་སུམ་ཆ་ནི་བྲིས་ཆ་ལ་ཐད་ཞེང་ངམ་ཕྱག་འགག་སྟེ་སོར་བཞི་ལ་མཐའ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་སོ།

 དེའི་འོག་འགྲམ་དུ་རྣ་བའི་བུ་ག་སྲིད་དང་ཞེང་སོར་ཕྱེད་པ། དེའི་ལྷག་མ་སྐོ་མོ་རྡོ་གཞོང་ལྟ་བུ། རྒྱ་དཔང་འཕྱང་ལ་སོར་རེ་རེ། དེའི་སྟེང་དུ་རྣ་བའི་རྩེ་ཕྱོགས་ནས། ཤ་ཀྐུ་ལེ་ཞེས་པ་ཞེང་ནས་གཉིས་པའི་གཤོང་བུས་རྡོ་གཞོང་དབྱིབས་ལ་བསྐོར་བར་གནས། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་རྣ་བའི་འདབ་མའི་འོག་ཟུར་ནས་བརྩམ་སྟེ། རྩ་བ་ཁུག་པ་ལྟ་བུ་ལ། རྩེ་མོ་ཀངྐ་ནི་སྟེ་སྡིག་པའི་རྭ་ལྟ་བུ་རྩེ་གཉིས་པའི་འབུར་གྱི་སྣ་བུག་གི་རྩེ་མོའི་སྟེང་བར་དུ་འཁོར་བ། ཀ་ནིའི་སྡིག་པའི་རྭ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གྱེན་དུ་སོར་གཉིས་ཞེང་དུ་སོར་མོ་གཅིག་པའི་གཤོང་བུ་དང་ལྡན་པ། རྡོ་གཞོང་སྟེང་ནས་གྱེན་དུ་སོར་ཕྱེད་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཀ་ནིའི་རྒྱབ་ཏུ། རྒྱ་དཔངས་རྐང་པ་གཅིག་གི་གཤོང་པུས། ཤ་འབུར་གྱི་འོག་ནས་བརྩམ་སྟེ་རྣ་བའི་རྩེ་མོའི་བར་བསྐོར་ཏེ་མར་སྣེ་རིམ་པར་ཕྲ་ཞིང་ཡར་སྣེ་གཤོང་བུ་འགེབས་ཚུལ་དུ་འཁྱིལ་པའོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣ་བའི་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་པགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེང་སོར་ཕྱེད་དམ་བཞི་ཆས་ཡར་སྣེ་རྣ་ཀ་ནིའི་སྟེང་ནས་ཞེས་གཡའ་སེལ་ལས་སོ། །འདན་གྱི་སྟེང་ནས་འགེབས་པ་ལྟར་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་། མར་
10-1-7a
སྣེ་རྣ་ཤལ་གྱི་ཟུར་བར་དུ་རྣ་བའི་མཐའ་སྐོར་ཏེ་གནས་པ་དེ་ལ་བེར་ཀ་རེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྣ་བའི་ནང་དུ་གཤོང་བུའི་ཆ་རྣམས་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་ནང་དུ་འབུར་ཆ་དག་རྒྱབ་ཏུ་གཤོང་བུར་གྱུར་པའོ། །སྙན་ཤལ་མ་ངེས་གསུངས་ཀྱང་བྲིས་ཆར་སོར་བཞིའམ་ལྔ་ལས་མི་རིང་བར་བྱ། ཞེང་སོར་ཕྱེད་གཉིས་པ་མདུན་དུ་འཕྱང་ཞིང་མཛེས་པར་བྱའོ། །འབུར་སྐུའི་རྣ་བའི་མདུན་གྱི་ཞལ་ཞེང་སོར་མོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། བྲིས་ཆར་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད། རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱབ་ཀྱི་བར་ཚད་སོར་བཅུ་བཞིའོ། །རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཚད་སོར་གཉིས་རེ་གཉིས་རེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དབུ་ཡི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཐིག་ལ་སོར་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་འདོད་དོ། །རྣ་བ་གཉིས་རྒྱབ་ལོགས་སུ་སོར་ཕྱེད་གཉིས་འཕྱར་བའོ། །དེས་དབུ་ཡི་ཐིག་སོང་། དེ་ནས་ཀོས་ཀོ་འཕྱར་བའི་རྩ་བའི་འོག་ཏུ། མགྲིན་པའི་དཔངས་ཚད་སོར་བཞི། ཞེང་སོར་བརྒྱད་པ། བུམ་པ་ལྟར་ཟླུམ་ཞིང་སྨད་རྒྱས་ལ་མཛེས་པ། རི་མོ་གསུམ་པ་སྟེ། ཀོས་ཀོ་ནས་མར་ལ་སོར་གཅིག་ལ་རྐང་པས་དམན་པར་རི་མོ་དང་པོ། དེ་ནས་སོར་གཅིག་དང་རྐང་པ་གཅིག་གཞལ་བར་གཉིས་པ། དེ་འོག་སོར་གཉིས་གཞལ་བ་མགྲིན་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པ་སྟེ། རི་མོ་དེ་རྣམས་དབུས་ནས་མཐར་རིམ་པས་ཕྲ་ཞིང་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ། མགྲིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དུང་གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་འབྱུང་བའི་གནས་སོ། །མགྲིན་པའི་མཐའ་སྐོར་སོར་མོ་ཉེར་བཞི་སྟེ། ཟླུམ་པོ་རྣམས་ལ་བྲིས་ཐིག་གི་ཞེང་ཚད་སུམ་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཚད་ཡིན་ནོ། །མགྲིན་པའི་མཐའ་
10-1-7b
ནས་ཕྲག་པ་འཕྲེད་དུ་སྐུ་དབུས་ཚངས་ཐིག་གི་གཡས་གཡོན་དུ་འཕྲེད་ལ་ཞལ་གང་གི་ཚད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་ལྷག་པ་དྲན་པར་བྱའོ། །ཕྲག་པ་དེ་ཡང་ཤ་རྒྱས་ལ་ཆུ་བབ་ལྟར་རིམ་གྱིས་དམའ་བའམ། དེ་ནས་ཕར་ལ་དཔུང་མགོ་སོར་བཞི་ཟླུམ་ཞིང་ཕྲག་མགོ་རྒྱས་པ་བྱའོ། །དཔུང་མགོ་ནས་མཆན་ཁུང་གི་རྩེར་འཕྲེད་ལ་སོར་དྲུག་དང་ནས་གསུམ་མཆན་ཁུང་གི་རྩེ་ནས་ཕྲག་གོང་དུ་སོར་དགུ་བ་ལ། མཐའ་སོར་ཉེར་བཞིས་འཁོར་བའོ། །མཆན་རྩེའི་ཐད་མན་གྱི་དཔུང་ལྷུ་སོར་མོ་ཉི་ཤུ། ཕྱག་ངར་སོར་མོ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞིང་། འབུར་ལ་དེ་གཉིས་རང་རང་གི་དཀྱུས་ཚད་ཀྱིས་རྩ་བ་འཁོར་བའི་ཚད་ཀྱིས་ཕྲ་སྦོམ་ཤེས་སོ། །མཁྲིག་མ་ནས་གུང་མོའི་རྩེ་བར་ཕྱག་མགོ་སོར་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གྲུ་མོ་དང་མཁྲིག་ཚིགས་ལ་སོར་རེ་བསྣན་འཕར་རམ་མཁྲིག་ཚིགས་ཕྱག་སོར་ཕྱེད་བསྣན་པ་གང་བདེ་ཤེས་དགོས་སོ། །རང་རང་གི་སྲིད་ཚད་དམ་མཐའ་འཁོར་བའི་སུམ་ཆ་ནི་བྲིས་ཆ་ལ་ཐད་ཞེང་ངམ་ཕྱག་འགག་སྟེ་སོར་བཞི་ལ་མཐའ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是原藏文的完整直译成简体中文：
在其下方的边缘有耳孔，长度和宽度各半指宽。其余部分凹陷如石碗形状，长宽各一指宽。在其上方，从耳朵的顶端，所谓的"沙库莱"，宽度为二分之一的凹处环绕着石碗状的形状。在其外侧，从耳朵下叶边缘开始，底部如弯钩，顶部如螃蟹的角（Kankani），类似双尖的凸起延伸到鼻孔顶部的中间，在两个螃蟹角之间，有一个向上二指长、一指宽的凹槽。从石碗上方向上一指半的位置，在螃蟹角后面，有一个长度一脚的凹陷，从肉凸起的下方开始，环绕至耳朵顶端，下端逐渐变细，上端如盖住凹槽般盘绕。在其外部，有所谓的"耳旋"，是皮肤的自然形态，宽度为半指或四分之一，上端从耳朵的螃蟹角上方——如耶亚色（地方）所说——向内盘绕，如同遮盖支撑柱上方，下端延伸到耳垂边缘，环绕耳朵边缘，这也被称为"贝尔卡热"。耳朵内部的凹陷部分在外背面变成凸起，凸起部分在背面变成凹陷。
虽然未确定耳垂的尺寸，但在绘制时不要超过四指或五指长，宽度为一指，向前垂挂并使之美观。浮雕佛像耳朵前的面宽为十八指，绘制时为十二指。两耳后的间距为十四指。两耳根部的宽度各为二指，这样头部周长线为三十六指。两耳在背面向外突出半指两次。
这样头部的线已完成。在头后突出部分的根部下方，颈部高度为四指，宽度为八指，如瓶子般圆润，下部宽大而美观，有三条纹路：从头后突出部向下一指减一脚处为第一条纹路，然后向下一指又一脚处为第二条纹路，再向下二指处为颈部底部的第三条纹路。这些纹路从中央向边缘逐渐变细，尖端向上。颈部是法螺出声、梵音发出之处。颈部周长为二十四指，圆形物体的绘制线宽度应为三倍，这是周长的标准。
从颈部边缘到肩膀横向，在身体中央线的左右两侧横向延伸，其长度为一面宽（记住对佛陀来说要多半指）。肩膀丰满如水流般逐渐降低，从那里向外的肩头为四指圆形，肩部丰满。从肩头到腋窝顶端横向六指又三麦粒，从腋窝顶端到肩顶为九指，周长为二十四指。
腋窝以下的上臂长为二十指，前臂长为十六指，在浮雕中，这两部分的粗细可从各自长度的根部周长得知。从腕部到中指尖端的手部长度为十二指。在此，应知佛像身体的肘部和腕关节各增加一指或腕关节手指增加半指，选择适合的方式。每个部分的长度或周长的三分之一，在绘画中是正面宽度或手腕宽度，即四指宽，周长为十二指。


 །མཁྲིག་མ་ནས་གུང་མོའི་རྩ་བའི་བར་ཕྱག་མཐིལ་སྲིད་དུ་སོར་བདུན་ཞེང་དུའང་དེ་འདྲའོ། །འདི་ལ་སོར་བདུན་སྟེང་ནས་བཞི་དང་ནས་གཅིག་གི་དྲུག་ཆ་ཙམ་བསྣན་པ་ཡོད། མཐེ་བོང་ནས་མཐེའུ་ཆུང་གི་བར་དུ་སོར་བདུན་ཏེ། ཕྱག་མཐིལ་འདི་དག་བསྒྲད་པ་དང་བཅུམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་བྱས་ན་མ་གཏོགས་རང་བཞིན་ཆུ་ཞེང་མཉམ་པའོ། །སོར་མོ་བཞི་པོ་སྐྱེས་མཚམས་ཀྱི་ཐད་ཞེང་སོར་ལྔ། མཛུབ་མོའི་རྩ་བ་
10-1-8a
ནས་མཐེ་བོའི་རྩ་བར་སོར་གསུམ། མཁྲིག་མ་ནས་མཐེའུ་ཆུང་གི་རྩ་བར་སོར་ལྔ། གུང་མོ་རིང་ཐུང་སོར་ལྔ། དཔེ་ལ་ལར་དེ་སྟེང་ནས་གསུམ་དང་ནས་གཅིག་ལ་དྲུག་ཆས་དམན་པ་ཙམ་རིང་བར་མཛད། གུང་མོ་དེ་ལས་སོར་ཕྱེད་ཀྱིས་དམན་པ་མཛུབ་མོ་དང་སྲིན་ལག །དེ་ལས་ཚིགས་གཅིག་གིས་ཐུང་བ་མཐེའུ་ཆུང་ངམ། སོར་མོ་བཞི་པོ་དེ་ཚིགས་གསུམ་པ་ནང་གི་རི་མོའི་བར་གྱི་ཚིགས་བར་ཆ་མཉམ་པ་རང་རང་གི་སྲིད་ཚད་ཆ་གསུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །སོར་མོ་དེ་བཞི་རང་རང་གི་སྲིད་ཚད་ཀྱི་ཚིགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཁོར་ཞིང་། དེ་ལས་སུམ་ཆ་ཕྲི་བས་ཚིགས་དབུས་མ་སུམ་ཉིས་ཕྲི་བས་ཚིགས་སྟེང་མའི་མཐའ་སྐོར་འཁོར་བའི་སྦོམ་ཕྲ་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་ཕྲ་ཞིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་ཤིང་མཛེས་པའོ། །མཁྲིག་མ་ནས་མཐེ་བོང་གི་རྩ་བར་གར་ཤ་དཀྱུས་སོར་བཞི་ཞེང་སོར་གསུམ་པའི་མཚམས་སུ་ལེགས་པར་སྐྱེས་པའི་མཐེ་བོང་རིང་ཐུང་སོར་བཞི་པ་ཚིགས་གཉིས་པ། དཀྱུས་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་འཁོར་བ་དེའི་སུམ་ཆ་བྲིས་ཆའི་ཐང་ཞེང་ངོ་། །ཕྱག་མཐིལ་ལ་འཁོར་ལོ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་པའི་རི་མོས་མཚན་པའོ། །སོར་མོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་ཚིགས་གོང་མའི་ཕྱེད་ཚད་ཀྱི་སེན་མོ་དབུས་མཐོ་ཞིང་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟར་དམར་ཞིང་སྣུམ་པའོ། །མགྲིན་འོག་ནས་ཐུགས་ལྟེ་གསང་བ་ཞལ་ཚད་རེ་གོང་བཤད་ལྟར་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་དེ་འཕར་བའམ། མཆན་ཁུང་གི་རྩེ་ནས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྩེ་ཡི་བར་སོར་ཉེར་བཞི་རེ་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་ཀར་ཡོད། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཉེར་ལྔ་
10-1-8b
ཡིན་ནོ། །མཆན་ཁུང་གི་ལོགས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་འཐུག་རྔམས་སོར་བརྒྱད་རེ་སྟེ། ཁྱོན་སྐུ་སྟོད་ཀྱི་མཐའ་ལ་སོར་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་འཁོར་བའོ། །ཐུགས་ཀའི་ཚངས་ཐིག་སྟེང་ནས་གྱེན་དུ་སོར་ཕྱེད་གསུམ་གཞལ་བའི་ས་ནས་གཡས་དང་གཡོན་དུ་སོར་དྲུག་དང་རྐང་པ་གཅིག་གཞལ་སར་ནུ་རྡོག་ནས་གཅིག་ཟླུམ་སྐོར། དེའི་མཐར་སོར་ཕྱེད་པས་བསྐོར་བའི་ཟླུམ་པོ་ཅན་ནོ། །ནུ་རྡོག་གི་སྟེང་ནས་མཆན་རྩེའི་བར་སོར་མོ་དྲུག ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཞལ་གང་། ནུ་རྡོག་ནས་གཡས་གཡོན་མཆན་ཟུར་དུ་སོར་ལྔ། ནུ་རྡོག་ནས་ལྟེ་བའི་བར་སོར་བཅུ་བཞི། ནུ་མའི་ཐད་ཀྱི་རྒྱབ་ཞིང་སོར་ཕྱེད་ཉེར་གསུམ་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་སུ་སོར་བཅུ་གཉིས་རེ་སྟེ་མཐའ་བསྐོར་སོར་མོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དགུས་འཁོར་བའོ། །ཐུགས་ཀའི་མདུན་རྒྱབ་ལ་སོར་ཉི་ཤུ། ལོགས་གཉིས་བཅུ་བཅུ་སྟེ་ཁྱོན་དྲུག་ཅུའི་མཐའ་སྐོར་ཅན་ནོ། །ལྟེ་བའི་གོང་དུ་མདུན་ཞེང་སོར་བཅོ་ལྔ་བསྐོར་བས་སུམ་འགྱུར་ཏེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ། སྐེད་སྐབས་ཕྱེད་ཅིང་ཕྲ་བའི་ཐད་ཀའོ། །ལྟེ་བུག་གི་ཐད་ཀར་སོར་མོ་བཅུ་དྲུག་བསྐོར་བས་སུམ་འགྱུར་ཏེ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་དོ། །ལྟེ་ཁུང་རྒྱ་དཔངས་སོར་གཅིག་པ། ཟབ་དང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའོ། །ལྟེ་འོག་ནས་མར་སོར་བརྒྱད་ཀྱི་མཐར། དཔྱིའི་སྟ་ཟུར་བྲིས་ཆ་ལ་སོར་བཅོ་བརྒྱད་དམ་འབུར་ལ་བཅུ་དགུར་བཞེད། མཐའ་སྐོར་བས་སུམ་འགྱུར་ཏེ་སོར་ང་བདུན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མར་སོར་ཕྱེད་ལྔ་གཞལ་བར་གསང་གནས་ཏེ། ཆགས་བྲལ་གྱི་སྐུ་དག་གི་གསང་བ་གླང་པོའམ་
10-1-9a
རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པས་ཕྱིར་མངོན་པར་མེད་ཀྱང་། ཚད་ནི་རྒྱུད་སྡེའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་འཆད་པ་ལྟར་རོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
从腕部到中指根部之间的掌心长度为七指，宽度也同样。这里有七指上加四又六分之一麦粒的尺寸。从拇指到小指之间为七指，这些手掌不管是展开还是握拢的姿态，本性上长宽是相等的。四指出生处的横向宽度为五指，从食指根部到拇指根部为三指，从腕部到小指根部为五指，中指长度为五指，有些图例中是五指减去三又六分之一麦粒的长度。中指比食指和无名指短半指，比小指短一个指节，或者说这四指都有三个指节，内部纹路之间的指节均等，各自长度分为三等份。
这四指各自的长度围绕着指节根部，减去三分之一为中间指节，减去三分之二为上部指节的周长，形成由粗到细的变化。这样依次变细，圆润、丰满而美观。从腕部到拇指根部的肉垫长度为四指，宽度为三指处，长出优美的拇指，长度为四指，有两个指节，长度的根部周长，其三分之一为绘画平面宽度。手掌上有法轮等吉祥纹饰。所有五指各自上部指节一半大小的指甲，中间高起，如铜色般红润光亮。
从颈部下方到胸部、肚脐、秘密处各为一面宽度（如前所述，佛像增加半指），或者从一侧腋窝顶端到另一侧顶端为二十四指，前后两侧都一样。佛像是二十五指。在两腋窝两侧，厚度各为八指，总计上身周长为六十六指。胸部中央线上方向上三个半指处，向左右各量六指又一脚处为乳头圆形，其边缘被半指环绕的圆形。从乳头到腋窝顶端为六指，两乳之间为一面宽，从乳头向左右腋窝角为五指，从乳头到肚脐为十四指。乳头高度处的背部宽度为二十三又半指，两肋侧各十二指，总周长为六十九指。胸部前后各二十指，两侧各十指，总周长为六十。
肚脐上方前部宽度为十五指，环绕三倍即四十五指，腰部变细处的正面。在肚脐洞处的正面宽度为十六指，环绕三倍即四十八指。肚脐洞长宽一指，深且向右旋转。从肚脐下方向下八指处，臀部边缘在绘画中为十八指或浮雕中为十九指，环绕三倍为五十七指。再向下五指半处为秘密处，离欲之身的秘密处如象或良马般收入内部，外部不显露，但尺寸如下面续部中所述。


 །རྒྱབ་ཀྱི་འཕོངས་ཚོས་ཟླུམ་པོ་སོར་བརྒྱད་པ། དཀྱིལ་འབུར་བར་སོར་གསུམ། དཔྱི་སོར་བཞི། བརླ་ཡི་རྩ་བའི་ཞེང་ཞལ་གང་སྟེ་སོར་བཅུ་གཉིས་བསྐོར་བ་སུམ་འགྱུར་ཏེ་སོར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། རིང་ཐུང་ཞལ་དོ། བརླའི་དབུས་སུ་ཞེང་སོར་བཅུ། མཐའ་སུམ་འགྱུར་ཏེ་སུམ་ཅུ། པུས་མོའི་ཐད་དུ་སོར་བདུན།མཐའ་སྐོར་ཉེར་གཅིག པུས་མོའི་དཔངས་སུ་སོར་བཞི། ཐད་ཞེང་སོར་བརྒྱད། རྗེ་ངར་རིང་ཐུང་ཞལ་དོ། རྩ་བའི་ཕྲ་སྦོམ་སོར་དྲུག །དབུས་ཉྭ་སྙིང་སོར་བདུན། ལོང་བུའི་རྩ་བ་ཕྲ་སར་ཞེང་སོར་ལྔ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་རང་གི་སུམ་འགྱུར་གྱིས་མཐའ་འཁོར་བ། ཕྲ་སྦོམ་དེ་དག་གི་བར་གྱི་ཆ་རྣམས་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་རིམ་པས་ཕྲ་བར་ཤེས་སོ། །བྱིན་པ་འདི་དག་རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡ་ལྟར་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་ཤིང་རིམ་པས་ཕྲ་ཞིང་མཛེས་པ་དང་། པུས་མོའི་ལྷ་ང་དང་ལོང་བུ་སོགས་ཀྱི་འབུར་མི་མངོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་བརླ་དང་བྱིན་པའི་ཞལ་ཚད་བཞི་པོར་སོར་གཉིས་འཕགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞབས་བོལ་གྱི་དཔངས་སོར་བཞི། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་ལྔའོ། །ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་རྟིང་པའི་རྩེ་ནས་སོར་མོའི་རྩ་བའི་བར་སོར་བཅུ་གཉིས། ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོང་གི་སྲིད་དུ་སོར་གཉིས་ཏེ། ཞབས་མཐིལ་སོར་བཅུ་བཞི་པ་དུས་འཁོར་ལྟར་ལ་སྡོམ་འབྱུང་ནས་སོར་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཤད། སོར་མོའི་རྩ་བའི་ཞབས་མཐིལ་གྱི་ཞེང་སོར་དྲུག །
10-1-9b
དབུས་ཞིང་ལ། རྟིང་པའི་ཞེང་སོར་བཞི། རྟིང་པའི་སོར་གཉིས་ཕྱིར་འབུར་བའོ། །མཛུབ་མོ་མཐེ་བོང་དང་རིང་ཐུང་མཉམ། དེ་ཡི་སྲིད་ལས་བརྒྱད་དྲུག་ཆས་ཀྱང་ཟེར་བ་དཔྱད། ཆས་ཐུང་བ་གུང་མོ་དེ་ལས་བརྒྱད་ཆས་ཐུང་བ་མིང་མེད་དེ་སྲིན་མཛུབ། དེ་ཡི་བརྒྱད་ཆ་ཐུང་བ་དེ་མཐེའུ་ཆུང་ངོ་། །མཐེ་བོང་སྦོམས་སུ་སོར་ལྔས་འཁོར། ལྷག་མ་བཞི་རང་རང་གི་དཀྱུས་ཚད་ཀྱིས་མཐའ་འཁོར་བ། མཐའ་སྐོར་དེ་ཡི་སུམ་ཆ་གཅིག་ནི་བྲིས་ཆར་ཞེང་གི་ཚད་དུ་འགྱུར་རོ། །སོར་མོ་ལྔ་པོ་ཚིགས་གཉིས་པ། སེན་མོ་རྣམས་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱེད་ཆ་ཙམ་པ། མཐེ་བོང་གི་རྩ་བ་ནས་ཞབས་ཀྱི་དཔངས་སོར་གཉིས། མཐེའུ་ཆུང་ནས་རྟིང་པའི་བར་གྱི་དཔངས་མཐུག་རྔམས་སོར་གཅིག་གོ། ཞབས་གཉིས་ཀྱི་མཐིལ་རུས་སྦལ་གྱི་ལྟོ་བ་ལྟར་མཉམ་ཤིང་འཁོར་ལོ་སོགས་དགེ་མཚན་གྱི་རི་མོ་དང་ལྡན་པ། ཞབས་ཀྱི་བཞི་ཆ་ཕྱིར་འཕགས་ཞིང་རྟིང་པ་ཡངས་པ། ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་རྣམས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཤ་ཡི་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་སྐུའི་ཐིག་འདེབས་ན། སྐུ་དབུས་ཀྱི་ཚངས་ཐིག་བཏབ་ལ། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཆ་ཆེན་རེ་གཞལ་བའི་གྱེན་ཐིག་ནི་ཕྲག་པའི་ནང་ཐིག དེ་ནས་ཕྱིར་ལ་སོར་བཞི་གཞལ་བ་ཕྱི་ཐིག །འདིར་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་བྲིས་ཆ་ལ་སོར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པ་ལྟར་ལ་འབུར་ལ་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་ཡིན་ཞེས་བཞེད་པ་ཡོད། མཆན། དེ་ནས་སོར་གཉིས་ཀྱིས་དཔུང་པའི་ཕྱི་ཐིག དེ་ནས་ཕར་སོར་བརྒྱད་བསྐྱེད་པས་པུས་མོའི་ཕྱི་ཐིག་སྟེ། དེ་ལྟར་གཡས་གཡོན་གྱེན་ཐིག་བཞི་རེ་བཞི་
10-1-10a
རེ་གདབ་བོ། །འཕྲེད་ཐིག་གི་དབུས་ཀྱི་ཚངས་ཐིག་གི་སྟེང་ནས་ཐུར་དུ་སོར་དོ་ནོར་ཏོག་དེ་ནས་མར་སོར་བཞི་གཙུག་ཏོར་གྱི་དཔངས། དེ་ནས་སོར་བཞི་ཐོད་ཁྱིམ་གྱི་དཔངས་ཏེ་སྐྲ་མཚམས་ཀྱི་ཐིག་གོ། སྐྲ་མཚམས་ནས་སོར་བཞི་མཛོད་སྤུ། དེ་ནས་སོར་བཞིས་ཤངས་རྩེ། དེ་ནས་སོར་བཞིས་ཀོས་ཀོ་སྟེ། སྐྲ་མཚམས་ནས་ཀོས་ཀོའི་རྩེ་བར་ཞལ་ཚད་གང་ལ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐྲ་ཁྱིམ་དང་ཀོས་ཀོའི་རྩ་བར་སོར་ཕྱེད་རེ་འཕར་བ་དྲན་པར་བྱ། ཞལ་གྱི་ཐིག་ཞིབ་པ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
背部的圆形臀部为八指，中央凸起处为三指，臀部为四指，大腿根部宽度为一面宽即十二指，环绕三倍为三十六指。长度为两面。大腿中部宽度为十指，周长三倍为三十。膝盖处宽度为七指，周长为二十一。膝盖高度为四指，横向宽度为八指。小腿长度为两面。根部粗细为六指，中部肌肉为七指，踝部根部较细处宽度为五指，这些各自以三倍计算周长。粗细之间的各部分依次变细。这些小腿如同鹿一般圆润、丰满，逐渐变细而美观，膝盖骨和踝骨等的凸起不明显。应知佛像的大腿和小腿四个面度都多出两指。
足背高度为四指，佛像为五指半。脚底从脚跟尖端到脚趾根部为十二指，大脚趾长度为二指，脚底为十四指，如时轮所说，而在《总摄明灯》中说为十八指。脚趾根部脚底宽度为六指，中间宽度与脚跟宽度为四指，脚跟向外突出二指。第二脚趾与大脚趾长度相同，有说比其长度短八分之六，待考。中指比它短八分之一，无名指即第四指，比它短八分之一为小指。大脚趾粗度周长为五指，其余四指各以自身长度为周长，周长的三分之一是绘画中的宽度标准。
五趾都有两个指节，指甲约为指节的一半大小。从大脚趾根部到脚的厚度为二指，从小指到脚跟的厚度为一指。两脚的底部平坦如龟腹，具有法轮等吉祥纹饰，脚的四分之一向外突出，脚跟宽阔，手足的手指脚趾如天鹅王一般由肉网相连。
在此，如果绘制金刚跏趺坐姿的线条，先画身体中央的正中线，在其左右各量一大单位画上升线，这是肩膀的内线，然后向外量四指为外线。这里有人认为，佛像在绘画中为一百二十指，浮雕为一百二十五指（注）。再向外二指为手臂外线，再向外延伸八指为膝盖外线，这样左右各画四条上升线。
横线从中央正中线上向下两面处为宝髻，再向下四指为顶髻高度，再向下四指为头盖高度，即发际线。从发际线向下四指为眉间白毫，再向下四指为鼻尖，再向下四指为下巴尖，从发际线到下巴尖为一面宽度。这里应记住，佛像的头发边缘和下巴根部各多出半指。面部的详细线条如前所示。


 །ཀོས་ཀོ་ནས་མགྲིན་དཔངས་སོར་བཞི། དེ་ནས་ཞལ་ཚད་གཅིག་གི་ཐུགས་ཀ དེ་ནས་ཞལ་ཚད་གཅིག་གིས་ལྟེ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་སོ་སོའི་མཐར་སོར་ཕྱེད་རེ་འཕར་དགོས་ཤིང་། ལྟེ་བ་ནས་ཞལ་ཚད་གཅིག་གིས་གསང་བའི་མས་ཀྱི་འཕྲེད་ཐིག་སྟེ། སྐུ་སྟོད་ཞལ་ཚད་ལྔའོ། །ལྟེ་ཐིག་དང་གསང་བའི་བར་གྱི་ཞལ་ཚད་འདི་ལ་ནང་གསེས་སུ་ཡས་ནས་མར། སྐེད་པའམ་གསུས་པར་སོར་བཞི། སངས་རྒྱས་ལ་སོར་ཕྱེད་ལྔའོ། །དེ་ནས་སོར་བརྒྱད་ཀྱིས་གསང་བའི་མས་ཐིག་དང་སྐྱིལ་ཀྲུང་བསྣོལ་མཚམས་སོ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་རྟིང་པ་གཉིས་ཀྱི་འཕྲེད་ལ་སོར་བཞི་རྟིང་པའི་དཔངས་གྱེན་དུ་སོར་གསུམ། སྐྱིལ་ཀྲུང་བསྣོལ་མཚམས་ནས་མར་ལ་སོར་བཞིས་ཞབས་ཀྱི་བསྣོལ་མཚམས་མས་ཐིག །དེ་ནས་སོར་བཞིས་པུས་མོའི་མ་མཐའི་ཐིག་སྟེ་སྐུ་སྨད་སྐྱིལ་ཀྲུང་ནི་དཔངས་ལ་སོར་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་འོག་ཟླ་གདན་སོར་བཞི། པདྨ་ཞལ་ཚད་གཅིག་
10-1-10b
བྱའོ། །དེ་ཡང་བཞུགས་སྐུའི་ཐིག་ལ། པུས་མོའི་མ་མཐའི་གདན་ཐིག་དང་། དབུས་ཀྱི་ཚང་ཐིག་འབྲེལ་མཚམས་ནས་བཟུང་སྟེ། མགྲིན་པའི་ཡས་ཐིག་ཀོས་ཀོའི་མས་ཀྱི་འཕྲེད་ཐིག་དེ་དང་། ཕྲག་པའི་ཕྱི་ཡི་གྱེན་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ཏེ། འདི་ཚངས་ཐིག་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་སོར་བཅུ་དྲུག་གཞལ་མཚམས་ཡིན་ལ། འདི་སྟེང་ཐིག་འཐེན་པས་ཕུར་དབལ་ཐུར་བསྟན་ལྟ་བུར་འབྱུང་། ཀོས་ཀོ་དང་མགྲིན་པའི་མཚམས་ཀྱི་ཐིག་དང་། ཚངས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐྱིལ་ཀྲུང་མས་ཐིག་སོར་བཞིའི་དབུས་འཐེན་པས་ཟེར་དཔྱད། པུས་མོའི་མ་མཐའི་ཐིག་དང་། པུས་མཐའི་ཐིག་སྟེང་དུ་དཔུང་པ་སོར་རེ་བཞིའི་ཐིག་བཏབ་ཅེས་གཡའ་སེལ་ལོ། །གོང་གི་ཕྲག་པའི་ཕྱི་ཡི་གྱེན་ཐིག་འཕྲད་ས་ནས་མགྲིན་པའི་ཡས་ཐིག་ཚངས་སྟེང་ཐིག་བཏབ་པས་ཕུར་དབལ་གྱེན་བསྟན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཐིག་བཞི་བསྣོལ་བའི་ཕུར་དབལ་ཐུར་བསྟན་དེ་དང་ཐུགས་ཀའི་འཕྲེད་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ནས། ཕྲག་ཞབས་མཆན་ཁུང་གི་མགོ་བཟུང་ནས་སྐུ་ཡི་ཞེང་དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་ལྟེ་བའི་མ་ཐིག་དང་འཕྲད་མཚམས་སུ་ཞེང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ། དེ་ནས་ཕུར་དབལ་གྱེན་བསྟན་གྱི་ཐིག་བར་གསུས་པའི་ཕྱི་རིས་ཇེ་རྒྱས་སུ་དེ་དང་བསྟུན་ལ་བསྐྱེད་དེ་ཐིག་དང་ཚང་འཛོམ་མཚམས་ནས། པུས་མོའི་ཕྱི་མཐའི་གྱེན་ཐིག་དང་།གསང་བའི་མས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ་བས། ལྟེ་བ་བརླ་དང་པུས་མགོ་གསལ་ལོ། །དེ་ནས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་ཚད་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་གདན་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཛོམ་པ་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་སོར་བཅུ་བཞི་བར་མཚན་མ་
10-1-11a
བྱ། གདན་གྱི་འཕྲེད་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཕྲད་པའི་ས་ནས་གྱེན་དུ་སོར་བརྒྱད་གཞལ་ལ་གསང་ཐིག་གི་ཚངས་ཐིག་དེས་བཏབ། དེ་ནས་གཡས་དང་གཡོན་དུ་སོར་མོ་བཅུ་དྲུག་གཞལ་བ་དང་། ཉེར་དྲུག་གཞལ་བ་གཉིས་སུ་མཚན་མ་རེ་བྱས་ལ། འོག་གི་བཅུ་བཞི་པའི་མཚན་མ་གཉིས་སོ། །སྟེང་གི་བཅུ་དྲུག་པའི་མཚན་མའི་སྟེང་དུ་གཡས་གཡོན་ཕན་ཚུན་བསྣོལ་མར་འཐེན་པས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་ཉམས་རགས་པ་དང་། སྟེང་གི་ཉེར་དྲུག་པའི་མཚན་མ་ནས། ལྟེ་བའི་དབུས་ཀྱི་ཚངས་འཕྲེད་འཛོམས་སུ་འཐེན་པས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་ཉམས་རྫོགས་པར་སྟོན་ནོ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་པུས་རྩེ་ནས་པུས་རྩེ་བར་ཐད་ཞེང་ཞལ་ཚད་བཞི་དང་སོར་བཞི། ཤངས་ཀྱི་རྩེ་ནས་ཞབས་གདན་བར་ཞལ་ཚད་བཞི་དང་སོར་བཞི་སྟེ་ཆུ་ཞེང་མཉམ་པའོ། །ཕྱག་ས་གནོན་ཅན་ལ་པུས་མོའི་མ་ཐིག་ནས་སོར་བཞིས་ཕྱག་རྩེ་རིང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞེངས་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་མ་བཏུད་ཀྱང་ཕྱག་གི་པུས་མོའི་ལྷ་ངར་སླེབ་པས་ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
从下巴到颈部高度四指，再向下一面宽度为胸部，再向下一面宽度为肚脐，在这两处佛像身体各需在末端增加半指，从肚脐向下一面宽度为秘密处的下方横线，上身为五个面宽。肚脐线和秘密处之间的这一面宽细分为从上至下：腰部或腹部为四指，佛像为五指半。然后下方八指是秘密处的下线和跏趺交叉处。
跏趺坐的两脚跟横向为四指，脚跟高度向上为三指。从跏趺交叉处向下四指是脚的交叉处下线。再向下四指是膝盖底端线，下身跏趺坐高度为八指。下面月轮座四指，莲花座一个面宽。
关于坐姿的线条，从膝盖底端的座线和中央正中线相交处开始，颈部上线即下巴下方的横线与肩膀外部上升线的交点，这是从正中线向左右各量十六指的位置，在此上面拉线形成向下指的三角形。从下巴和颈部交界线与正中线相交处开始，到跏趺坐下线四指的中间拉线（待考）。膝盖底端线上，手臂各四指的线画出，如耶亚色所说。
从前面提到的肩膀外部上升线交点到颈部上线正中上方画线，形成向上指的三角形。这样四线交叉形成的向下指三角形与胸部横线相交处，从肩膀下方腋窝顶部开始，与身体宽度协调，到肚脐下线交点处宽度逐渐变窄。然后从向上指的三角形线间，腹部外轮廓逐渐扩大与之协调，从线和中线汇合处，连接膝盖外缘上升线和秘密处下线交点，使肚脐、大腿和膝盖顶部清晰可见。
然后绘制跏趺坐的尺寸，在座线和中央线相交处向左右各十四指处做标记，从座横线和中央线交点向上八指测量到秘密处的中央线，然后向左右各量十六指和二十六指两处各做标记，还有下方十四指的两个标记。上方十六指标记处左右互相交叉拉线，显示跏趺坐的大致形态，从上方二十六指的标记到肚脐中央与中央线横线交点拉线，完整展示跏趺坐的姿态。
跏趺坐的从膝尖到膝尖的横向宽度为四个面宽又四指，从鼻尖到足座间为四个面宽又四指，长宽相等。对于手触地印，从膝盖底线向下四指是手指尖的延伸，应知佛像的立姿中，即使身体不弯曲，手也能达到膝盖骨，表明手长且丰满。


༈ །།འདིར་སངས་རྒྱས་རྡོར་སྐྱིལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཐིག་རྩ་རགས་པ་ནི། ཚངས་པའི་ཐིག་ནས་ཐུར་དུ་སྲིད་ལ་ནི་སོར་གཉིས་བཞི་བཞི་ཞལ་གང་སོར་བཞི་དང་། ཞལ་གང་ཞལ་གང་སོར་བཞི་སོར་བརྒྱད་དང་། །སོར་བཞི་སོར་བཞིར་འཕྲེད་ཐིག་བཅུ་གཅིག་བཏབ། །རིམ་བཞིན་ནོར་ཏོག་གཙུག་༢ ཏོར་སྐྲ་ཁྱིམ་༣ དང་། །ཞལ་༤ ཁྱིམ་མགྲིན་༥ པ་ཐུགས་༦ ཀ་ལྟེ་༧ བ་དང་། །སྟ་ཟུར་༨ བརླ་༩ གསང་སྐྱིལ་ཀྲུང་༡༠ བསྣོལ་སོར་རྩེ། །པུས་མོའི་ལྷ་ངའི་གོ་ས་བཅུ་གཅིག་རྟོགས། །གྱེན་
10-1-11b
ཐིག་དག་ལས་ཞལ་ཐིག་རགས་པ་དང་། །ཚངས་པའི་གཡས་གཡོན་སོར་གཅིག་སོར་གཅིག་དང་། །སོར་བཞི་སོར་གཉིས་ཐིག་བཞིས་ནོར་ཏོག་དང་། །གཙུག་ཏོར་ཞལ་ཁྱིམ་སྙན་གྱི་ཞེང་ཚད་རྟོགས། །མགྲིན་པའི་ཚངས་ཐིག་སྟེང་ནས་གཡས་གཡོན་དུ། །ཞལ་གང་སོར་བཞི་སོར་དོ་སོར་བརྒྱད་སྟེང་། །ཐིག་བཞི་བཏབ་པས་ཕྲག་པའི་ནང་ཐིག་དང་། །དེ་ཡི་ཕྱི་ཐིག་དཔུང་བའི་ཕྱི་ཐིག་དང་། །ཞབས་ཀྱི་པུས་མོའི་ཕྱི་ཐིག་ཆ་ཚད་སྟོན། །གཞན་ཡང་ཐིག་དེས་ཞབས་ཀྱི་སོར་རྩེ་དང་། །ཕྱག་གི་མཐེ་བོའི་ནང་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན། །སྐྱིལ་ཀྲུང་འཕྲེད་ཐིག་འཛུད་ན་ལེགས་སམ་སྙམ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གཟུགས་ཐལ་མོ་བཅུ་པ་ལ། །སོར་མོ་ཕྱེད་པ་བཅུ་ཡིས་འཕར་བའི་ཚུལ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ཇི་བཞིན་དྲན་པར་བྱ། །དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཐིག་བཤད་པ་ཡིན་ལ་ཆགས་བྲལ་རབ་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་ནི་ཆོས་གོས་གསུམ་གསོལ་ཞིང་མཚན་དཔེས་མཛེས་པ་ཡིན་པས། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ཚུལ་ཡིད་ལ་ངེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དག་གི་རྣམ་པ་བཟོ་པོས་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཅི་ནུས་སུ་མཛེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། མཚན་དཔེ་ནི་སྡོམ་བྱང་ལས། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་ཞབས་མཐིལ་མཉམ། །རྟིང་པ་འཕགས་པའི་ཞབས་ཡངས་འབུར་མི་མངོན། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡ་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །ཕྱག་ཞབས་སོར་མོ་རིང་ཞིང་དྲ་བས་འབྲེལ། །བ་སྤུ་རེ་རེར་གཡས་ཕྱོགས་གྱེན་དུ་སྐྱེས། །པགས་པ་གསེར་མདོག་སྲབ་ལ་འཇམ་པ་དང་། །དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་
10-1-12a
རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ། །ཕྱག་ཞབས་གཞོན་འཇམ་སྐུ་ཡི་གནས་བདུན་མཐོ། །འགྲམ་པ་ཟླུམ་རྒྱས་ལྗགས་རིང་རོ་མཆོག་སྣང་། །ཚེམས་དཀར་ཚད་མཉམ་ཐག་བཟང་བཞི་བཅུར་ལྡན། །མཐོན་མཐིང་སྤྱན་མཛེས་ཁྱུ་མཆོག་རྫི་འདྲ་བ། །ཐལ་གོང་རྒྱས་བཅས་སྐུ་ནི་ཆེ་ཞིང་དྲང་། །ཆུ་ཞེང་གབ་སྐུ་གསང་བ་སྤུབས་སུ་ནུབ། །མཛོད་སྤུས་མཛེས་ཤིང་གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་མངོན། །ཚངས་པའི་དབྱངས་ལྡན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །གང་མཐོང་དགའ་བསྐྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན། །སེན་མོ་ཟངས་མདོག་མདོག་སྣུམ་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་ཕྲ། །རྩ་རྣམས་མི་མངོན་རྩ་ཡི་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་གོམ་པ་སྙོམས། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་ཁྱུ་མཆོག་ངང་པའི་འགྲོས། །དྲང་དང་གཡས་ཕྱོགས་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་དང་། །དབུ་ཟླུམ་སྐྲ་མཚམས་ལེགས་འབྱེས་དཔྲལ་དབྱེས་རྒྱས། །དབུ་སྐྲ་གནག་ཅིང་སྟུག་ལ་འཇམ་པ་དང་། །མ་འཛིང་མི་གཤོར་མཆོག་ཏུ་དྲི་ཞིམ་ལྡན། །ཨུཏྤལ་འདབ་འདྲ་དཀར་ནག་འབྱེས་པའི་སྤྱན། །ར་རི་མེད་ཅིང་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག །རྫི་མ་སྟུག་ཅིང་སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་དང་། །སྤུ་འཇམ་མདོག་སྣུམ་སྤུ་རྣམས་རིང་ཐུང་མཉམ། །སྙན་གཉིས་ཚད་མཉམ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤང་། །ཤངས་ཀྱི་གཟེངས་མཐོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད། །ཞལ་དཀྱིལ་འཚམས་མཛེས་བིམྤ་ལྟ་བུའི་མཆུ། །པདྨ་ལྟར་མཉན་སྲབ་ལ་དམར་བའི་ལྗགས། །མཆེ་བ་བཞི་ཟླུམ་རྩེ་རྣོ་མདོག་དཀར་ཞིང་། །
10-1-12b
རིང་ཐུང་ཚད་མཉམ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་ཞིང་མཛེས། །འབྲུག་སྒྲ་ལྟར་བརྗིད་མཉན་འཇམ་ལྡན་པའི་གསུང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་ཤིང་ཤིང་བལ་འདབ་ལྟར་འཇམ། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་ཅིང་རིང་དུ་དོད། །འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་རིམ་པར་འཚམ་པའི་སྐུ། །ཆ་ཤས་ཀུན་རྫོགས་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
此处说明佛陀金刚跏趺坐姿的基本线条：从中央线向下的长度是二、四、四、一面宽、四指，以及一面宽、一面宽、四指、八指，再加四指、四指，共画十一条横线。依次为宝髻、顶髻（2）、头盖（3）、面部（4）、颈部（5）、胸部（6）、肚脐（7）、臀部边缘（8）、大腿（9）、秘密处、跏趺坐交叉（10）、脚趾尖。了解膝盖骨的位置，这是十一个部位。
从上升线中了解面部线条的大体形状，在中央线左右各一指、一指，四指、二指，这四条线用来了解宝髻、顶髻、面部轮廓、耳朵宽度的尺寸。从颈部中央线上方向左右，一面宽、四指、二指、八指处，画四条线，表示肩膀内线、其外线、手臂外线和腿部膝盖外线的尺寸。这些线还表示脚趾尖和拇指内部。将跏趺坐的横线画好似乎较好。
对于佛像十掌宽的身体，应记住前面所说的增加十个半指的方式。以上说明了佛陀最胜化身的线条，而离欲出家相的形象是穿着三法衣并以相好庄严，所以应当牢记相好的特征，工匠应尽力将这些能够表现的特征做得美观。
相好如《总摄》中说："手足有轮相，足底平坦，脚跟突出，足宽而骨节不显，小腿如鹿，手长美观，手足指长而有网相连，每一毛孔向右上方生长，皮肤金色薄而细腻，肩头圆润，上身如狮子，手足柔嫩，身体七处高起，颚圆而丰满，舌长能尝上味，牙齿洁白均匀、紧密，具有四十颗，眼睛美丽深蓝如牛王眼，额头丰满，身体高大挺直，长宽相称，秘密处收入内部，白毫庄严，顶髻难见，具梵音，三十二相，见之生喜，显示是大丈夫。指甲铜色光泽高起，手指圆满丰满而渐细，脉络不显，无脉结，踝骨不显，双足平等，步伐均匀，如狮子、大象、牛王、鹅王般行走，向右优雅前行，头圆满，发际线分明，额头宽广，头发黑色浓密柔软，不打结不散乱，具有最胜香气，如青莲花瓣般黑白分明的眼睛，无红丝且视线清净，睫毛浓密，眉毛长，毛发柔软有光泽，毛发长短均匀，两耳大小相等，无缺损，鼻梁高挺十分洁净，面轮匀称美观，嘴唇如频婆果，舌如莲花柔软、薄而红色，四颗牙齿圆满尖锐白色，长短均匀渐细美观，声音如雷震且柔和，手长丰满如棉花般柔软，手纹有光泽深长，身体线条优美层次适中，各部位完整，面容开阔端正。"
;


ཆ་ཤས་ཀུན་རྫོགས་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཅན་གྱུར་ཞུམ་མེད་རྒྱས། །ཤིན་ཏུ་གྲིམ་ལྡན་ཡན་ལག་རྣམ་པར་འབྱེས། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་ཅིང་སྐྱོན་གྱིས་དག །དྲི་མས་གཙང་ཞིང་བྱི་དོར་བྱས་པ་འདྲ། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་ཕྱང་ངེ་པ། །ལྟེ་བ་གཏིང་ཟབ་རི་མོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་ཞིང་ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག །བཀྲ་ཤིས་རི་མོས་མཚན་ཞིང་ཀུན་ཡིད་འཕྲོག །འདི་དག་ཐུབ་ཆེན་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་འོས་ཉིད། །ཅེས་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་མཁས་འཇུག་སོགས་ལས་གསལ་པོར་བཀྲལ་བ་ལྟར་ཡིད་ལ་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཆ་ཚད་བཤད་པ་དེ་བཞིན། ལོངས་སྐུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཆས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་། སྐུ་དངོས་ཀྱི་ཆ་ཚད་དེ་དང་ཁྱད་མེད་ལ། རྒྱན་ཆས་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ལོངས་སྐུའི་གཙུག་ཏོར་ནི་དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་གྱེན་དུ་བཅིང་བའི་ཁོངས་སུ་བསྡོམས་པས་ཚད་ལོགས་སུ་མེད་ལ། གཙུག་ཏོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཐོར་ཚུགས་སམ། ཅོད་པན་རིན་པོ་ཆེའི་ཆིངས་ཅན། རྩ་བའི་ཞེང་ནི་གཙུག་ཏོར་གྱི་སྟེང་ནས་ཡིན་པས་སོར་བཞི། རྩེ་མོའི་ཞེང་སོར་དང་།
10-1-13a
སོ་སོའི་མཐའ་སྐོར་སུམ་འགྱུར་ཅན། གཙུག་ཏོར་གྱི་སྟེང་ནས་གྱེན་དུ་ཐོར་གཙུག་སོར་བརྒྱད་དམ་བཅུ་འཕགས་པ། རིགས་བདག་སོར་དོ་སྐྲ་མཚམས་ནས་དབུ་རྒྱན་རིན་ཆེན་པྲོག་ཞུ་ཞལ་གང་གི་ཚད་ཅན། དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་བཅིངས་པའི་ལྷག་མ་ཟུར་ཕུད་དུ་མར་འཕྱང་བའོ། །ཐོར་ཚུགས་འདི་ལ་སོར་བཅོ་ལྔ་བྱེད་པ་དང་། གཙུག་ཏོར་གྱི་སྟེང་ནས་ཞལ་གང་གི་ཚད་བྱེད་པའི་ལུགས་ཡོད་ཀྱང་། རིང་ཆེས་ན་ཅུང་མི་མཛེས་པས་ཐོར་ཚུགས་སོར་བརྒྱད་ནོར་ཏོག་སོར་གསུམ། རིན་ཆེན་པྲོག་ཞུ་སོར་དྲུག་ཏུ་བཟོ་མཁས་པ་དག་བཞེད། སྐུ་ལ་དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱའོ། ། ༈ གཞན་ཡང་ཡིད་ཙམ་ཁྲོས་པ་དུས་འཁོར་བདེ་མཆོག་སོགས་ནི་དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་ལ། འདི་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་ཚད་ནི་སོར་མོ་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་ཁྱད་མེད་པས་ཐིག་ཁོངས་འདིར་གཏོགས་ཤིང་། འོན་ཀྱང་གཙུག་ཏོར་གྱི་སྟེང་ནས་ཐོར་ཚུགས་སོར་བཅུ་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་དང་། རིགས་བདག་སོར་དོ་བཅས་ཞལ་གང་དང་། ཞབས་འོག་གི་གདན་འཇིགས་བྱེད་དུས་མཚན་གྱི་དཔངས་སོར་བརྒྱད། ཉི་གདན་སོར་གཅིག པདྨ་སོར་གསུམ་བསྡོམས་པས་ཞལ་གང་སྟེ་ཐལ་མོ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྡོམ་འབྱུང་ལས། མཐིལ་ལམ་ཐལ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །ལྷ་ཡི་སྐུ་གཟུགས་བྲི་བ་ལ། །ཞེས་དང་། ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ལྷ། །ཆ་ནི་བཅུ་གཉིས་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་
10-1-13b
ནོ། །ཐོར་ཚུགས་སོར་བཅུས་འཕགས་པ་ལ། སྐྲ་མཚམས་ནས་རིན་ཆེན་པྲོག་ཞུ་ཞལ་གང་བྱས་པས། དབུ་རྒྱན་གྱི་སྟེང་དུ་ཐོར་ཚུགས་སོར་དྲུག་གིས་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་ཆ་ཚད་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་ལས་སྐུ་འགྱིང་སྟབས་ཀྱི་དབང་གིས་བརླ་ཞལ་དོ་ཡོད་པའི་གཅིག་འགྲིབ་ནས་ཞལ་གང་གི་ཚད་དུ་གྱུར། གཞན་དག་ཞལ་དོ་འགྲིབ་པར་ཕྱེད་པའི་ལུགས་ལ་བརླའི་ཞལ་གང་དང་བྱིན་པ་ནས་སོར་བརྒྱད། དཔྱི་ཡི་སོར་བཞི་དོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གང་འོས་ཀྱི་ལག་རྗེས་བཟང་པོར་ཞུགས་པས་ཆོག་གོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
各部位完整，面容开阔端正。柔软而有年轻肌肤，丰满而不萎缩。极其紧致，肢体清晰分明。无黑色痣点，无瑕疵。清洁无污垢，如同经过擦拭一般。腰部圆润适中，不粗糙而挺拔。肚脐深邃，纹路向右旋转。行为清净，从各个角度看都悦人。具有吉祥纹饰，令人心醉。这些是大圣者的八十种好相，是包括天界在内的一切世间所应赞叹的。
如所说的含义，应当按照《入智论》等中明确解释的那样牢记于心。如是已说明佛陀最胜化身的尺寸比例，同样地，报身具轮王装饰者，其身体本身的尺寸比例与此无异，只是在装饰等方面有所不同。报身的顶髻是将头发一半向上束起合并，所以没有单独的尺寸，在顶髻上有发髻或镶有宝石的冠冕，基部宽度从顶髻上计算为四指，顶端宽度为一指，各自周长为三倍。从顶髻上方向上发髻高出八指或十指，族主佛二指，从发际线开始的宝石头冠高度为一面宽。将一半头发束起后，其余的发辫垂挂下来。
对于这种发髻，有人作为十五指，或从顶髻上方计算为一面宽的做法，但太长则不甚美观，所以巧艺者们认为发髻八指，宝珠三指，宝冠六指比较好。身体用丝绸和宝石装饰品装饰得美观。
此外，稍显忿怒的时轮、胜乐等，称为"如同忿怒仙人"，这些也是佛身，所以尺寸为一百二十五指，如上所述，没有差别，属于同一类线条，只是在顶髻上方发髻向上高出十指，加上族主佛二指共一面宽，脚下的座垫，对于怖畏尊和时相的高度为八指，日轮座一指，莲花座三指，合起来是一面宽，称为十二掌宽的说法，只是在名称上有所区别。
如《总摄明灯》中说："以十二掌宽或掌心，来绘制神的身像。"又说："深奥金刚尊的神，特征为十二等份。"如是所说。
发髻高出十指，从发际线计算宝冠一面宽，这样头冠上方发髻高出六指。这些尺寸比例全都如前所述，但由于身体姿态倾斜，原本两面长的大腿减少为一面宽的尺寸。其他有人认为两面减少一半的方法是大腿一面宽，小腿八指，放弃臀部的四指，这两者任选其一，只要保持良好的艺术传统即可。


 ཞི་མ་ཁྲོའི་རྣམ་པ་འདི་དག་གི་ཞལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྤྱན་ནི་སངས་རྒྱས་ཞི་བའི་སྐབས་དང་མཚུངས་པར་བྱེད་པའང་ཡོད་མོད། དེ་ལ་སོར་གང་གིས་གྱེན་དུ་གདངས་པ། དཀྱུས་སོར་གསུམ་པ་ཅན་དུ་ཕལ་ཆེར་བྱ། སྐྲ་མཚམས་ནས་ཐུར་དུ་སོར་གང་ནས་མཛོད་སྤུའི་ནང་ན་དཔྲལ་བར་གྱེན་བསླང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དཀར་ནག་གི་ཆ་སོགས་གཞན་འདྲ་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱན་གསུམ་པ། དཔྲལ་བར་ཁྲོ་གཉེར་ཅུང་ཟད་བསྡུས་པ། ཞལ་གདངས་ནས་མཆེ་བའི་མྱུ་གུ་ཅུང་ཟད་གཙིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས། གདོང་ཞལ་ལ་སོར་གཅིག་བྱས་པའི་ཚེ། ཀོས་ཀོའི་འོག་གི་མགྲིན་པའི་དཔངས་ཆ་ལས་ཟ་དགོས་ཤིང་། ཅུང་ཟད་གདངས་པའི་ཞལ་ནས་ལྔ་ཙམ་བྱེད་ན། ཚེམས་ཀྱི་བར་དུ་ནས་གཉིས་བྱེད་དོ། །འདི་དག་དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་ཚུལ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཞལ་གྱི་ཕྱི་དབྱིབས་བཞིར་བཤད་དེ། །ཨ་འབྲས་ལྟ་བུར་ཟླུམ་པོ། བ་ཡིག་
10-1-14a
ལྟ་བུ་གྲུ་བཞིའི་ཉམས་ཅན། ཏིལ་དབྱིབས་ལྟ་བུ་ཟླུམ་པོ་སྨད་ཅུང་ཕྲ་བ། ཁྱིམ་བྱའི་སྒོ་ངའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་ཟླུམ་པོ་ནར་སྟབས་ཅན་བཞི་པོ་དེ་ལས། གྲུ་བཞི་དང་ཟླུམ་པོ། ཁྲོ་བོའི་ཞལ་གྱི་ཕྱི་དབྱིབས་ཏེ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་དང་ཡི་དྭགས་འབྱུང་པོ་ཤ་ཟ་སོགས་དཔའ་ཞིང་ཁྲོ་ལ་འཇིགས་ཤིང་མི་སྡུག་པའི་ཞལ་རས་ཅན་ལ་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་གྲུ་བཞི་ནི་ཁྲོ་བོ་ལ་མཛེས་སོ། །ཏིལ་དང་སྒོང་དབྱིབས་གཉིས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དབྱིབས་ཏེ་སྒེག་ཆགས་ཀྱི་ཉམས་ཅན་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཞལ་ཅན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སྒེག་ཉམས་ནི་ཏིལ་དབྱིབས་ལ་བྱའོ། །ཞལ་ཚད་ཀྱི་ཐིག་གྲུ་བཞི་ལས། དེའི་ཞལ་སྟོད་དཔྲལ་བའི་ཆ་སོར་བརྒྱད་དམ་བྲིས་ལ་བཅུ། འབུར་ལ་ཕྱེད་བཅུ་བྱེད་པ་ཡོད། བཅུའི་མཚམས་ནས་གཞུ་ལྟར་བཀུག་ལ། ཞལ་སྨད་འགྲམ་ཟུར་ཁུག་གི་གྲུ་བཞིའི་གྲ་ལས། ནང་དུ་སོར་གཅིག་ཕྲི་བས་གྲུ་བཞི། གཉིས་ཕྲི་བས་ཟླུམ་པོ། གསུམ་ཕྲི་བས་ཏིལ་དབྱིབས། ཕྱེད་བཞི་ཕྲི་བས་སྒོང་དབྱིབས་འབྱུང་བར་ལྷ་བཟོའི་ཁྱུ་མཆོག་སྨན་ཐང་བས་བཞེད། སྤྲུལ་སྐུ་རིང་མཁར་བ་སོགས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ཚད་ལ་མི་འོང་གི། ཁྲོ་བོའི་ཞལ་ཚད་སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱད་ལ་གྲུ་བཞིར་བཏབ་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཅུང་ཞལ་དཔང་མཐོ་སྐྱོན་ཡོད། དེས་ན་སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱད། ཞེང་དུ་སོར་ལྔ་ནས་གང་གིས་དམན་པའི་ཐིག་བཏབ་པས་གྲུ་བཞི་ནར་སྟབས་ཅན་དེའི་ཐིག་གི་སྨད་དང་ཟུར་ཁུག་ནས་ཕྲི་བར་གཡའ་སེལ་བཤད་དཔྱད། འདི་ལ་ཞལ་ཚད་སྔ་མ་ལས་ཞེང་དུ་ནས་གང་ཙམ་ཕྲི་ཞིང་སྨད་གྲ་ནས་གོང་ལྟར་
10-1-14b
བསྐུམ་པའི་མཛེས་ཆོས་བཏོད་པ་ཡོད། ཞལ་དབྱིབས་བཞི་པོ་དེ་བདེ་མཆོག་གི་ཞལ་བཞི་དང་སྦྱར་ཏེ། རྩ་ཞལ་ཟླུམ་པོ་ཁྲོས་པའི་ཉམས་ཅན། གཡོན་ཞལ་གྲུ་བཞི་དཔའ་ཉམས། གཡས་ཞལ་ཁྱིམ་བྱའི་སྒོ་ང་ལྟ་བུ་ཆགས་པའི་ཉམས་ཅན། རྒྱབ་ཞལ་ཏིལ་དབྱིབས་སྒེག་པའི་ཉམས་ཅན་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྡོམ་འབྱུང་གི་འགྲེལ་གཡས་སེལ་ལས། ཞལ་བཞི་འདི་བཤད། ཐིག་ཡིག་འགར། གཡས་གཡོན་ཞལ་དབྱིབས་བསྣོལ་འདུག་དཔྱད། པ་ལྟར་ན་སོར་ཕྱེད་སྤང་བའི་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ཚད་དེ་ལས་ཀྱང་ཞལ་སྨད་སོར་གཅིག་གིས་ཆུང་བར་བཞེད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཀོས་ཀོ་སོར་བཞིའི་གཡས་གཡོན་སྙན་ལ་ཐུག་པའི་བར་སོར་དྲུག་རེ་དྲུག་རེ་སྟེ། ཞལ་སྨད་ཞེང་སོར་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་ལས། བདེ་མཆོག་གི་ཞལ་སྨད་སོར་གཅིག་དོར་བས་སོར་བཅོ་ལྔ་པར་བྱེད། དེ་བཞིན་གཡོན་ཞལ་གྱི་སྨད་ཕྱེད་བཅོ་ལྔ། གཡས་ཞལ་གྱི་བཅུ་བཞི། རྒྱབ་ཞལ་གྱི་སྨད་ཕྱེད་བཅུ་བཞི་བར་བྱེད་ཅེས་བཤད། ཡང་རྩ་ཞལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ཚད་སོར་བཞག་གཡོན་ཞལ་གྱི་སྨད་ནས་སོར་གཅིག རྒྱབ་ཞལ་ལས་སོར་གཉིས། གཡས་ཞལ་ལས་སོར་ཕྱེད་གསུམ་ཕྲི་བར་མཛད་པ་ལེགས། རྩ་ཞལ་གྱི་སྤྱན་ཞེང་ནས་བཅུ། སྤྱན་དཀྱུས་སོར་གསུམ་པའོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
这些寂静忿怒相的面部表情特点是：眼睛有的与佛陀寂静相时相同，但在此处向上张开一指，长度多为三指。从发际线向下一指处在额头上有智慧眼，具有黑白部分等特征，与其他两眼一起形成三目，眉头略微皱起，嘴微开露出略微咬合的尖牙，因此当面部宽度为一指时，需要从下巴下方的颈部高度部分减少，如果嘴张开约五指宽，牙齿之间有二麦粒的间隔。应当了解这些是所有忿怒仙人的共同特征。
一般来说，面部外形分为四种：如"啊"果般圆形，如"巴"字般具有方形特征，如芝麻形状般圆形但下部略细，如家鸡蛋形状般呈长圆形，在这四种中，方形和圆形是忿怒尊的面部外形，适用于忿怒尊和饿鬼、部多、食肉者等勇猛、忿怒、可怖而不美的面相。特别是方形对忿怒尊最为美观。芝麻形和蛋形两种是大丈夫和女神们的面形，具有优雅魅力的特征，美丽悦目的面相应当使用这些，特别是优雅特质适合芝麻形。
面部尺寸的方形线条中，上部额头部分八指或在绘画中十指，浮雕中十指半，从十指处像弓一样弯曲，下颌角的方形边角，向内减少一指形成方形，减少二指形成圆形，减少三指形成芝麻形，减少三指半形成蛋形，这是神工艺术最高境界门唐巴所主张的。化身明喀尔巴等认为这不适用于佛面尺寸，而是忿怒尊的面部尺寸，长度八指成方形，这样做面部高度会略高。因此长度八指，宽度五指减一麦粒，画线成为长方形，然后从下部和角落减削，如耶亚色所说，需考察。这里比前面的面部尺寸在宽度上减少约一麦粒，从下角按照上述方式收缩，增添美观。
这四种面形与胜乐的四面相对应：主面圆形具忿怒特征，左面方形具勇猛特征，右面如家鸡蛋形具有贪欲特征，后面芝麻形具有妩媚特征，这是必须做的。在《总摄明灯》的注释《左清》中，解释了这四面。在一些线图中，左右面形交替出现，需考察。如果是减去半指的十二指面部尺寸，则主张下部面宽应比此小一指，对佛陀来说，下巴四指左右到耳朵的距离各六指，下部面宽十六指，而胜乐尊的下部面宽去掉一指，为十五指。同样，左面下部为十五指半，右面十四指，后面下部十四指半，如是所说。另外，主面保持佛面尺寸，左面下部减一指，后面减二指，右面减三指半的做法较好。主面眼睛宽度十麦粒，眼睛长度为三指。


 །སོར་གཉིས་དང་བཞི་ཆ་ཙམ་པ། དམར་ཞིང་ཟླུམ་པའོ། །ཚེམས་བར་ནས་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཞལ་གདངས་པ། དཔྲལ་བར་ཁྲོ་གཉེར་ཅུང་ཟད་ལྡན་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་བཞིན་དུ་བྱའོ། །གཡས་ཞལ་གྱི་སྤྱན་ཞེང་སོར་གཉིས། །
10-1-15a
དཀྱུས་སོར་གསུམ་པ་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ། འདི་དག་ཆགས་པའི་ཉམས་ཅན་གྱི་ལྷ་མོ་སོགས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཡོན་ཞལ་གྱི་སྤྱན་དཀྱུས་སོར་ཕྱེད་བཞི། སོར་གཉིས་མཛད་པའང་ཡོད། ཞེང་ནས་དགུའམ་སོར་གཅིག་བྱེད་པའང་ཡོད། འདིའང་པད་འདབ་འདྲའོ། །འདི་དག་ཤ་ཟ་ཡི་དྭགས་སོགས་ཁྲོ་བོ་སོགས་ལ་སྦྱར། རྒྱབ་ཞལ་གྱི་སྤྱན་དཀྱུས་སོར་ཕྱེད་གསུམ་མམ། སོར་གཉིས་དང་ནས་གཉིས་བྱེད་པ་ཡོད། ཞེང་ནས་དྲུག་པ་ཉ་ཡི་ལྟོ་བ་འདྲ་བ། སྒྲོལ་མ་སོགས་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ཡང་འདི་བཞིན་ནོ། །ཞལ་ཁྱིམ་སྙན་ཞེང་གི་རྒྱབ་ནས་སོར་དྲུག་རེ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཞལ་སོར་དོའི་རྒྱབ་ཞལ་བྱེད་པའམ། གཡས་གཡོན་གྱི་ཞལ་བྲིས་ཆ་ལ་སོར་བཞི་རེ། རྒྱབ་ཞལ་སོར་གཅིག་བྱེད་པ་མཛེས་ཆ་ཆེ། འབུར་ལ་རྩ་ཞལ་མ་གཏོགས་སྤྲུལ་ཞལ་རྣམས་ཞལ་ཞེང་སོར་མོ་བཅུ་པར་འདོད།། ༈ །།སྤྲུལ་ཞལ་བརྩེགས་མ་ཡོད་པའི་རིགས་ལ་རྩ་ཞལ་ནས་ཀུན་གྱི་སྟེང་མའི་བར་རིམ་བཞིན་རང་རང་གི་འོག་མ་དེའི་ཞལ་ཚད་ཀྱི་སུམ་ཆ་རེ་ཕྲི་བ་སྟེང་མ་དེའི་ཞལ་ཚད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩ་ཞལ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ལས་སོར་བཞི་ཕྲི་བ་དེ་རྩ་ཞལ་གྱི་སྟེང་གི་ཞལ་གྱི་ཚད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བདེ་མཆོག་གི་སྐུ་ལུས་ལ་འཁྱོགས་གསུམ་འབྱུང་བས་ཆ་གསུམ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མགྲིན་པར་འཁྱོགས་གཅིག སྐེད་པར་གཅིག་ཞབས་གཡས་བརྐྱང་གཡོན་བསྐུམ་ལ་གཅིག་སྟེ། ཕྱི་མ་འདི་ལ་གདན་གྱི་
10-1-15b
འཁྱོགས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །སྤྲུལ་ཕྱག་མང་བ་རྣམས་ལ་ནང་མ་རྣམས་རྩ་ཕྱག་བཞིན་ཚད་ལྡན་དུ་བྱ། །དེ་ནས་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇེ་ཕྲར་སོང་བའི་ཚུལ་དུ་ཕྱག་ལྷག་མ་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་འོས་པར་རིགས་པས་དཔྱད་དེ་བྱ་གསུངས། ཕྱག་མང་རྣམས་ལ་ཕྲག་པ་གཅིག་བྱེད་པ་དང་། ཕྱག་གི་གྲངས་བཞིན་ཕྲག་པ་བྱེད་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་ལ། ཕྲག་པ་གཅིག་བྱེད་ན་ཡང་ཕྱག་གི་གྲངས་ཇི་ཙམ་མང་བ་བཞིན་ཕྲག་པ་ཇེ་སྦོམ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་འཁོར་ལ་ཕྲག་པ་དྲུག་དང་དཔུང་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །གསང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཡུ་བ་རིང་ཐུང་སོར་བཞི་རྩེའི་ནོར་ཏོག་སོར་གཉིས། སོར་དྲུག་པའི་སྲིད་ཚད་དེས་མཐའ་འཁོར་བ་ཞེང་སོར་གཉིས་པ། གཞན་ཡང་ཅུང་ཟད་འགྲེང་སྟབས་ཀྱིས་སོར་བརྒྱད་དམ་དགུ་པའང་ཡོད་ལ། ལེགས་པར་འགྲེང་ཚེ་སོར་བཅུ་པ་དང་། ཁྲོ་བོ་འགའ་ལ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཡང་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་ལྤགས་པ་འོག་ཏུ་འཕྱང་བའི་དཀྱུས་སོར་ལྔ། ཞེང་དུ་སོར་བཞིའོ། །གཞན་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དཔངས་དང་ཞེང་གི་ཆ་ཚད་རྣམས་བཞུགས་སྟངས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་མ་གཏོགས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
二指四分之一左右，红色而圆。牙齿之间约二麦粒的张口，额头稍有忿怒皱纹，所有忿怒仙人都应如此表现。右面的眼睛宽度二指，长度三指如莲花瓣，这些特征也应用于具有贪欲特征的女神等。左面的眼睛长度四指半，有些制作二指，宽度九麦粒或一指，这也如莲花瓣。这些适用于食肉鬼、饿鬼等忿怒尊。后面的眼睛长度三指半或二指二麦粒，宽度六麦粒如鱼腹，度母等女神的面相也是如此。
面部轮廓耳朵宽度后方各六指，左右面二指后面，或在绘画中左右面各四指，后面一指更为美观。浮雕中除主面外，其他面宽度都主张为十指。
对于有叠层面相的类别，从主面到所有上层面相，依次各减去下面那个面相尺寸的三分之一作为上面那个面相的尺寸，例如，主面十二指的尺寸减去四指，即是主面上方面相的尺寸。胜乐尊的身体有三弯曲，故称"三部分"，一弯在颈部，一弯在腰部，一弯是右腿伸展左腿弯曲，后者也称为座垫弯曲。
多化手者，内侧手臂如主手一样具有标准尺寸，然后以不明显的方式逐渐变细，其余手臂根据适宜情况经过合理考虑来制作。多手者有两种做法：一种是做一个肩膀，一种是根据手臂数量做相应数量的肩膀。如果做一个肩膀，则随着手臂数量的增加，肩膀变得越来越粗。时轮中说有六肩膀和十二手臂。
秘密金刚柄长四指，顶部宝珠二指，总长六指的周长，宽度二指。此外，稍微勃起时为八指或九指，完全勃起时为十指，对某些忿怒尊甚至说为十二指。睾丸皮向下垂长五指，宽四指。其他身体上下部的高度和宽度比例，除姿势表情的差异外，都如前所述。


 །གདན་གྱི་དཔངས་ཚད་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལ། འཕྲེད་དུ་ཞལ་ཚད་ལྔར་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལྟ་བུའི་ཞབས་གཡས་བརྐྱང་གི་རྟིང་པའི་མཚམས་ནས། གཡོན་པའི་མཐེ་བོང་གི་རྩེ་བར་ཞལ་ལྔར་བྱེད། ཁ་ཅིག་གཡས་གཡོན་གྱི་མཐེ་བོང་གི་རྩེའི་བར་དུ་ཞལ་ལྔར་བྱེད། ཞབས་དཀྱུས་སོར་བཅོ་བརྒྱད་བྱས་ན་རྟིང་བ་
10-1-16a
གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཞལ་ཚད་གསུམ་དང་སོར་ལྔ། ཞབས་སོར་མོ་བཅུ་བཞི་པར་བྱེད་ཚེ། རྟིང་བར་ཞལ་ཚད་གསུམ་དང་སོར་བཅུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་གཉིས་གང་བདེར་བྱ། གར་གྱི་སྐབས་འགར་རྟིང་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མཐོ་ལྔ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་དེ་ལྟར་མི་བྱ་གསུང་། བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་ཚད་འདི་ནི་བདེ་མཆོག་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ནར་ངེས་པས་ཁྱབ་པ་མེད་ཅེས་བཤད། གདན་གྱི་ཁྱད་པར་ཟླ་ཉི་སྒྲ་གཅན་སུམ་བརྩེགས་ལ་སོར་རེ་རེ། དེའི་ལྷག་སོར་དགུ་པདྨའི་ཆར་བྱེད་པ་དང་། འཇིགས་དུས་སོགས་རོ་གདན་མེད་པར་པད་ཉི་རྐྱང་པ་ལ་ཉི་མ་སོར་གསུམ་པདྨ་སོར་དགུ་སྟེ་ཞལ་ཚད་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །གཞན་བདུད་བཞི་རིམ་བརྩེགས་ལྟ་བུ་ལ་བདུད་རེ་རེ་སོར་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཁྱོན་སོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བྱེད་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གདན་གྱི་ཆ་ཚད་དངོས་བསྟན་འདི་ལས་ཅུང་ཆེ་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱུད་ལས་གདུགས་དང་རྒྱབ་ཡོལ་གདན་གསུམ་ཆུང་ཞིང་དོག་ན་སྐྱོན་ཆེ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་མཁས་པའི་བྲིས་རྒྱུན་བཞིན་རན་ཞིང་མཛེས་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་བདེ་མཆོག་སོགས་ཀྱི་འགྱིང་འཁྱོགས་དང་ཕྱག་མང་དང་བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་ཐིག་འདེབས་ན། འཕྲེད་ཐིག་གོང་བཤད་ལྟར་ནོར་ཏོག་ནས་གསང་བའི་བར་འགྱིང་སྟབས་ཀྱི་འགྲིབ་ཆ་ཅན་ལྟར་བྱས་པའི་དོན་ལ་སངས་རྒྱས་བཞེངས་སྐུའི་འཕྲེད་ཐིག་ལྟར་འདེབས་དགོས་པས་དང་པོ་ཚངས་ཐིག་བཏབ་ནས། གདན་གྱི་ཐིག་གི་སྟེང་ནས་ཡར་ལ། ཞབས་དཔངས་སོར་ཕྱེད་ལྔ། བྱིན་པ་ཉེར་ལྔ། པུས་མོ་
10-1-16b
སོར་བཞི། བརླ་ཞལ་ཚད་གཅིག །དཔྱི་སོར་བཞི། གསང་བ་ལྟེ་བ་ཐུགས་ཀ་རྣམས་ཞལ་རེ། མགྲིན་པ་སོར་བཞི། ཞལ་ཕྱེད་བཅུ་གསུམ་པ། ཐོད་དཔངས་ཕྱེད་ལྔ། གཙུག་ཏོར་སོར་བཞི། ཐོར་ཚུགས་སོར་བཅུ། ནོར་ཏོག་སོར་གཉིས་ཏེ་འཕྲེད་ཐིག་བཅུ་བཞི་གདབ་པར་བྱའོ། །ཚངས་ཐིག་གི་གཡས་དང་གཡོན་དུ་ཆ་ཆེན་རེའི་ཚད་ཀྱི་གྱེན་ཐིག་ལྔ་རེ་བཏབ་ཅིང་། གཡས་ཀྱི་གྱེན་ཐིག་གི་ནང་ནས་ཕར་རིམ་བཞིན་བརྩིས་པའི་ཐིག་ཁང་དང་པོ་དང་། གཡོན་གྱི་ཐིག་ཁང་གཉིས་པ་ཕྱེད་དུ་བགོ་བར་བྱས་པས་གཡས་གཡོན་དུ་གྱེན་ཐིག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ལས་སྐུའི་འགྱིང་འཁྱོགས་ནི། སྐྲ་མཚམས་འཕྲེད་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཡར་སྣེ་ཐོར་ཚུགས་ཀྱི་རྩེ་ཐིག་དང་། མར་སྣེ་ཐུགས་ཀའི་ཞལ་ཚད་ཀྱི་དབུས། མགྲིན་འོག་ནས་མར་སོར་ཕྱེད་བདུན་གཞལ་བ་དང་དོན་གཅིག ཚངས་སྟེང་ནས་གཡས་སུ་སོར་ལྔའམ་དྲུག་གི་སར་མཚན་མ་གཉིས་བྱས་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་ཐིག་འཐེན། ཐུགས་ཀའི་དབུས་ཀྱི་གཡས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ནས་གསང་བའི་མས་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ་བས་གཡས་འགྱིང་གི་ཚད་འབྱུང་། གཡོན་འགྱིང་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་གོང་གི་མཚན་མ་གཉིས་གཡོན་དུ་བྱས་ནས་སྦྲེལ་དགོས་སོ། །འཛུད་པོ་རྟགས་ཙམ་ལས་ད་ལྟ་འཛུད་རྒྱུ་མེད། ཕྱག་གི་སྐོར་ཐིག་ཐུགས་ཀའི་མས་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཛོམས་ནས་གཡས་སུ་སོར་དྲུག་གཞལ་ལ། དེ་ནས་མཆན་རྩེར་གྱེན་དུ་སོར་བཞི་གཞལ་བ་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་མཐོང་། ལྡེའུ་མིག་ཀྱང་ཟེར་མཆན། སྐོར་བཟུང་སྟེ་སོར་མོ་ཉི་ཤུ་
10-1-17a
བསྐོར་བ་ཕྱག་རྣམས་ཀྱི་གྲུ་མོའི་ཚིགས་དེ་སྟེང་ནས་སོར་བཅུ་དྲུག་བསྐྱེད་དེ་བསྐོར་བ་མཁྲིག་མའི་མཚམས་ཐིག་དེའི་སྟེང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སོར་དྲུག་བསྐྱེད་པ་ཕྱག་སོར་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ཐིག་གོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
座垫的高度尺寸如前所述，横向宽度说为五面宽度，如胜乐轮等右腿伸展姿势，从右脚跟处到左大脚趾尖端为五面宽。有些人将左右大脚趾尖之间的距离定为五面宽。如果脚长度为十八指，则两脚跟之间的距离为三面宽五指；如果脚长为十四指，则两脚跟之间的距离为三面宽十指。这两种方式可任选其一。在某些舞蹈场合，两脚跟之间的距离为五高度单位，但此处不这样做。
这种伸展与弯曲的尺寸是针对胜乐尊等而言，并非所有情况都必须如此，这样说明。座垫的特殊情况，月、日、罗睺三层各一指，其余九指为莲花部分；而怖畏、时等尊无尸体座，仅有莲花日轮，日轮三指，莲花九指，共一面宽。其他如四魔叠层等情况，每魔各八指，总共三十二指，应当了解。座垫的实际尺寸比这里显示的稍大也可以，如经续中说伞盖、背屏和座垫三者若小而窄是大过失，应按照智者的绘画传统做到适中且美观。
在此处，如果要为胜乐等尊画身体倾斜弯曲、多手臂和伸展弯曲的线条，横线如前所述，从宝髻到秘密处为倾斜姿态的减缩部分，实际应当像佛陀立姿的横线那样画，首先画中央线，从座垫线上向上，脚高五指半，小腿二十五指，膝盖四指，大腿一面宽，臀部四指，秘密处、肚脐、胸部各一面宽，颈部四指，面部十三指半，头部高度五指半，顶髻四指，发髻十指，宝珠二指，共画十四条横线。
在中央线的左右各画一大单位宽度的五条上升线，从右侧上升线内向外依次计算的第一线格和左侧的第二线格各分为两半，这样左右各有十二条上升线。由此形成身体的倾斜弯曲：从发际线横线与中央线相交处开始，上端至发髻顶端线，下端至胸部面宽的中央，即颈部下方向下量七指半处（两者意思相同），从中央线上方向右五或六指处做两个标记，向其中任一标记引线，从胸部中央右侧标记处连接到秘密处下线与中央线相交处，形成右倾斜的尺度。左倾斜与此相反，将上述两个标记做在左侧然后连接。
插入部分仅有标记，目前没有插入内容。手臂的环线从胸部下线与中央线交汇处向右量六指，从那里向上量四指到腋窝顶端，在其上方画圆环（也称"钥匙"，注），环绕二十指，这是所有手臂的肘关节，从其上方延伸十六指环绕为手腕线，从其外侧向外延伸六指为手指外线。
;


 འདི་ཕྱག་སོར་བཀུག་ཅིང་ཕྱག་མཚན་བཟུང་བའི་ཚད་ཡིན་གྱི་བརྐྱང་ན་མཐོ་གང་ངོ་། །ཡང་ཐུགས་ཚངས་ཕྲད་ས་ནས་གཡོན་དུ་ཞལ་ཚད་ཕྱེད་གཉིས་གཞལ་ལ་དེ་ནས་ཡར་མཆན་རྩེར་སོར་དྲུག་གམ་གཅིག་ཕྱེད་དྲུག་ཀྱང་ཟེར་ཏེ་དེ་ལྟར་གཞལ་བའི་སྟེང་ནས་གཡས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་བསྐོར་བ་བྱའོ། །འདི་སྐུ་འགྱིང་སྟབས་ཀྱིས་ཚངས་ཐིག་ལས་གཡོན་དུ་སོར་དྲུག་ཡོ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞབས་བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་ཚད་ནི་གསང་བའི་མས་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ནས། གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་དཔངས་ཀྱི་ཡས་ཐིག་དང་། གྱེན་ཐིག་བཞི་པ་ཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ། དེའི་ཕྱི་ལ་སོར་བཞི་གཞལ་མཚམས་ནས། ཐུགས་ཚངས་འཕྲད་མཚམས་ཐིག་གིས་སྦྲེལ་བས། ཞབས་གཡས་བརྐྱང་གི་ཚད་རྟོགས་སོ། །ཆུ་ཞེང་མཚུངས་པར་བརྐྱངས་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཞེངས་སྐུ་ལྟར་སོར་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཟེར། ལྟེ་ལྟེ་བ་ནས་ཟེར། ཐིག་ཚངས་འདུས་ནས་གཡོན་དུ་ཞལ་གང་པ་ནས་ཐུར་དུ་སོར་བཞི་གཞལ་མཚམས་སུ་མཚན་མ་བྱས་ལ་དེ་དང་། ཚངས་ཐིག་ནས་གཡོན་དུ་ཆ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་གྱེན་ཐིག་བཞི་པ་པུས་མོའི་ཡས་ཐིག་དང་འཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ་བ་བརླ་གཡོན་པའི་ཕྱི་ཐིག་གོ། དེ་ནས་པུས་མོའི་མས་ཐིག་ནས་ཞབས་དཔངས་ཡས་ཐིག་དང་ཚངས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ནས་ཞལ་གང་དང་གྱེན་ཐིག་མཐོ་ཕྱེད་དོ་ལ་ཕྲིད་པར་ཟེར་དཔྱད།
10-1-17b
སོར་བཞི་གཞལ་བའི་མཚམས་སུ་སྦྲེལ། ཡང་གསང་མཚམས་ཚངས་ཐིག་ནས་གཡོན་དུ་སོར་དྲུག་གཞལ་བ་དང་། གཡོན་གྱི་པུས་མོའི་མས་ཐིག་དང་གཞུང་ཐིག་གཉིས་པ་ཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ། དེ་ནས་ཞབས་དཔངས་ཡས་གཞུང་ཐིག་གམ། ཐིག་དང་། གྱེན་ཐིག་དང་པོ་འཕྲད་མཚམས་སྦྲེལ་བས་ཞབས་གཡོན་པའི་བསྐུམ་ཚད་རྟོགས་སོ། །ཞབས་བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་དབང་གིས་གཡས་བརྐྱང་པའི་རྟིང་པའི་བར་ཞལ་བཞི་དང་། གཡས་པའི་མཐིལ་དང་མཐོ་ལྔ་སྟེ། གཡོན་བརྐྱང་དེ་ལས་ལྡོག་པར་བྱ། དེ་ལྟར་འགྱིང་འཁྱོགས་བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་ཚུལ་འདིས་མཚོན་ནས། རྡོར་སྐྱིལ་སོགས་གདན་བཞུགས་ཀྱི་ཉམས་དུ་མ་དང་བཞེངས་ཐབས་ལའང་། བསྐུམ་བརྐྱང་གི་ཞབས་གཅིག་གདན་ལ་རེག་པ་གར་ཐབས་དང་། ཞབས་གཉིས་གདན་ལ་རེག་ཀྱང་གཡས་སམ་གཡོན་བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་དོར་སྟབས་དང་། མཉམ་པའི་སྟབས་དང་། གཞན་ཡང་ས་ག་སོགས་ཀྱི་ཞབས་སྟབས་དུ་མ། ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་བསྣོལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་གི་སྟབས་དུ་མ་སྟེ། ཕྱག་ཞབས་འདི་དག་གི་བརྐྱང་བསྐུམ་སྣ་ཚོགས་ཚིགས་ཀྱི་གནས་ནས་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་སྟབས་སྣ་ཚོགས་ལ་མ་རྨོངས་པར་བྱ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཐིག་གིས་བརྗོད་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟར་དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པའི་ཚུལ་ཅན། བདེ་མཆོག་དུས་འཁོར་ཀྱེ་རྡོར་གསང་འདུས་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཞི་བ་དང་ཞི་མ་ཁྲོའི་ཆ་ཚད་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། ༈ །།
10-1-18a
ད་ནི་ཐིག་ཆེན་གཉིས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི། བསླབ་བཏུས་ལས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སོར་བཅུ་གཉིས་པའི་མཐོ་བཅུ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་སོར་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་པའི་ཚད་གོང་བཤད་ལས་སོར་ཕྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་སོང་སྲིད་དང་ཞེང་དུ་ཡང་ཕྲི་བ་ཆུ་ཞེང་སོར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པ་ཐོག་མར་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན། ཐོར་ཚུགས་སོར་བརྒྱད་དམ་བཅུ་གང་བདེ། སྤྱན་དཀྱུས་ཆ་ཕྲན་ཕྱེད་བཞི་ཞེང་སོར་ཕྱེད་དོ་བྱེད་པའམ། ལ་ལས་སྤྱན་ཞེང་སོར་ཕྱེད། དཀྱུས་སོར་ཕྱེད་གསུམ་མཛད་པ་ལས་གཞན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་དང་མཚུངས་ཤིང་། གཞོན་མཛེས་ཞི་ཞིང་དྭངས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་འཇམ་དཔལ་གྱི་རལ་པའི་ཟུར་ཕུད་ལྔ་ནི་སྐྲ་པངས་ཀྱི་སྙན་ལྟག་གཡས་གཡོན་དང་། གཙུག་ཏོར་གྱི་མདུན་རྒྱབ་དབུས་ལྔར་སོར་བཞི་པའི་ཟུར་ཕུད་ལྔ་བཅིངས་པར་བཤད། བྱང་སེམས་རྣམས་གཞོན་ཤ་རྒྱས་ཤིང་གཞོན་ནུའི་ཆ་བྱད་རིན་པོ་ཆེ་དང་མེ་ཏོག་གིས་སྤྲས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དྲང་སྲོང་གི་ཆ་བྱད་ནི་ཅུང་སྐེམ་པའོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
这是手指弯曲并持法器的尺寸，如果伸展则为一肘长。另外，从胸部与中央线交汇处向左量二面半宽，从那里向上到腋窝顶六指，或者也称为七指半，从那里像右侧一样画环线。应了解这是因身体倾斜姿势使中央线向左偏移六指所导致的。
腿部伸展弯曲的尺寸是：从秘密处下线与中央线交汇处，连接到右侧脚高度上线与第四上升线的交点，从其外侧量四指处，与胸部中央线交点连接，这样就知道右腿伸展的尺寸。当长宽相等地伸展时，如同佛陀立姿，据说为一百二十五指。从肚脐（据说从中央线交汇处）向左一面宽再向下四指处做标记，将此与中央线左侧两个大单位处的第四上升线和膝盖上线交点连接，这是左大腿外线。然后从膝盖下线连接到脚高度上线与中央线交点处向左一面宽和二指半处（待考察），量四指处连接。又从秘密处交点向左六指处与左膝盖下线和第二纵线交点连接，再从脚高度上线与中轴线或纵线和第一上升线交点连接，这样就了解左腿弯曲的尺寸。
因腿部伸展弯曲，右伸腿的脚跟间距为四面宽，右脚底为五高度单位，左伸腿则相反。通过这种倾斜弯曲和伸展弯曲的方式，可以类推到金刚跏趺坐等多种座姿的姿态以及站姿，包括弯曲伸展的一只脚触地的舞姿，两足触地但左右伸屈的站姿，均等站姿，以及其他如娑婆等的多种足姿，手印和交叉等多种手姿，这些手足的各种伸展弯曲是在关节处进行的，应对这些各种姿态不感迷惑，但所有这些都难以用线条完全表述。
如上所述是对忿怒仙人形态的胜乐、时轮、喜金刚、密集等坛城轮中主尊们的尺寸说明，至此已经完成对佛陀寂静相和寂静忿怒相的尺寸比例的解说。
现在第二大线条部分，文殊等菩萨们的尺寸：《学处摄颂》中说："菩萨们也是十二指的十高，"就像前面所说的一百二十五指尺寸减去十个半指的长度和宽度，即水平宽度为一百二十指，正如最初所说。发髻八指或十指任选其一。眼睛长度四微分半，宽度二指半，或有人做眼宽半指，长度三指半，其余与佛陀部分相同，应做成年轻美丽、安详明净的形象。
特别是文殊菩萨的五个发髻，是在发髻两耳后方左右和顶髻的前后中五处各束四指的发髻，如是说明。菩萨们都是丰满年轻肌肤，少年相貌，饰以珍宝和花朵，而仙人相貌则稍显消瘦。


 །སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་ཐིག་ནི། ཞལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་མ། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་གྱི་ནོར་བུ་སོར་ཕྱེད། གཙུག་ཏོར་སོར་གང་། ཐོད་ཁྱིམ་སོར་ཕྱེད་དོ། །ཞལ་སོར་བཞི། གཉིས་པའི་ཐོད་ཁྱིམ་སོར་གཉིས། ཞལ་སོར་དྲུག །གསུམ་པའི་ཐོད་ཁྱིམ་སོར་བཞི། ཞལ་སོར་བརྒྱད། བཞི་པའི་ཐོད་ཁྱིམ་ཞལ་ཀྱང་དེ་འདྲ། ལྔ་པ་རྩ་ཞལ་
10-1-18b
གྱི་སྐྲ་དཔང་སོར་བཞི། ཞལ་ཐལ་མོ་གཅིག དེ་ནས་སོར་བཞི་མགྲིན་པ། ཐུགས་ལྟེ་ཞལ་ཚད། ད་ལྟའི་བྲིས་དཔེར་སོར་བཞི་བསྣན་པ་འདུག དེ་ནས་གསང་བ་ཞལ་གང་། བརླ་ཞལ་དོ། པུས་མོ་སོར་བཞི། རྗེ་ངར་ཞལ་དོ། ཞབས་དཔངས་སོར་བཞིའོ། །ཞེང་ལ་ཚངས་ཐིག་གི་གཡས་གཡོན་སོར་རེ་གཞལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་ཞེང་། སོར་གསུམ་སྤྲུལ་སྐུའི་རྩ་ཞལ་ཞེང་། ཕྱེད་བཞི་ལོངས་སྐུའི་རྩ་ཞལ། དེའི་གཡས་གཡོན་སོར་ཕྱེད་བཞི་རེ་བསྐྱེད་པ་ཟུར་ཞལ། སོར་བཞི་རྒྱས་པའི་རྩ་ཞལ། དེའི་གཡས་གཡོན་སོར་བཞི་བསྐྱེད་པ་ཟུར་ཞལ། དེ་འོག་ཆོས་སྐུའི་རྩ་ཞལ་གཡས་གཡོན་དུ་སོར་དྲུག །གཡས་གཡོན་དུ་སོར་བཞི་བསྐྱེད་པ་ཟུར་ཞལ། དེ་དང་མཆན་ཁུང་བར་ཚད་མཉམ། དེ་ནས་དཔུས་མགོ་སོར་བཞི། དེ་ནས་རྩ་ཕྱག་གི་འབྲེལ་མཚམས་བཅས། མཐའ་ཕྱག་ཚུན་ལ་སོར་མོ་བརྒྱད་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཆོས་སྐུའི་ཞལ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཐིག་དང་། ཐུགས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ནས་མཆན་འོག་ནས་གྱེན་དུ་སོར་དོ་གཞལ་བའི་ས་ནས་ལྡེའུ་མིག་བཟུང་སྟེ། རྒྱས་པའི་རྩ་ཞལ་ཐོད་ཁྱིམ་གྱི་ཡས་ཐིག་གི་ཕྱི་ཐིག་དང་འཕྲད་མཚམས་ནས་སོར་ཕྱེད་ཐུར་དུ་གཞལ་བའི་ས་ནས་ཚད་དེས་བསྐོར་ལ་ནང་ཐིག་དང་། དེའི་ཕྱི་རུ་སོར་མོ་བཞི་རེ་བསྐྱེད་དེ་ཐིག་བསྐོར་ལྔ་བཏབ་པ་སྤྲུལ་ཕྱག་གི་ཐིག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྩ་ཕྱག་བཞི་བཅུ་དང་ལྡན་པ། སྤྲུལ་ཕྱག་རིམ་པ་ལྔ་པོ་ལས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀར་ཡང་། སོ་སོར་ཆ་དྲུག་ཏུ་བགོས་ནས།
10-1-19a
དང་པོར་བཅུ་གཉིས། གཉིས་པར་བཅུ་བཞི། གསུམ་པར་བཅུ་དྲུག བཞི་པར་བཅོ་བརྒྱད། ལྔ་པར་ཉི་ཤུ་རེ་བགོས་པས་ཕྱག་སྟོང་དང་བརྒྱད་དུ་འགྲིགས། ཕྱག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐིལ་དུ་སྤྱན་རེབྲིའོ། །ཡང་ན་ཐུགས་ཐིག་ཚངས་འདུས་ནས་གཡས་གཡོན་ཞལ་རེ་གཞལ་བ་མཚན་རྩེའི་སྟེང་དེ་ནས་གྱེན་དུ་སོར་བཞི་གཞལ་སྟེང་ལྡེའུ་མིག་གིས། པུས་ཐིག་ལ་སོར་གཉིས་ཀྱིས་མ་རེག་པ་ཙམ་གྱི་བར་ཚད་ཀྱིས་བསྐོར་ལ་དེའི་ནང་དུ་སོར་བཞི་རེ་བཞི་རེ། རིམ་སྐུམ་རིམ་པ་ལྔ་བྱས་ཀྱང་དོན་གཅིག་སྟེ། ཕྱག་ཐམས་ཅད་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དང་། པུས་མོའི་ལྷ་ང་ལས་མི་འདའ་བར་མཛེས་པའོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
观世音千手千眼的线条是：所有面部的最上部，阿弥陀佛面部的宝珠半指，顶髻一指，头盖一指半。面部四指，第二头盖二指，面部六指，第三头盖四指，面部八指，第四头盖及面部也是如此。第五即主面的发长四指，面部一掌宽，然后四指颈部，胸部和肚脐各一面宽（在当前的绘画样本中增加了四指），然后秘密处一面宽，大腿二面宽，膝盖四指，小腿二面宽，脚高四指。
宽度方面，中央线左右各量一指为阿弥陀佛面宽，三指为化身主面宽，三指半为报身主面，其左右各扩展三指半为侧面，四指为圆满报身主面，其左右各扩展四指为侧面，下方法身主面左右各六指，左右各扩展四指为侧面，这与腋窝之间的距离相等。从那里到肩头顶四指，再到主手的连接处，到最外侧手为八指；或者从法身面左右线与胸部线相交处，从腋下向上量二指处固定支点，从圆满报身主面头盖上线外线相交处向下量半指处以该尺寸画圆为内线，在其外侧每次扩展四指，画五道环线为化手的线条。这样，共有四十根主手，五层化手中左右两侧各分为六部分，第一层十二，第二层十四，第三层十六，第四层十八，第五层二十，合计为一千零八手。所有手掌心中各画一只眼睛。
或者，从胸部线与中央线交汇处左右各量一面宽到腋窝顶端，从那里向上量四指处固定支点，用不碰到膝盖线二指距离的尺寸画圆，在其内部各减少四指，做五层，意思也是一样，所有手臂不超出头顶和膝盖骨，这样最为美观。


 །རྩ་ཞལ་སྤྱན་དཀྱུས་ནས་བཞི་ལྷག་པའི་ཆ་ཆུང་གསུམ་དང་། སྲིད་ཞེང་སོར་ཕྱེད་དོ་བྱ། འདིར་ཆོས་སྐུའི་ཞལ་གྱི་དབུ་སྐྲ་མན། ཞབས་མཐིལ་ཡན་སོར་མོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་ངོ་། །༈ །ཐིག་ཆེན་གསུམ་པ། རྒྱལ་ཡུམ་མཐོ་དགུ་པར་བཤད་པ་ནི། སྡོམ་འབྱུང་ལས། ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་གཟུགས་ནི། །ཐལ་མོ་དགུ་པར་མངོན་པར་བྲི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཐལ་མོ་དགུ་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་མོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་ཞིང་། དུས་འཁོར་གྱི་སྣ་ཚོགས་ཡུམ། ཀྱེ་རྡོར་གྱི་བདག་མེད་མ། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མ། མཁའ་སྤྱོད་མ། རིགས་བྱེད་མ། དབྱངས་ཅན། གདུགས་དཀར། སོར་འབྲང་། རྣམ་རྒྱལ། སེང་གདོང་མ། ལོ་གྱོན་མ། འོད་ཟེར་ཅན་མ་སོགས་
10-1-19b
ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་དེ་ཡིན་ལ། གཞན་དབང་པོ་ཉེ་དབང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སོགས་ལྷ་དང་། ཆུ་ལྷ་མེ་ལྷ་རླུང་ལྷ་སོགས་དང་། ཀླུ་དང་ཞི་གཟའ་སོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ་བར་ཡང་སྡོམ་འབྱུང་གི་འགྲེལ་བར་བཤད་པ་ལས། ཨུ་མ་སོགས་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་འདིར་བསྟན་ལྷ་མོའི་ཚད་ཁོ་ནར་བྱ་ལ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སོགས་ཕོ་རྣམས་ལ་ནི་ལྷ་མོའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་སྤང་དགོས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་མོ་རྣམས་སྟོད་ཞུམ་སྨད་རྒྱས་ལ་ཕོ་རྣམས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་མོ་རྣམས་དཔྲལ་ཞེང་ཆུང་བ། ཕྲག་པ་མཐོ་བ། ཕྱག་འགག་དང་། སྐེད་སྐབས་ཕྲ་བ། ནུ་མ་འབུར་བ། མིག་བར་ཡངས་པ་ཟུར་མིག་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཡིན་ཀྱང་། ཕོ་ལ་དེ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་ཐོད་ཁྱིམ་མགྲིན་པ་པུས་མོ་ཞབས་དཔངས་སོར་གསུམ་དུ་བྱེད་པ་ལྷ་མོ་ལ་མཛེས་ཀྱི་ལྷ་ཕོ་རིགས་ལ་སོར་བཞི་རེ་བཞི་རེ་བྱ་ཞིང་། དེའི་ཆ་ཙམ། དཔྱི་དང་བརླ་ལྷན་ཅིག་ཞལ་དོ། རྗེ་ངར་ཞལ་དོ་ལས་ཕྲི་ནས་སོ་སོར་སོར་ཉེར་གཉིས་རེ་བྱས་ནས་མཛེས་ཆོས་བྱས་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དམ་སྙམ་དུ་སྔར་གཞན་གྱི་བཤད་པ་མ་མཐོང་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སེམས་ཏེ། སྡོམ་འབྱུང་འགྲེལ་པ་ལས་ལྷ་དང་གཟའ་སོགས་ཐལ་མོ་དགུ་པར་བཞེད་ཀྱིས་ལྷ་མོའི་ཚད་ཁོ་ནར་ངེས་དགོས་པར་མ་བསྟན་པས་སོ་སྙམ་མོ། །ཚད་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཞལ་རས་ཐུགས་ལྟེ་གསང་བ་བཞི་ཆ་ཆེན་ནམ་མཐིལ་རེ་རེ་སྟེ་སོར་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཐོད་དཔངས་མགྲིན་པ་པུས་མོ་བོལ་གོང་ངམ་ཞབས་དཔངས་བཞི་སོར་གསུམ་རེ་བརླ་དང་བྱིན་པ་ཞལ་
10-1-20a
དོ་རེ་སྟེ། གསང་ཐིག་བར་གྱི་སྐུ་སྟོད་ལ་སོར་ང་བཞི་དང་། དེ་མན་སྐུ་སྨད་ལ་ང་བཞི་སྟེ། ཁྱོན་སྲིད་ཚད་དུ་སོར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པ། ཞལ་ཚད་དགུ་པའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་དཔྱི་སོར་བཞི་བྱས་ཏེ་བརླ་དང་རྗེ་ངར་ལས་སོར་དོ་ཕྲི་བས་སོར་ཉེར་གཉིས། རྟིང་པ་སོར་གསུམ། པུས་མོ་སོར་གསུམ། ལོང་བུ་སོར་གཅིག ཞབས་དཔངས་བོར་ཟེར་བའང་དོན་འདི་འདྲ། སོར་གསུམ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ཕྲག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ཚད་ལས་སོར་གཉིས་ཕྲི་ཞིང་། དཔུང་པ་ལག་ངར་ཕྱག་མགོ་རྣམས་ལ་དེའི་ཆ་བསྐྱེད་པའང་ཡོད་དོ། །བཞེངས་སྐུ་ལ་གོང་བཤད་ལྟར་སྐྲ་མཚམས་ནས་ཞབས་ཀྱི་བར་འཕྲེད་ཐིག་བཏབ་ནས། ཐད་ཀར་ཐུགས་ཀའི་ཚངས་ཐིག་ནས་མཆན་ཁུང་གི་རྩེ་བར་སོར་བཅུ། དཔུང་ལྷུ་ཆ་ཕྲན་བཅོ་བརྒྱད། ཕྱག་ངར་བཅུ་བཞི། ཕྱག་མགོ་བཅུ་གཉིས་ཏེ་སོར་ང་བཞི། གཡས་གཡོན་བསྡོམས་པས་སོར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་དེ་ཞལ་ཚད་དགུ་པར་ཆུ་ཞེང་མཉམ་པའོ།

以下是原藏文的完整直译成简体中文：
主面眼睛长度四麦粒多三微分，宽度二指半。在此，法身面部从头发向下到脚底向上共一百二十指。
第三大线条，佛母高度九掌宽的说明：《总摄明灯》中说："悦意的身形，应以九掌宽明显绘制。"如是所说，佛陀眷属中令人心醉的女神们高度为九掌宽，金刚亥母等坛城主尊女神们应当如此制作，时轮的种种佛母、喜金刚的无我母，以及度母、空行母、明妃、妙音天女、白伞盖佛母、随行佛母、胜利佛母、狮面佛母、裸形佛母、光明母等所有女神的尺寸均是如此。
另外，帝释天、近自在天、大自在天等神祇，以及水神、火神、风神等，龙王和十一星宿等也应如此做，根据《总摄明灯》的注释中所说：乌玛等女神们应完全按照此处所示女神的尺寸来制作，而大自在天等男性神祇则需要避免女性特征。这些特征是什么呢？女性上身收缩下身丰满，而男性则相反；此外，女神们额头窄，肩膀高，手腕细，腰部纤细，乳房突出，眼距宽，带有斜视眼等特征，但对于男性则应避免这些。不仅如此，头盖、颈部、膝盖、脚高各为三指对女神来说美观，而对男性神祇则各应为四指，其比例、臀部和大腿一起为二面宽，小腿从二面宽减少分别做二十二指，做成美观形态应该无妨，我之前没有见过别人这样解释，但自己是这样想的，因为《总摄明灯》注释中说神祇和星宿等为九掌高，但并未明确规定必须完全按照女神的尺寸。
这个尺寸是怎样的呢？面部、胸部、肚脐、秘密处四处各一大单位或一掌宽，即十二指。头部高度、颈部、膝盖、脚背上部或脚高四处各三指，大腿和小腿各二面宽，从秘密处线以上的上半身为五十四指，以下的下半身也是五十四指，总长度为一百零八指，即九面高。
这里有些人做臀部四指，从大腿和小腿各减二指为二十二指，脚跟三指，膝盖三指，踝骨一指，脚高所说的也是这样的意思，为三指。又有人从两肩的面宽减去二指，在上臂、前臂、手掌处相应增加其比例。
对立像，如前所述从发际线到脚之间画横线，从胸部中央线到腋窝顶端为十指，肩关节十八微分，前臂十四，手掌十二，共五十四指。左右合计一百零八指，即九面高的水平宽度相等。






།ལྷ་མོ་འདི་དག་གི་ཞལ་ཐོད་པའི་ཟུར་ཞུམ་པའི་དཔྲལ་ཞེང་སོར་དྲུག་པ། སྙན་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཐད་དུ་ཕར་ཅུང་རྒྱས་པ་སོར་བཅུ་པ། ཟ་འགྲམ་གྱི་སྨད་ཅུང་ཕྲ་བ་སྒོ་ངའི་དབྱིབས་ཅན་མཛེས་པ་དཔྲལ་བ་དང་ཤངས་དཀྱུས་ཀོས་ཀོ་སོར་བཞི་པ་རལ་པ་ཕྱེད་བཅིངས་པའི་སྲིད་ཚད་སོར་དྲུག་པ། ཁ་ཅིག་གིས་བརྒྱད་དུ་བྱེད། སྒྲོལ་མ་སོགས་ལྷ་མོ་ཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དང་སྤྱན་ནི་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱབ་ཞལ་དང་མཚུངས་ཏེ་སྒེག་ཅིང་ཞི་བ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སོགས་ཅུང་ཟད་ཁྲོས་པའི་ཉམས་ཅན་དུ་བྱ་ཞིང་། སྤྱན་སྲིད་སོར་གཅིག་
10-1-20b
གམ་ཕྱེད་གཉིས་པ་དཀྱུས་སོར་གསུམ་པ་བྱའོ། །ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་མཁུར་ཚོས་སོར་གསུམ་པའི་དབུས་ཀྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ། སྙན་དང་སྙན་ཤལ་གྱི་སྲིད་དུ་སོར་གསུམ་པ། སྙན་ཞེང་སོར་ཕྱེད་གཉིས་སམ་གཉིས་སུ་བཞེད། མགྲིན་པའི་ཞེང་སོར་དྲུག མཐའ་སུམ་འགྱུར་ཏེ་སོར་བཅོ་བརྒྱད། མགྲིན་པའི་མཚམས་ནས་ཕྲག་པའི་མཐར་སོར་བཅུ་པ། ཕྲག་པའི་སྟེང་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་སྟེ་ཆ་ཕྲན་གཉིས་ཀྱིས་འབུར་ལ་གྲིམ་པ། དཔུང་མགོ་ལ་ཕྲག་པའི་ཆ་ཕྲན་གཉིས་མཐོ་བ་དེ་མེད་པས་ཕྲག་པ་ལས་ཅུང་དམའ་བ། དཔུང་མགོ་ཟླུམ་པ། མཆན་ཁུང་ནས་ཚུར་སོར་དོ་ནས། ནུ་མའི་རྒྱར་སོར་བརྒྱད་དམ་སོར་དགུ་དང་ནས་གསུམ་ཅུང་མེད་ཙམ་བྱེད་པའང་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་སུམ་འགྱུར་མཐའ་སྐོར་ཟླུམ་པོ་ནུ་ཏོག་དང་བཅས་པ་བྱ། འབུར་ལ་དཔངས་སུ་སོར་བཞི་མ ཁྲེགས་ཤིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པ་ནུ་ཏོག་དང་བཅས་པ་བྱའོ། །ལྷ་མོ་འདི་དག་སྐུ་སྨད་འཕེལ་ཀ་ཡངས་པ་དང་། ཚང་ར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ། རྐེད་སྐབས་དང་མཁྲིག་མ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེད་ཅིང་གྲིམ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ་ལྟེ་གོང་སྐེད་སྐབས་ཕྲ་སར་སོར་བཅུ་བཞི་དང་། བཅུ་གསུམ་བཅུ་གཉིས་བྱེད་པའི་ལུགས་གསུམ་ཡོད་དེ། རྒྱུད་ལས་གསལ་ཁ་མེད་པས་མཛེས་ཆོས་བྱ། ལྟེ་བའི་ཐད་དུ་སོར་ཕྱེད་སུམ་ཆས་འདྲ། ཀྱིས་ལྷག་པའི་བཅོ་ལྔ། མཐའ་སྐོར་སུམ་འགྱུར་ཏེ་སོར་ཞེ་དྲུག་ཡོད་པས་སྐུ་སྨད་དེ་ཙམ་འཕེལ་ཀ་ཆེ་བར་བྱ། གསང་བའི་པདྨ་དཀྱུས་སུ་སོར་དྲུག །སྟེང་གི་ཕྱེད་དུ་དབང་རྟེན་ཟེའུ་འབྲུ་སོར་གསུམ་ཅན་ནོ། །འཕོངས་ཚོས་ཀྱི་རྒྱར་སོར་བཞི་ཟླུམ་པོ་རྒྱས་པ།
10-1-21a
ཕྱག་མཐིལ་སོར་བདུན། གུང་མོ་སྲིད་དུ་སོར་ལྔ། ཕྱག་ངར་དང་དཔུང་པ་རང་རང་གི་དཀྱུས་ཚད་ཀྱིས་རྩ་བའི་མཐའ་འཁོར་བ། དཔུང་པ་ལག་ངར་མཆན་ཁུང་བརླ་བྱིན་པ་རྣམས། དབུས་སྦོམ་ལ་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཕྲ་བ། སྤྱན་བར་ཡངས་ཤིང་། མཆུ་བིམྤ་ལྟར་དམར་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་བྱའོ། །གཞན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་སོགས་འདིར་མ་བཤད་པ་རྣམས་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་དེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་བའི་འཁོར་གྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་བྱང་སེམས་དང་འདྲ་ལ། ཁྱད་པར་ནི་དཔའ་བ་དང་སྒེག་ཉམས་གཙོ་ཆེ་ཞིང་། ཞལ་དང་སྤྱན་དང་ཤངས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའང་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སོགས་གཙོ་མོ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །འདིར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་བཞུགས་སྟབས་ཀྱི་ཐིག་འདེབས་པ་ལ། ཚངས་ཐིག་གདབ་ནས་འཕྲེད་ཐིག་གི་ཐོག་མར་ཐོད་ཁྱིམ་སོར་གསུམ། ཞལ་སོར་བཅུ་གཉིས། མགྲིན་པ་སོར་གསུམ། ཞལ་གང་ཐུགས་ཀ །དེ་ནས་སོར་བརྒྱད་ལྟེ་བའི་གོང་། དེ་ནས་སོར་གསུམ་ལྟེ་འོག །དེ་ནས་ཞལ་གང་གསང་བ་སྟེ་དེ་ཡན་ཆད་སྐུ་སྟོད་དོ།

这些女神的面容有塌陷边缘的颅骨，额头宽六指；在两耳根处稍宽一些，达十指；下颚略细，呈美丽的蛋形；额头与鼻梁长度为四指；半束的发辫长六指，有些人说是八指。度母等平和女神的面容和眼睛与胜乐金刚的背面相似，优雅而平和。金刚亥母等略带忿怒相，眼睛长一指
10-1-20b
或一指半，宽三指。女神们的脸颊为三指，中间部分略高；耳朵和耳环长度为三指；耳朵宽度为一指半或二指；颈部宽六指，周长为其三倍即十八指；从颈部到肩膀边缘为十指；肩膀上方略高，两个小部分凸起而紧凑；肩头没有肩膀上那两个高起的小部分，因此比肩膀略低；肩头圆润；从腋下向内二指，乳房宽度为八指或九指零不足三麦粒，有的也这样做；其三倍周长为圆形，包括乳头；突起高度四指，坚硬圆润丰满，并带有乳头。这些女神下身宽阔，腰部极为丰满，腰部和手腕等处应分割紧凑，肚脐上方腰部纤细处为十四指、十三指或十二指，有这三种做法，经典中没有明确说明，所以应做得美观。肚脐处比上面多出半指三分之一，为十五指，周长为其三倍即四十六指，因此下身应做得如此宽阔。秘密莲花长度为六指，上半部有三指长的能力支点花蕊。臀部宽度为四指，圆满丰腴；
10-1-21a
掌心七指；中指长五指；手臂和上臂各自的长度环绕基部周长；上臂、前臂、腋下、大腿、小腿等，中间粗而根部略细；眼距宽阔，嘴唇如同频婆果般红艳迷人等，应做得极其美丽悦目。其他身体部位的周长等这里未说明的，应通过前面所说的推理理解。另外，胜者眷属中勇士们的身材与菩萨相似，特别之处在于主要表现勇武和优雅姿态，面容、眼睛和鼻子等的形态也与其主尊相似；眷属女神们应与金刚亥母等主尊相似。这里关于金刚亥母坐姿的画线，应先画中线，然后横线首先是头盖三指，面部十二指，颈部三指，一个面长到心间，然后八指到脐上，然后三指到脐下，然后一个面长到秘处，以上为上半身。


 །དེ་ནས་སོར་གཉིས་ཀྱི་ཞབས་གཡས་བསྐུམ་གྱི་པུས་མོའི་ཡས་མན་གྱི་དཀྱིལ་དྲང་པོ་དང་། དེ་ནས་སོར་གསུམ་གྱིས་གཡོན་ཞབས་བརྐྱང་བའང་ཅུང་ཟད་བསྐུམ་སྟབས་ཀྱིས་བརླ་ཞལ་ཚད་དོ་ལས་སོར་བདུན་ལྟེ་བར་གབ་འཕྲོས་སོར་ལྔ་པོ་དང་། དེ་ནས་ཞལ་གང་གི་བརླའི་མ་
10-1-21b
མཐའ་དེ་ནས་འགྱིང་སྟབས་ཀྱིས་བྱིན་པའི་ཞལ་དོའི་ཁོངས་སུ་པུས་མོའི་སོར་གསུམ་བསྡོམས་ནས་ལོགས་སུ་མེད། དེ་ནས་ཞབས་དཔངས་སོར་གསུམ་སྟེ་སྐུ་སྨད་སོར་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞིའོ། །དོན་ལ་སྐུ་ཚད་ཐལ་མོ་དགུ་པ་སོར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཡང་འགྱིངས་སྟབས་ཀྱི་དབང་གིས་ལྟེ་བའི་སོར་གཅིག །བརླ་ཡི་སོར་བདུན། པུས་མོའི་སོར་གསུམ་སྟེ་སོར་བཅུ་གཅིག་གབ་པས། སྐྲ་མཚམས་ཚངས་ཐིག་ནས་གདན་གྱི་བར་སོར་མོ་གོ་བདུན་པའི་སྲིད་ཚད་ཅན་ཡིན་མོད།འགྱིང་སྟབས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐུ་ཚད་བསྣོལ་བས་གབ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་སོར་མོའི་ཚད་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པ་ལས་ཉམས་པ་མེད་དོ། །ཞབས་གཉིས་ཀའི་མཐིལ་ནི་རྟིང་པའི་རྩེ་ནས་མཐེབ་རྩེའི་བར་ཞལ་དོ། ཕག་མོའི་ཞེང་ཚད་འགྱིང་ཐིག་སྒྲོལ་མའི་སྲིད་ཞེང་འགྱིང་ཐིག་སླར་ཞིབ་བྲི། དེ་ལྟར་སྒྲོལ་མ་དང་ཕག་མོའི་སྐུ་ཡི་བཞུགས་སྟངས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ལྷ་མོ་ཞི་དྲག་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་གཡས་གཡོན་གང་རུང་བསྐུམ་པ་དང་བརྐྱང་བ་བཞེངས་བཞུགས་རྣམས་ཀྱང་རིགས་བསྒྲེས་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།། ༈ །།ཐིག་ཆེན་བཞི་པ་གནོད་སྦྱིན་དང་གཤིན་རྗེ་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཞལ་ཚད་བརྒྱད་པ་སྟེ། སྡོམ་འབྱུང་ལས། ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་མ། །བྲན་ཕོ་བྲན་མོ་ཅི་བགྱིས་པ། །དྲག་ཅིང་འཇིགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི། །ཐལ་མོ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བྲི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལ། གཤིན་རྗེ་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཁྲོ་བོ་ཐུང་ལ་སྦོམ་པར་བཤད། །སྣ་ནི་སོར་བཞི་བྱ་བ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་
10-1-22a
གསུང་པའི་དོན་ནག་པོ་སྤྱོད་པས་བཀྲལ་བ་ལྟར་གཤིན་རྗེ་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ལ། ཚངས་པའི་ཐིག་བཏབ་ནས་སྲིད་ཚད་མས་ནས་ཡར་བརྩིས་ན། གདན་ཞལ་གང་། ཞབས་དཔངས་སོར་བཞི། བྱིན་པ་སོར་བཅོ་བརྒྱད། པུས་མོ་ཆ་ཆུང་བཞི། རང་བཞིན་དུ་བརྐྱང་ན་བརླ་སོར་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ཀྱང་འགྱིང་ཐབས་ཀྱིས་གབ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འོང་། གསང་བ་ལྟེ་བ་ཐུགས་ཀ་རྣམས་ཞལ་ཚད་རེ། མགྲིན་པ་བཞི། ཀོས་ཀོའི་ཞབས་ནས་སྐྲ་མཚམས་བར་ཞལ་མཐོ་གང་སྟེ་སྤྱིར་མཐོ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ཐོད་ཁྱིམ་རྩ་བ་ནས་དབུ་སྐྲ་དམར་སེར་གྱེན་དུ་བརྫེས་པའི་རྩེ་བར་ཞལ་ཚད་གང་དང་གདན་བསྡོམས་པས་ཐལ་མོ་བཅུ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མཛད་དོ། །རང་བཞིན་སྲིད་དུ་ཞལ་ཚད་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཀྱང་འགྱིང་སྟབས་ཀྱིས་བརླ་ཡི་སུམ་ཆ་གཉིས་ཏེ་ཞལ་ཚད་གཅིག་གསུམ་པས་ནོན་ཅིང་གབ་པས་བརླ་སོར་དྲུག་ལས་མི་མངོན་པས་སྲིད་དུ་ཚངས་ཐིག་ལ་མཐོ་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འགྱིང་སྟབས་ཀྱིས་བརླའི་སོར་བཅོ་བརྒྱད་གབ་པ་དང་། བརླའི་སུམ་གཉིས་དང་རྗེ་ངར་གྱི་སུམ་གཅིག་གབ་པའང་བྱེད་དེ་འགྱིང་སྟབས་ཀྱིས་ངེས་མེད་དུ་འོང་ངོ་། །ཞེང་དུ་མཆན་ཞེང་གཡས་གཡོན་དུ་ཞལ་ཚད་རེ། དཔུང་པ་སོར་ཉི་ཤུ། ཕྱག་ངར་དང་ཕྱག་མགོ་ཞལ་རེ་རེ་སྟེ་ཐད་ཞེང་དུ་ཞལ་ཚད་བརྒྱད་ལས་སོར་བཅུ་དྲུག་ལྷག་པས་སོར་གོ་དྲུག་པའི་བཞི་ཆ་ཙམ་གྱིས་ཞེང་ཚད་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྲོ་བོ་རྣམས་འཇིགས་ཤིང་མི་སྡུག་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པས་ཆུ་ཞེང་མཉམ་པ་སོགས་
10-1-22b
ཞི་བའི་མཚན་དཔེ་དང་བསྟུན་མི་དགོས་པར་ཐུང་ལ་སྦོམ་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

然后两指是右足弯曲的膝盖上下中心直线，然后三指是左足伸展但略微弯曲姿态，大腿一个面长中有七指被肚脐遮挡，余下的五指和，然后一个面长的大腿
10-1-21b
末端，然后以优雅姿态，小腿两个面长中包含膝盖三指，合并后没有单独计算。然后足高三指，总计下身四十四指。实际上身高为九掌，即一百零八指，但因优雅姿态的缘故，肚脐一指，大腿七指，膝盖三指，共十一指被遮挡，从发际中线到座垫之间有九十七指的长度，虽然因优雅姿态使身材交叠而被遮挡，但实际上并未减少一百零八指的尺寸。两足掌从脚跟尖到拇指尖之间为两面长。金刚亥母的宽度线、度母的长宽优雅线稍后详细绘制。如此通过度母和金刚亥母的身体坐姿为例，理解各种平和和忿怒女神们的右足或左足弯曲或伸展、站立坐姿等也应融会贯通，按照适当方式理解。
第四大线，夜叉和忿怒阎罗等忿怒尊的尺寸为八面长。如《三昧耶源经》所说："忿怒男神女神、自在母、男仆女仆等所作，凶猛可怖的形象，应画为八掌高。"正如所说，在《黑阎罗续》中也说："忿怒尊应矮而粗壮，鼻应为四指"等等，
10-1-22a
其含义如那格朱那所解释的，忿怒阎罗等忿怒尊的尺寸，画中线后从下向上计算：座垫一面长，足高四指，小腿十八指，膝盖四小部分，自然伸展时大腿为十八指，但因优雅姿态而有各种遮挡方式。秘处、肚脐、心间各一面长，颈部四指，从鼻根到发际为一面高，总计八个高度单位。然后从头盖骨根部到红黄色朝上竖起的发梢之间又有一面长，加上座垫，因此也称为十掌高。虽然自然长度为八面长，但因优雅姿态大腿的三分之二，即一又三分之一个面长被遮挡，因此大腿只显露六指，所以中线长度显示为七高度单位。还有因优雅姿态而使十八指的大腿被遮挡，或大腿的三分之二和小腿的三分之一被遮挡的做法，因优雅姿态而有多种变化。宽度方面，两肩宽左右各一面长，上臂二十指，前臂和手各一面长，总横向宽度为八面长另外十六指，即为九十六指的四分之一左右，宽度超过长度，因为忿怒尊们形象恐怖丑陋，
10-1-22b
不必按照平和尊的相好，如说的那样应矮而粗壮。


 །ལུགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྲིད་ཞེང་ཐལ་མོ་བརྒྱད་པ་དེའི་བྲང་ཞེང་ཕྱེད་ལ་སོར་བཅུ། དཔུང་པ་སོར་བཅུ་བཞི་བྱས་ཏེ་ཆུ་ཞེང་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཞི་བའི་སྟོད་ཞེང་ལས་ཀྱང་ཆུང་བས་མི་མཛེས་པ། ཚངས་ཐིག་ནས་མཆན་རྩེ་བར་ཞལ་གང་། དཔུང་པ་སོར་བཅོ་ལྔ་བྱས་ནས་ཞེང་དུ་ཐལ་མོ་ཕྱེད་དགུར་ལྷ་བཟོ་མཁས་པ་དག་གིས་བཞེད་པ་མིག་སྔར་མཛེས་ཤིང་ཁྲོ་བོ་སྦོམ་ལ་ཐུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྲིད་ཚད་ལས་ཞེང་ཚད་ཆེ་བ་ལེགས་སོ། །ཁྲོ་བོ་ཐལ་མོ་བརྒྱད་པ་དེ་དག་གི་ཞལ་དོ་གབ་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་གནོད་སྦྱིན་ཁྲོས་པ་རྣམས་ཤ་ཉམས་གསུས་ཁྱིམ་ཆེ་བར་བཤད་པ་དང་ཡང་མཐུན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ལུགས་གཞན་ན་གནོད་སྦྱིན་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ལ་རྗེ་ངར་དང་བརླ་ཞལ་འདི་དཔྱད་གང་བྱས་པའི་བརླ་ནི་འགྱིང་སྟབས་ཀྱིས་ལྟོ་བར་གབ་པ་ལས་སྲིད་ཚད་གཞན་གོང་བཞིན་དང་། དེ་སྟེང་དབུ་སྐྲའི་ཞལ་གང་བསྣན་ཏེ་སྲིད་ཚད་མཐོ་བརྒྱད་པར་བྱེད་ཀྱང་དོན་ལ་མཐོ་བདུན་པར་གྲུབ། ཞེང་དུ་ཚངས་ཐིག་ནས་མཆན་ཁུང་བར་སོར་བཅུ། དཔུང་པ་སོར་བཅུ་བཞི་ལས་གཞན་གོང་ལྟར་བྱེད་པའི་ཆ་ཚད་འདི་ནི་ཁྲོ་བོ་ལ་ཅུང་མི་མཛེས་ཤིང་སྟོད་ཞུམ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྲོ་བོ་ཐལ་མོ་བརྒྱད་པའི་ཡུམ་གྱི་ཚད་དུ་འགབ་བམ་སྙམ་མོ། །གོང་བསྟན་ཞལ་ཚད་བརྒྱད་པ་ཞེང་དུ་དེ་ལས་ལྷག་པ་འདི་ནི་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་གཤིན་རྗེ་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་སྤྱི་ཡི་ཐིག་ཁོག་བྱེད་པ་ལེགས་པར་མངོན་ཏེ། ནང་གི་
10-1-23a
རྣམ་འགྱུར་ཕྲ་མོ་ནི་རྒྱུད་དང་མཁས་པའི་བྲིས་རྒྱུན་བཞིན་གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ཡང་ནང་གསེས་སུ་དཔྲལ་བ་ཤངས་དང་ཀོས་ཀོ་རྣམས་སོར་བཞི་རེ། ཞལ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཀྱང་གདངས་པའི་ཚེམས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྲིད་ལ་སོར་མོ་གཉིས་ཡོད་པར་བྱས་པས་སོར་བཅུ་བཞི་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱི་ཞལ་སྨད་རིང་ཕྱིར་མགུལ་པའི་ཚད་ལས་སོར་གཉིས་ཕྲི་སྟེ་གབ་པ་དང་། ཞལ་དབྱིབས་ཁྲོ་བོ་ལ་གྲུ་བཞི། ཁྲོ་མོ་ལ་ཟླུམ་པོ་དེ་གཉིས་ཞལ་སྨད་རྒྱས་པ། ཞལ་རས་ཁྲོས་ཤིང་ཁྲོ་གཉེར་བསྡུ་བ། ཤངས་བརྫེས་པ་ཞལ་གདངས་ཤིང་མཆེ་བ་གཙིགས་ལ་ལྗགས་འདྲིལ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་། ཞལ་དང་ཤངས་བར་གྱི་ཆ་སོར་ཕྱེད་རེ། །ཡ་མཆུ་མ་མཆུའི་ཆ་ལ་སོར་ཕྱེད་རེ། གོང་འོག་ཚེམས་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ལ་སོར་ཕྱེད་རེ། ཚེམས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སོར་གཉིས་པ་ལ་ལྗགས་འདྲིལ་བ། མཆེ་བ་བཞི་སོར་མོ་རེ་རེ་སྟེ་རྩ་བའི་ཞེང་ལ་སོར་ཕྱེད་དང་། རྐང་པ་གཅིག །དེ་ལྟར་ཞལ་གདངས་པའི་སྲིད་དུ་སོར་བཞི། ཞལ་དཀྱུས་སོར་མོ་ཕྱེད་བདུན་ལས་མཆེ་བ་གཡས་གཡོན་བར་དུ་སོར་མོ་ཕྱེད་གསུམ་རེ། གཡས་གཡོན་ཞལ་ཁུག་སོར་ཕྱེད་གཉིས། ཞལ་གྱི་རྒྱའི་དཔངས་ལ་སོར་གཅིག་ནས་གཅིག །སྨིན་མའི་དཔངས་སོར་གཉིས། སྨིན་དཀྱུས་སོར་བཞི། སྨ་རའི་སྟོད་ཆ་སོར་གཉིས། སྨ་ར་དཀྱུས་སོར་ཕྱེད་བཞི། སོ་གདན་དཔངས་སོར་གཅིག དཀྱུས་སོར་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ།

在一些传统中，长宽为八掌高的[忿怒尊]，其胸宽一半为十指，上臂十四指，使水平宽度相等，但这比平和尊的上身宽度还小，不美观。从中线到腋窝一面长，上臂十五指，使宽度为八掌半，这是造像高手们所主张的，看起来美观，且符合忿怒尊"粗壮而矮小"的说法，长度小于宽度为佳。这些八掌高的忿怒尊，如果做成两面长被遮挡的样子，也符合忿怒夜叉们肉体丰满、腹部大的描述。在这种情况下，其他传统中关于忿怒夜叉等忿怒尊的小腿和大腿面长，大腿因优雅姿态被腹部遮挡，其他长度如前所述，加上头发的一面长，使长度为八高度单位，但实际上完成为七高度单位。宽度上，从中线到腋窝十指，上臂十四指，其他如前所述的尺寸，这对忿怒尊来说有些不美观，上身缩减等使其适合作为八掌高忿怒尊的佛母尺寸。上述的八面长且宽度超过此的标准，似乎适合作为夜叉、罗刹和忿怒阎罗等普通忿怒尊的基本框架，
10-1-23a
至于内部的细微表情，无论按照经典和专家的绘画传统如何做都不会有冲突。具体来说，额头、鼻子和鼻根各四指，面部十二指，但张口时牙齿间距离为两指，因此变成十四指，这样面部下部较长，所以从颈部尺寸中减去两指作为遮挡，面部形状忿怒男尊为方形，忿怒女尊为圆形，二者面部下部宽大，面容忿怒而皱眉，鼻子上翘，张口龇牙，舌头卷曲。其中，面部与鼻子之间的部分各半指，上唇下唇部分各半指，上下牙齿部分各半指，两牙之间二指处舌头卷曲，四个獠牙各一指，根部宽半指，长一指。这样张口的长度为四指，面部宽度七指半，獠牙左右之间各三指半，左右脸颊各二指半，面部深度从一指到一指，眉高二指，眉长四指，胡须上部二指，胡须长四指半，齿根高一指，长二指。


 །སྤྱན་དམར་ལ་ཟླུམ་པ་མཐེ་བོང་གི་དཀྱུས་སམ་སོར་གསུམ་པའི་ཞེང་ཅན།
10-1-23b
ཅུང་ཟད་གྲུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན། མཆུ་སོར་རེ་གྲ་ཁུག་གཉིས་ཅི་མཛེས་བྱ་གསུངས། ཡང་ན་བདེ་མཆོག་རྩ་ཞལ་ལྟར་བྱ་གསུངས། མཁུར་སྒོང་སོར་གཉིས་སམ་བཞི་གང་མཛེས། འགྲམ་ཞེང་སོར་བཞི། རྣ་བའི་ཞེང་སོར་གཉིས། དཀྱུས་དང་སྙན་ཞལ་གྱི་ཚད་རྒྱུད་ནས་གསལ་ཆ་ཆེར་མེད་མཁས་པའི་བྲིས་རྒྱུན་བཞིན་བྱ། སྙན་གཉིས་བར་གྱི་གདོང་ཞེང་བྲིས་ཆར་སོར་བཅུ་གཉིས། མགྲིན་ཞེང་སོར་བཅུ། ནུ་དཀྱིལ་སོར་བཞི་ཟླུམ་ཞིང་འབུར་ལ། །དཔུང་རྩེའི་ཞེང་བྲིས་ཆར་སོར་བརྒྱད་དང་གཅིག་གི་སུམ་ཆ་ཙམ་པ། ཕྱག་ངར་གྱི་ཞེང་བྲིས་ཆར་སོར་དྲུག་དང་སོར་གཅིག་གི་སུམ་ཆ་གཉིས། ཕྱག་འགག་ཞེང་ལ་བྲིས་ཆར་སོར་བཞི། དེ་རྣམས་རང་རང་གི་ཞེང་ཚད་སུམ་འགྱུར་གྱིས་མཐའ་འཁོར་བ། དཔུང་རྩ་གསུས་པ་བརླ་བྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཞི་བའི་སྐབས་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཚད་རྣམས་ལས་སུམ་ཆ་རེས་ལྷག་པས་སྦོམ་པར་བྱེད། ལྟེ་བའི་ཐད་ཁར་སོར་མོ་ཉི་ཤུ་བསྐོར་བས་དྲུག་ཅུ། ལྟེ་ཁུང་རྒྱ་དང་ཟབས་སུ་སོར་རེ། གསུས་པ་སྦོམ་ཞིང་འཕྱང་བ། མཚན་མའི་སྲིད་དུ་སོར་བཞི། འབྲས་བུ་འཕྱང་བ་སོར་བཞི། བརླའི་རྩ་བའི་ཞེང་བྲིས་ཆར་སོར་བཅོ་ལྔ། དཔུས་མོའི་མཚམས་སུ་སོར་བཅུ། བྱིན་དབུས་སོར་བརྒྱད་དང་སོར་བཞི་ཆ་གསུམ། ལོང་བུའི་ཐད་ཀར་སོར་ལྔ་དང་སོར་གྱི་བཞི་ཆ་གཅིག དེ་ཀུན་ཞེང་ཚད་སུམ་འགྱུར་གྱི་མཐའ་སྐོར་རོ། །ཞབས་མགོ་རྟིང་པ་ནས་མཐེབ་རྩེ་བར་སོར་བཅུ་བཞི། བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་རྟིང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཐལ་མོ་གསུམ་པ། དབུ་སྐྲའི་དབུས་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པཎ་
10-1-24a
སོར་དྲུག་པ། དབུ་སྐྲའི་སྟེང་དུ་རིགས་བདག་སོར་བཞི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་ཁྲོས་པ་རྣམས་ཤ་ཉམས་གསུས་ཁྱིམ་ཆེ་བ་དང་། སྲིན་པོ་ཁྲོས་པའི་ཉམས་ཅན་རྣམས་ཡན་ལག་སྦོམ་ལ་རགས་པ་དང་ཤ་རྒྱགས་པས་གྲིམ་པར་བྱ་ཞིང་སྤྱིར་རོལ་པའི་སྟབས་དང་གར་གྱི་ཉམས་དགུ་དང་ལྡན་པ། གསུས་པ་འཕྱང་བ། དབུ་སྐྲ་དམར་སེར་གྱེན་དུ་བརྫེས་པ་སོགས་འཇིགས་ལ་རྔམས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐུང་ཞིང་གསུས་པ་འཕྱང་བའི་ལྷ་ནི་ཐལ་མོ་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། གསང་བདག་གཏུམ་ཆེན། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད། ཕུར་པ། ཆེ་མཆོག གཤེད་དམར། རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར། རྟ་མགྲིན་སོགས་ཁྲོ་བཅུ། གྲོ་ལོད། གུར་དྲག ཆོས་རྒྱལ། བེག་རྩེ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་སོགས་ཁྲོ་བོ་གང་ཞིག་གཤིན་རྗེ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ཁྲོས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཁྲོ་བོ་ཕལ་ཆེར་བ་རྣམས་ཐིག་འདིའི་ཁོངས་ཡིན་ལ། གཤིན་རྗེ་དང་། ཐག་བཟང་རིས་དང་། དྲག་གཟའ་དང་། མེ་ལྷ་སྲིན་པོ་སོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕྱག་རྡོར་ཞི་བ་སོགས་སྐེམ་ལ་མཛེས་ཤིང་རོལ་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་ལྟར་ཐལ་མོ་བཅུ་པ་དང་དབུ་སྐྲ་ཡང་ནག་པོར་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །འདིར་ཁྲོ་བོའི་འགྱིང་བག་དང་སྟངས་སྟབས་ཀྱི་ཐིག་འདེབས་ན་ཚངས་ཐིག་བཏབ་ནས་དེའི་གཡས་སུ་ཞལ་གང་། ཞལ་ཕྱེད། ཞལ་ཕྱེད། ཞལ་གང་གི་གྱེན་ཐིག་བཞི་དང་། གཡོན་དུ། ཞལ་ཕྱེད། ཞལ་ཕྱེད། ཞལ་གང་། ཞལ་གང་གི་གྱེན་ཐིག་བཞི་བཏབ། སྲིད་
10-1-24b
དུ་འཕྲེད་ཐིག་ནི་ཚངས་ཐིག་གི་སྟེང་ནས་ཐུར་དུ། ཞལ་གང་དབུ་སྐྲ། མཐོ་གང་ཞལ་རས། སོར་བཞི་མགྲིན་པ། དེ་ནས་ཞལ་གང་ཐུགས་ཀ །ཞལ་གང་ལྟེ་བ། ཞལ་གང་གསང་གནས། སོར་བཞི་པུས་མོ།

眼睛红色而圆，宽度如拇指长度或三指，
10-1-23b
稍呈三角形状，嘴唇各一指，两角应做得美观。或者说应如胜乐金刚的主面。脸颊二指或四指，以美观为准。颊宽四指，耳宽二指，长度和耳环的尺寸在经典中没有明确说明，应按照专家的绘画传统来做。两耳之间的面部宽度在画面上为十二指，颈宽十指，乳中心四指圆而突出。肩峰宽在画面上约为八又三分之一指，前臂宽在画面上约为六又三分之二指，手腕宽在画面上四指，这些各自的宽度周长为三倍。肩根、腹部、大腿、小腿等比平和尊的周长各增加三分之一使其粗壮。肚脐处周围二十指，环绕为六十指，脐孔宽度和深度各一指，腹部粗大下垂，生殖器长四指，睾丸下垂四指，大腿根部宽在画面上十五指，膝盖处十指，小腿中部八又四分之三指，踝骨处五又四分之一指，这些都是宽度三倍的周长。足从脚跟到拇指尖十四指，伸展与弯曲的两脚跟之间为三掌，头发中央有六指的宝冠，
10-1-24a
头发上方有四指的本尊。忿怒夜叉们肉体丰满腹部大，忿怒罗刹形态的肢体粗壮粗糙，肉体饱满而紧实，通常具有游戏姿态和九种舞蹈韵味，腹部下垂，头发红黄色向上竖起等，应做得可怖威猛。如此矮小而腹部下垂的神明为八掌高，如所说的那样。秘密主大忿怒尊、金刚吽作、金刚橛、胜顶、红阎魔、金刚佛顶、马头明王等十忿怒尊；裸形者、降魔帐、法王、贝则阎魔敌等忿怒尊中，任何具有忿怒阎罗、夜叉、罗刹忿怒相的大多数忿怒尊都属于这个线图类型，阎罗、吉祥相、凶星、火神罗刹等也是如此。金刚手寂静相等瘦而美丽的游戏忿怒尊们，则如菩萨尺寸为十掌高，头发也应为黑色。这里关于忿怒尊的优雅姿态和站姿线图，先画中线，然后其右侧一面长，半面，半面，一面长四条垂直线；左侧半面，半面，一面长，一面长四条垂直线，
10-1-24b
长度上的横线从中线顶部向下：一面长头发，一高度单位面部，四指颈部，然后一面长心间，一面长肚脐，一面长秘处，四指膝盖。


 ཞལ་གང་རྗེ་ངར། སོར་བཞི་ཞབས་དཔངས། ཞལ་གང་གདན་ཐིག་བཏབ་ལ། དེའི་སྟེང་ནས་འགྱིང་ཐིག་བཙལ་བ་ཉིད། མགྲིན་འོག་ཐུགས་ཀའི་གཡས་སུ་སྟོད་ཞེང་ཞལ་ཕྱེད་ཡོད་པ་དེའི་དབུས་ནས། འདིར་འགྱིང་ཐིག་སོགས་དང་། ཕྱག་རྡོར་སྔགས་བདག་ཐིག་སླར་འཛུད། ཐིག་ཆེན་ལྔ་པ་མིའུ་ཐུང་གི་ཚད་ནི། ཞལ་ཐུགས་ལྟེ་གསང་བྱིན་པ་བཞི་ཞལ་རེ། བརླ་ཞལ་གང་ཡིན་ཀྱང་ལྟོ་བར་གབ། སྐྲ་དཔངས་མགྲིན་པ། པུས་མོ་ཞབས་དཔངས་རྣམས་སོར་གསུམ་རེ་བསྡོམས་པའི་ཞལ་གང་སྟེ་སྤྱིར་ཞལ་ཚད་དྲུག་པ་ཡིན་ཀྱང་། ལྟེ་བའི་མཐར་ཆུ་སོ་སོར་གསུམ་གྱིས་པུས་མོ་ཡན་ཆད་ཁྱབ་པར་ནོན་པས་བརླའི་ཞལ་གང་གབ་ནས་སྲིད་དུ་མཐོ་ལྔའོ། །ཞེང་དུ་བྲང་ཕྱེད་ཞལ་གང་། དཔུང་པ་ལག་ངར། ཕྱག་མགོའི་སྲིད་དུ་ཞལ་རེ་བྱས་པས། ཞལ་བརྒྱད་འབྱུང་བ་དང་། སྦོམས་སུ་མགྲིན་ཞེང་སོར་བཅུ། དཔུང་རྩར་སོར་དགུའམ་བཅུ། བརླའི་རྩ་བར་སོར་བཅུ་དྲུག་གམ་བཅུ་བདུན་ཏེ། དེ་རྣམས་སུམ་འགྱུར་གྱི་རང་རང་གི་རྩ་བ་འཁོར་བའོ། །གཞན་སྟོད་སྨད་རང་རང་གི་ཚད་ཀྱི་སུམ་འགྱུར་བསྐོར་བ་སྔར་ལྟར་རོ། །ཐིག་ཁོངས་འདིར་གཏོགས་པ་གུར་མགོན་སོགས་ཡིན་ཏེ་མིའུ་ཐུང་གེལ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཕྱག་དྲུག་
10-1-25a
བིང་བེར་ནག་སོགས་ཀྱང་། འདིར་གཏོགས་པར་བཞེད་པ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐིག་ཆེན་ལྔ་པོས་ཁོག་དབུབ་ནས་གཞན་དེས་མཚོན་པ་ཞར་བྱུང་དུ་བསྟན་པ་ལ། མགོན་པོ་ལེགས་ལྡན་སྲིན་པོ་ཁྲོས་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་ནི། ཞལ་ཚད་བརྒྱད་དང་དྲུག་དང་ལྔ་དང་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ཅི་རིགས་སྣང་ལ། ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་སོགས་ཐལ་མོ་དགུ་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། ལྔར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། རོ་ལངས་ནི་ཐལ་མོ་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ། མཐོ་གཉིས་ལྷག་པའི་སོར་ཉེར་བཞི་དེ་ཉིད། བཅུས་བགོས་པས་སོར་དོ་ནས་གསུམ་ནས་གཅིག་གི་ལྔ་ཆ་རེ་ཐོབ་པ་དེ་མཐོ་བཅུ་སོ་སོར་བསྣན་པས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བཤད། གོང་དུ་ལུས་ཚད་མཐོ་ཉུང་ངུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དང་། ཞལ་ཉིད་ལ་ནི་ཐུང་ངུ་སོང་བ་མེད། གཞན་དག་ལས་ཉུང་བའི་ཆས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་བརླ་སོགས་ཀྱི་ཚད་དམིགས་བསལ་མ་བཤད་པ་ལ་ནི་ནང་གི་ཆ་ཅི་རིགས་སུ་བགོ་བར་བྱའོ། །བྱ་བ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར། བ་ཊུ་དང་མིའུ་ཐུང་ཚོགས་བདག་རྣམས་ནི་མཐོ་ལྔ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞལ་མཐོ་གཅིག །མགྲིན་པ་ནས་གསང་བའི་བར་མཐོ་གཉིས། གསང་བ་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་མཐོ་གཉིས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་གཞུང་སོ་སོའི་ཚད་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་པོ་འདུལ་བྱེད་མཐོ་གསུམ་པར་ཡང་བཤད། རོ་ལངས་བརྒྱད་བསྐོར་གྱི་ཁྲོ་བོ་ལྟ་བུ་མཐོ་བཅུ་གཅིག་པ། རལ་པ་ཐུགས་ལྟེ་གསང་བ་བརླ་རྣམས་ཞལ་ཚད་རེ་
10-1-25b
མགྲིན་པ་པུས་མོ་ཞབས་དཔངས་སོར་བཞི་རེ། རྗེ་ངར་གདན་བཅས་ཞལ་དོ་རེའོ། །གཞན་ཡང་སྨན་ཐང་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་ན་གདོང་པ་དྲུག་ཅེས་བཤད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་དགག་པ་བྱེད་ཀྱང་། ཐིག་དངོས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་མངོན་ནོ། །ཡང་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་པ་ཞལ་ཚད་གསུམ་པ་ནི། ཞལ་ཁྱིམ་མཐོ་གང་། དེ་ནས་ཞབས་དཔངས་ཡན་མཐོ་དོ་སྟེ་སྲིད་དུ་མཐོ་གསུམ། ཚངས་ཐིག་གཡས་གཡོན་དུ་སོར་མོ་དྲུག་པ་གསུམ་བཏབ་པས་བྲང་ཞེང་དཔུང་པ་ཕྱག་ངར་གྱི་ཚད་དེ། སྲིད་ཞེང་གི་ཚད་རྣམས་ཁྲོ་བོ་གཞན་ལས་ཐུང་ཞིང་སྦོམ་པར་གསུངས་ལ། བྱིན་པའི་ཕྱེད་ཙམ་གསུས་པས་ནོན་པ། ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སྲིད་དུ་མཐོ་རེ། དབུ་སྐྲ་གྱེན་བརྫེས་ཀྱི་དཔུང་མཐོ་གང་།རོ་གདན་སོར་བརྒྱད་དང་དྲུག་གང་འོས། ཉི་གདན་པདྨའི་དཔངས་སོར་བརྒྱད་ཙམ་མམ། མཐོ་རེ་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་བས་གང་མཛེས་དང་། མི་སྡུག་པར་གར་དགུའི་ཉམས་ལྡན་བྱའོ།

一面长小腿，四指足高，一面长座垫线，其上求得优雅线。颈下心间右侧有半面宽度的上身宽度，从其中央，此处优雅线等，金刚手咒语主线稍后插入。第五大线矮人尺寸：面、心、脐、秘处、小腿各一面长，大腿一面长但被腹部遮挡，头发高度、颈部、膝盖、足高各三指，合计一面长，总计为六面长，但由于肚脐边水平线三指覆盖膝盖以上部分，大腿一面长被遮挡，因此长度为五高度单位。宽度上，半胸一面长，上臂、前臂、手长各一面长，总计八面长，粗细上，颈宽十指，肩根九指或十指，大腿根部十六指或十七指，这些各自以三倍环绕根部周长。其他上下身各自尺寸的三倍周长如前所述。属于这一线图类型的是帐幕主等，如所说的"矮人侏儒形象"。其他如六臂
10-1-25a
宾贝那格等，也有人认为属于此类。这样通过五大线图确立基本框架，其他以此为例的附带说明：护法良善具有忿怒罗刹形象的，有人认为其面长为八、六、五、三等各种说法，忿怒尊阎魔敌等为九掌、八掌、六掌、五掌高的也有，僵尸为十二掌高，即高度多出两个单位二十四指，除以十得二指零五分之一，加到每个高度单位上即成为十二高度单位。上面提到的身体尺寸较小的那些，手掌足掌和面部并没有变小，只是因为其他部位减少而形成这种比例。其他大腿等尺寸未特别说明的，应适当分配内部比例。《事集轨》中说："仆从和矮人、财神等应为五高度单位。其中面部一高度单位，从颈部到秘处二高度单位，从秘处到脚掌二高度单位。"其他各部论著中说的尺寸也各种各样：调伏怪物者为三高度单位，僵尸八环的忿怒尊为十一高度单位，发束、心、脐、秘处、大腿各一面长，
10-1-25b
颈部、膝盖、足高各四指，小腿和座垫各二面长。另外，曼唐巴说"极度忿怒时面部六[面长]"，虽有人反对，但其实际线图非常好，似乎这种可能性并无矛盾。又极度忿怒者三面长，面部部分一高度单位，从此到足高二高度单位，总长度三高度单位，中线左右各画六指线三条，形成胸宽、上臂、前臂的尺寸，长宽尺寸比其他忿怒尊更矮更粗，小腿约一半被腹部覆盖，手足长度各一高度单位，向上竖起的头发高一高度单位，尸骨座垫八指或六指视情况而定，日轮莲座高约八指或各一高度单位也无矛盾，以美观为准，应做成丑陋具有九种舞蹈韵味的形象。
;


 །གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་ན་ལུས་ཕྱེད་དབུ། དབུ་ཕྱེད་ཞལ་ཚད་དུ་གྲགས་པ་ཡོད། སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་བཞུགས་དུས་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞུས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཚད་སྟོན་པའི་མདོ་ཡི་དོན་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་དེའི་ལུགས་ཀྱིས་ཆ་ཚད་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ་རྒྱུད་སྡེ་ནས་གསུངས་པའི་ཆ་ཚད་ལས་ཅུང་ཟད་འདྲ་མིན་བྱུང་བ་གང་གི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་དག་གིས་གསུངས། ཞར་བྱུང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་སྲིད་དཔངས་མཐོ་ཕྱེད་བདུན་པ་
10-1-26a
ལྟར་ན། གདོང་པ་མཐོ་གང་། མགྲིན་པ་སོར་གསུམ། དེ་ནས་གསང་བའི་མཐའ་བར་མཐོ་གཉིས་དང་སོར་གསུམ་སྟེ་དོན་ལ་སོར་ཉེར་བདུན་པ། དཔྱི་སོར་བཞི། བརླ་དང་བྱིན་པ་སོར་བཅོ་ལྔ། པུས་མོ་དང་རྟིང་པའི་དཔངས་སོར་བཞི་རེ་སྟེ། སྲིད་ཚད་མཐོ་བདུན་པ། ཞེང་དུ་བྲང་ཕྱེད་སོར་བཅུ། དཔུང་པ་བཅུ་བཞི། ལག་དང་ལག་མགོ་སོར་བཅུ་གཉིས་རེ་སྟེ། ཞེང་དུ་མཐོ་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཆུ་ཞེང་མི་སྙོམ་པའོ། །ལུགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་གཟུགས་ངན་རྣམས་ལ་སྲིད་དུ་རང་ཁྲུ་ཕྱེད་བཞིར་བཤད་པ་འདིས་དཔེར་མཚོན་ནས་མི་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པས་ཆུ་ཞེང་མི་མཉམ་པ་དང་། སྦོམ་ཕྲ་རིང་ཐུང་སོགས་ངེས་མེད་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་གདོང་ལ་མཐོ་གང་། མགྲིན་པ་སོར་གསུམ། མགྲིན་འོག་ནས་གསང་བའི་བར་སོར་སུམ་ཅུ། བརླ་དང་བྱིན་པ་བཅུ་བདུན། པུས་མོ་དང་རྟིང་པ་སོར་གསུམ་རེ་སྟེ། སོར་གཅིག་ལྷག་འདུག་དཔྱད། སོར་གྱ་བཞི་ཁྲུ་བདུན་པ་སྲིད་ཚད་དང་། ཞེང་དུ་བྲང་ཕྱེད་ནས་དཔུང་པའི་མཐར་ཐུག་པར་སོར་ཉེར་བཞི། ཉེ་བའི་དཔུང་པ་ནས་གུང་མོའི་རྩེ་བར་ཉེར་བཞི་སྟེ་སོར་གོ་དྲུག་མཐོ་བརྒྱད་པའོ། །ཡང་མི་རྣམས་ལ་ཆུ་ཞེང་གབ་པའི་ཚད་ཀྱང་ཡོད་དེ། སྐྲ་དཔངས་སོར་བཞི། གདོང་མཐོ་གང་། མགྲིན་པ་སོར་དོ། སོར་དོ་བྱས་འདུག་པ་གཡའ་སེལ་ལས། དཔྱད། སྙིང་སྟེ་གསང་བ་གསུམ་མཐོ་རེ། བརླ་དང་རྗེ་ངར་མཐོ་ཕྱེད་དོ་རེ། པུས་མོ་དང་རྐང་ཞབས་སོར་གསུམ་རེ། དཔྱི་ནི་བརླའི་ཁོངས་སུ་བརྩིས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་དུ་སོར་གོ་བདུན་མཐོ་བརྒྱད་
10-1-26b
པ་བྱས་ན་ཁྲུ་བཞིར་ཆུ་ཞེང་མཉམ་པ། འཛམ་གླིང་རང་ལུས་གྲུ་བཞི་འདོམ་གང་དུ་གྲགས་པའོ། །གླིང་འདིའི་མིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་མིའི་ཚད་བཞིན་ནོ། །རང་རྒྱལ་ལ་ནོར་ཏོག་གི་རྒྱན་དང་ཕྲལ་བའི་གཙུག་ཏོར་ཅུང་ཟད་ལྷག་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་བ་ཡོད་པའོ། །ཚད་ནི་མི་རྣམས་བཞིན་ནོ། །སྙམ། གླིང་གཞན་གྱི་མིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་གླིང་དེའི་ལུས་ཚད་དུ་བྱའོ། །རང་སེམས་ལྷན་སྐྱེས་འོད་གསལ་ངོ་སྤྲོད་པ་སོགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྟོན་པའི་མིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་སངས་རྒྱས་ལྟར་བྱ་ཞེས་སྔོན་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ། གྱི་དམ་པ་དག་གསུངས་སོ། །སྐུ་གཟུགས་དེ་དག་བཞེངས་བཞུགས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་མར་གྱུར་ཏེ། སྐུ་གཟུགས་ཐིག་རྩ་འདི་ད་དུང་མཇུག་རྩོམ་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་ནོར་ཡོད་མེད་ཞིབ་ཆ་མ་གྲུབ། མ་དཔེ་དང་ཡང་ཕྱོགས་བསྡུར་མ་གྲུབ་ལ། མིག་བལྟས་ཙམ་གྱིས་བཅོས་ཀྱང་ཡི་གེ་མ་དག་པ་མང་བས་ཞིབ་དཔྱད་དགོས་ཞེས་མི་ཕམ་པས་སོ།

另外，极度忿怒时身体一半为头，头一半为面长的说法也有。佛陀在三十三天住时舍利子请问的佛身尺寸经典要义摘要的权威论著，按照其传统的尺寸做也无矛盾，就像从密续中说的尺寸略有不同，无论按照哪一传统都无矛盾，如前人所说。附带说明人们的尺寸，如长度七个半高度单位
10-1-26a
的情况：面部一高度单位，颈部三指，从此到秘处边缘二高度单位零三指，实际上为二十七指，臀部四指，大腿和小腿十五指，膝盖和脚跟高度各四指，总长度七高度单位。宽度上，半胸十指，上臂十四指，手和手头各十二指，总宽度八高度单位，水平宽度不相等。有些传统说身材不好的人身长为自己的四肘半，由此可知人类不具备[完美]特征，水平宽度不相等，粗细长短等变化不定。又，面部一高度单位，颈部三指，从颈部下到秘处三十指，大腿和小腿十七指，膝盖和脚跟各三指，[总计]有一指多余，待考察，九十四指为七肘长度，宽度上从半胸到上臂末端二十四指，从上臂连接处到中指尖二十四指，总计九十六指为八高度单位。又人类的水平宽度相等的尺寸也有：头发高度四指，面部一高度单位，颈部二指，[原文]写的是二指，《除垢》中说[待考察]，心、脐、秘处各一高度单位，大腿和小腿各二个半高度单位，膝盖和脚各三指，臀部算在大腿中。如此长度为六十七指八高度
10-1-26b
单位，成为四肘水平宽度相等的，瞻部洲自身如方形一寻宽的说法。这个世界上具有人身的声闻缘觉们也如人的尺寸。独觉有宝顶饰及与之分离的发髻稍微偏向于多出的一边。尺寸如人类。我想，其他世界具有人身的声闻缘觉们也应按照各自世界的身体尺寸。介绍自心俱生光明等金刚乘法的具人身的上师们身材应如佛陀，这是过去的止贡救怙和嘉丹巴等说的。这些身像因站立坐姿等而有很多不同，此身像线基还未完成结尾，即使完成也未详细检查是否有错误，也未与底本对照，仅以肉眼修改也有很多不规范的文字，需要详细检查，这是麦彭仁波切所说。


། །།༄༅། །ཐིག་གི་ལག་ལེན་མདོར་བསྡུས་བཞུགས། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲི་ཡེ། གང་འདོད་གཞི་ཡི་དབུས་སུ་ནི། །གྱེན་དུ་ཚངས་ཐིག་དང་པོ་གདབ། །དེ་ཡི་དབུས་ནས་བསྐོར་སྤྱད་ཀྱིས། །ཚངས་ཐིག་སྟེང་འོག་མཚན་མའམ། །ཡང་ན་ཟླུམ་བསྐོར་བྱས་ཀྱང་རུང་། །རྒྱ་གྲམ་མཚན་མ་གཉིས་སྟེང་ནས། །བསྐོར་ཆ་ཅུང་ཟད་སྔ་མའི་ཚད་ལས་བར་བསྐྱེད་ལ། །གཡས་དང་གཡོན་དུ་བྱ་རྗེས་བྱ། །དེ་སྟེང་འཕྲེད་ཀྱི་ཚངས་ཐིག་བཏབ། །ཚངས་ཐིག་དང་པོའི་དབུས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཅི་ཙམ་འདོད་པའི་ཟླུམ་སྐོར་རམ། བྱ་རྗེས་བྱས་ནས་
10-1-27a
སྟེང་འོག་གི་རྒྱ་གྲམ་གཉིས་པོའི་སྟེང་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་མཚན་མ་ཕོག་པའི་བར་དུ་འཕྲེད་ཀྱི་ཚངས་ཐིག་གཉིས་པ་བཏབ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཟླུམ་སྐོར་རམ་སྟེང་འོག་གི་བྱ་རྗེས་བྱེད་པའི་སྐོར་ཆའི་བར་ཚད་དེ་ལས་ཅུང་རིང་བར་མ་བྱས་ན་བྱ་རྗེས་སམ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་མཚན་མ་མི་ཕོག་པས། ཟླུམ་སྐོར་བྱེད་པའི་ཤིང་བུས་བར་ཚད་དེ་ཟླུམ་པོའི་ཕྱེད་ཚད་ཡིན་པས། དེའི་བར་ཚད་ཀྱི་སུམ་ཆ་ཙམ་ཕྱིར་བསྐྱེད་ནས་བསྐོར་ན་བྱ་རྗེས་ཟླུམ་པོའི་ནང་དུ་འོང་། ཟླུམ་ཐིག་གི་སྟེང་འོག་ཚངས་ཐིག་འཕྲད་མཚམས་ཟླུམ་པོའི་དཀྱིལ་ཚད་དང་། ལྡེ་མིག་གམ་སྐོར་ཆའི་བར་ཚད་བྱས་ནས་བསྐོར་ན། ཟླུམ་པོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྱ་རྗེས་འབབ། ཟླུམ་པོར་བསྐོར་ན་ཉ་ལྟོ་འབབ། དེ་ལས་ཇེ་རིང་བརྒྱང་ན་ཉ་ལྟོ་ལ་ཡོ་བཟུར་མི་འོང་ཡང་། ཉ་ལྟོ་ཕྱིར་རིང་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ། བྱ་རྗེས་སམ་ཉ་ལྟོ་དེ་འཕྲེད་ཐིག་བཙལ་བ་ཙམ་གྱི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚམས་ཚད་དུ་འབབ་པར་བྱའོ། །སླར་ཡང་འཕྲེད་ཐིག་གི་མཚན་མ་བཙལ་བའི་ཚད་དེ་ཁོ་ན་ཡིན། །གཡས་གཡོན་སྟེང་འོག་གི་རྒྱ་གྲམ་བཞི་སྟེང་ནས་གཡས་གཡོན་དུ། །བྱ་རྗེས་བྱས་པས་མཚམས་བཞིའི་ཟུར་ཐིག་གཉིས་པོ་འབྱུང་། །ཟུར་ཐིག་མཐའ་བཞིའི་རྒྱ་གྲམ་སྟེང་། །གྲུ་བཞིར་ཐིག་གདབ་ལོགས་ཐིག་བཞི་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཐིག་ཆེན་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་ཀྱི་གཞི་ཐིག་གོ།

以下是直译：
线图实践简要
礼敬文殊师利！
于所欲基地之中央，
首先竖立向上垂直线。
从其中央用圆规作，
垂直线上下标记或，
亦可作圆环也可以。
十字标记之上方，
旋转部位稍比前度标准加宽，
左右作鸟迹印记。
其上画横向垂直线。
从第一垂直线中央起，按照所需的圆周或鸟迹作，
10-1-27a
在上下两个十字标记上方，左右画十字标记，直至触及，必须画第二条横向垂直线。而且，如果不把圆周或上下鸟迹的旋转部分间距做得稍长一些，就无法触及鸟迹或十字标记，用于画圆的木棍的间距是圆的半径，所以将其间距外展约三分之一后旋转，鸟迹会出现在圆内。圆线的上下与垂直线交点作为圆的中间尺寸，以钥匙或旋转部分的间距旋转，鸟迹会落在圆的外部。如果画圆，会出现鱼腹形。如果比这更长，鱼腹虽不会有歪斜，但没必要向外延长鱼腹，因为鸟迹或鱼腹只是为了寻找横线，应该落在交点尺寸上。再次，这正是寻找横线标记的尺寸。在左右上下的四个十字标记上，向左右作鸟迹，产生四个交点的两条对角线。在对角线四端的十字标记上，画方形四边线，这就是所谓的八大线，是坛城等的基础线。


། ༈ །།འདི་ལ་འདབ་མ་གཅོད་འདོད་ན། །གཉིས་བཞི་བརྒྱད་རྣམས་གོང་གིས་འགྲུབ། །ཟླུམ་པོའི་བྱེད་ཚད་གང་ཡིན། །ཟླུམ་པོ་དེ་བསྐོར་བའི་མཐོང་སྐོར་གྱི་ཚད་དེ་ག་རང་ཡིན་ངེས། ཚངས་ཐིག་དབུས་མ་དང་ཟླུམ་པོ་འཕྲད་པའི་རྒྱ་གྲམ་གཉིས་ནས་གཡས་གཡོན་དུ། །ཟླུམ་པོའི་སྟེང་དུ་མཚན་མ་བྱ། །དབུས་ནས་དེར་སྦྲེལ་འདབ་དྲུག་ལ། །གཡས་གསུམ་
10-1-27b
གཡོན་གསུམ་མཉམ་པར་འབྱུང་། །དེ་འདྲའི་མཚན་མ་དྲུག་པོ་ཡི། །རེ་རེ་བར་བཞག་སུམ་ཚོམ་གདབ། །གྲུ་གསུམ་ཐིག་ཡིན་པར་བཞག་རྣམས། །སྦྲེལ་ན་ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མ་སྟེ། །ལྟེ་བ་ནས་ཆོས་འབྱུང་། དེ་ཡི་རྩེར་ཐིག་འཐེན་ཟུང་དྲུག་ལ། །ཆོས་འབྱུང་འདི་བསྣོལ་མཚམས་བཅས་དུ་ཐིག་གདབ་བཅུ་གཉིས་གདབ། །གྲུ་གསུམ་ཐིག་གི་ཕྱོགས་གསུམ་པོ། །གསུམ་རེར་བགོས་ན་དགུ་ཐིག་འབྱུང་། །ཟླུམ་པོ་གྲུ་བཞི་ཟླ་གམ་དང་། །གྲུ་གསུམ་ཟུར་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ། །ཕྱི་ནས་ནང་དུ་ཚད་གང་གིས། །བསྐུམ་མམ་ནང་ནས་ཕྱིར་བསྐྱེད་དེ། །ཟླུམ་པོ་ཡིན་ན་བསྐོར་རམ་གཞན་ལ་ཐིག་གདབ་པ་ཡིས་ནི། །རིམ་པ་དུ་དགོས་ཡོ་མེད་རྟོགས། །གཉིས་བཞི་བརྒྱད་སོགས་ཟུང་རྣམས་ཆ་བགོ་སླ། །གསུམ་ལྔ་བདུན་སོགས་ཉེས་འགྱུར་སུམ་འགྱུར་སོགས། །གང་འགྲིགས་དགུ་མཐའི་གྲངས་བཞིན་ཅི་འོས་བགོ། དེ་དག་གང་ལའང་བསྒྲིག་རྒྱུ་མེད་པ་ཡི། །བཅུ་གཅིག་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བདུན་བཅུ་དགུ་དང་། །ཉེར་གསུམ་ཉེར་དགུ་སོ་གཅིག་ལ་སོགས་པ། །གང་འོག་གང་རུང་དག་ལས་སྤར་འཕྲི་བྱ། །འདི་ཡན་ཆད་མཐའ་རྫོགས་པར་ཐིག་བཏབ་སྟེ་ཞིབ་ཆ་འགྲིགས་ངེས་སླར་དགོས། དཔེར་ན་བཅུ་གཅིག་འདབ་མ་བྱེད་འདོད་ན། །དང་པོ་བཅུ་འདབ་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་དེ། །ཆ་ཕྲན་བཅུ་གཅིག་བྱས་པའི་ཆ་ཕྲན་བཅུས། །ཟླུམ་པོའི་མཐའ་ནས་རིམ་བསྐོར་བཅུ་གཅིག་འགྲུབ། །ཡང་ན་དང་པོར་བཅུ་གཉིས་ཆར་བྱས་ལ། །དེ་ཡི་ཆ་གཅིག་ཆ་ཕྲན་བཅུ་གཅིག་བགོས། །སྔར་གྱི་བཅུ་གཉིས་ཚད་ལས་ཆ་ཕྲན་དེས། །དམན་པས་
10-1-28a
རིམ་བསྐོར་བཅུ་གཅིག་འདབ་འགྲུབ་སོགས། །གོང་འོག་དག་ལས་འཕྲུལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ཕྱིར་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་མུ་ཁྱུད་དང་། །ཚད་མཉམ་གཞན་བྲིས་དེ་ཡི་མུ་ཁྱུད་དག །གྲི་ཡིས། དྲས་ནས་གཉིས་གསུམ་བཞི་ལྔ་དྲུག་བདུན་བགོ། །བཞི་གཉིས་བརྒྱད་དེ་གསུམ་གསུམ་དགུ་ལ་སོགས། །ཇི་ལྟར་འོས་པ་དེ་བཞིན་རིགས་པས་དཔྱད། །ཁང་པ་ལ་སོགས་ས་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་རྣམས། །ཁྲུ་དང་འདོམ་དང་རྒྱང་གྲགས་ལ་སོགས་པ། །སྲད་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཤིང་འདོམ་ཚད་སོགས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་བཞིན་མ་ནོར་གཞལ། །འདི་དག་ཚད་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་། །དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་བརྒྱད་རྡུལ་ཕྲ་མོ། །དེ་བརྒྱད་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་སྟེ། །སྐྲ་རྩེ་བརྒྱད་ནི་སྐེ་ཚེའི་འབྲུ། །དེ་བརྒྱད་ཤིག་དང་དེ་བརྒྱད་ནས། །ནས་བརྒྱད་སོར་མོ་ཞེས་བྱའོ། །སོར་མོ་ཉེར་བཞི་ཁྲུ་གང་ལ། །ཁྲུ་བཞི་ལ་ནི་གཞུ་འདོམ་གཅིག །གཞུ་འདོམ་ཉིས་སྟོང་རྒྱང་གྲགས་ལ། །རྒྱང་གྲགས་བཞི་ནི་དཔག་ཚད་དོ། །ཞེས་གསུངས་དེ་ལྟར་བརྩི་བར་བྱ། །མངོན་པའི་གཞུང་ལས་གཞུ་འདོམ་ནི། །ལྔ་བརྒྱར་རྒྱང་གྲགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་བཞེད། །བརྒྱ་སོགས་འདབ་གྲངས་མང་པོ་གཅོད་འདོད་ན། །ཕྱེད་ཆ་སུམ་ཆ་སོགས་བགོས་རིམ་པར་བྱ། །དཔེར་ན་བརྒྱ་འདབ་གཅོད་ན། དང་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཕྱེད་ལྔ་བཅུའི་ས་ཁྱོན། དེའི་ཕྱེད་ཉེར་ལྔའི་ས། དེ་ལྔར་བྱས་ན་ལྔའི་ས་ཁྱོན། དེ་ལྔར་བགོས་པ་འདབ་མ་རེ་རེའི་ས་ཁྱོན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ནའི་ཚད་ཀྱིས་ཟླུམ་བསྐོར་མཐའ་ནས་རིམ་པར་འཇལ་བས་འགྲུབ། བརྒྱ་དང་གཅིག་ལྟ་བུ་ལ་བརྒྱ་ཐིག་གིས་ཁོག་
10-1-28b
བྱས། མཐར་རྫོགས་ཉེ་ཚེ་འདབ་མ་འགའ་ཞིག་གི་ཁང་ནས་གཅིག་ལྷག་པོར་འོང་བའི་ལག་ཚོད་བྱའོ།

关于切割花瓣，如果想要切割花瓣，二、四、八等数量由上述方法完成。圆形的尺寸标准，就是画该圆的圆规间距。从中央垂直线与圆相交的两个十字标记，向左右在圆上做标记。从中心连接到这些点，形成六瓣，
10-1-27b
左三右三均等产生。这六个标记之间，各放置一个三角标记。放置的三角线，相连接后成为交错的法源（菱形），从中心到法源。在其尖端拉出六对线，在这法源交叉处画十二条线。三角线的三边，各分为三份则产生九线。圆形、方形、新月形，三角形、八角形等，从外向内按任何尺寸缩小或从内向外扩展，如果是圆形则旋转或对其他形状画线，了解需要多少层次而不歪斜。二、四、八等偶数容易均分，三、五、七等奇数、三倍数等，按合适的九终数字适当分割。对于那些无法排列的十一、十三、十七、十九，二十三、二十九、三十一等，从任何上下相近的数字增减即可。以上完整画线，精细部分需再次确认。例如想做十一瓣花，首先做十瓣，将其中一瓣分成十一个小份，用十个小份从圆周围依次测量得到十一瓣。或者首先分成十二份，将其中一份分成十一小份，比原来的十二份标准少
10-1-28a
一小份，依次测量得到十一瓣等。从上下方法类推理解。因此，按照所需的任何周长，画出等长的其他线，用刀切割其周长，分成二、三、四、五、六、七份。四分为二得八，三三得九等，按照合适的方式合理推算。房屋等场地大小，以肘、展臂、驿程等，用绳子等测量木展臂标准等，应准确无误测量。这些尺寸的次第，吉祥时轮金刚中说："八极微尘为一微尘，八微尘为一发端，八发端为一虮子卵，八卵为一虱，八虱为一粒麦，八麦为一指。二十四指为一肘，四肘为一弓展，二千弓展为一驿程，四驿程为一由旬。"如是应当计算。阿毗达磨论中说："五百弓展为一驿程，八驿程为一由旬。"如果想切割百等多数花瓣，按一半、三分之一等依次划分。例如切割一百瓣，首先圆周的一半是五十份，其一半是二十五份，五分之一是五份，五分之一是每瓣的面积，用这个标准从圆周边缘依次测量即可完成。对于一百零一之类，先用一百线作为基本
10-1-28b
框架，接近完成时，在某些花瓣的空隙中加入多余的一瓣，做实际尝试。


 །འདབ་གཅིག་ཚད་བྱས་རིམ་པར་བསྐོར་བ་ལའང་། །པད་འདབ་འཁོར་ལོ་རྩེ་རྣོན་རྩེ་སྦོམ་སོགས། །གང་འདོད་ཤོག་ཚད་གཅིག་ལས་རིམ་བསྐོར་འགྲུབ། །༈ །།དེ་ལྟའི་ངལ་བ་མི་དགོས་པར། །འདབ་གྲངས་བདེ་བླག་གཅོད་འདོད་ན། །ཡུངས་ཀར་ཙམ་ནས་མཐོ་སོགས་བར། །གང་འདོད་འདབ་མའི་ཆ་རེའི་ཚད། །ཤིང་བུ་རྩེ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཡིས། །ཐིག་ལམ་དྲང་པོར་འདབ་མའི་གྲངས། །ཅི་ཙམ་འདོད་པའི་མཚན་མ་བྱ། །འདབ་གྲངས་དུ་འདོད་དེ་ཉིད་ཀྱི། །བར་ཚད་ཆ་དྲུག་མཉམ་པར་བགོས། །དེ་ཡི་ཆ་གཅིག་ཚད་དེ་ཡིན། །མཐོང་སྒོར་བར་ཚད་བྱས་པ་ཡིན། །ཟླུམ་སྐོར་བསྐོར་ལ་དེའི་མཐའ་ནས། །སྔར་གྱི་འདབ་གྲངས་ཆ་གཅིག་གིས། །མཐོང་སྐོར་བར་ཆ་བརྒྱད་བྱས་ལ། །རིམ་བསྐོར་འདབ་གྲངས་དུ་འདོད་འགྲུབ། །མཐོང་སྐོར་བར་ཚད་གང་ཡིན་པ། །ཟླུམ་པོའི་མཐའ་རུ་དྲུག་འགྱུར་ཏེ། །ཟླུམ་པོའི་དཀྱིལ་ཚད་གང་ཡིན་པ། །མཐའ་ལ་སུམ་འགྱུར་ཡིན་པས་ན། །ཚད་འདིའི་ཀུན་ལ་དཔག་སྟེ་ཤེས། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་ཟླུམ་སྐོར་བྱས་ནས་དེ་འདབ་གྲངས་གང་འདོད་དུ་གཅོད་ན། ཟླུམ་སྐོར་བྱེད་པའི་མཐོང་སྐོར་གྱི་བར་ཚད་དེ་མཉམ་ཤོག་བུ་གཞན་འདབ་གྲངས་གང་བྱེད་འདོད་པའི་གྲངས་སུ་ཆ་མཉམ་པར་བགོས་ལ། དེའི་ཆ་དྲུག་བསྡོམ་པའི་ཚད་ཀྱི་མཐོང་སྐོར་བར་ཆ་བྱས་པས་ཟླུམ་པོའི་མཐའ་ནས་རིམ་པར་བསྐོར་བས་འདབ་མ་དུ་འདོད་ཡོ་མེད་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ན་ཟླུམ་པོའི་དཀྱིལ་ཚད་འདབ་གྲངས་དུ་འདོད་བགོས་པའི་ཆ་གསུམ་བསྡོམ་པས་མཐའ་ནས་བསྐོར་བས་འགྲུབ།
10-1-29a
ཟླུམ་པོའི་དཀྱིལ་ཚད་སུམ་འགྱུར་ནི་མཐའ་ཚད་ཡིན་པས་དེ་འདབ་མ་དུ་འདོད་བགོས་པའི་ཆ་རེས་འཇལ་ཀྱང་འདྲའོ། །ལག་གོམས་དམན་ལ་ཕན་ཕྱིར་དུ། །ལྕགས་སྟག་དབོ་ཟླའི་ཉེར་དྲུག་ལ། །ཐུན་གསེང་ཞིག་ཏུ་དྷཱིས་བཀོད་པས། །བཟོ་གནས་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་ཤོག །མངྒ་ལཾ།། །།
践行圆形分瓣
༄༅། །ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲི་ཝཱི་རཱ་ཡ། ཟླུམ་ཐིག་གི་འདབ་མའི་གྲངས་བཅད་པའི་ལག་ལེན་ལ། གང་འདོད་ཟླུམ་བསྐོར་བྱས་པའི་བསྐོར་ཆའི་བར་ཚད་དེ་ཟླུམ་པོའི་མཐའ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་ཚད་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་ཆ་མཉམ་དྲུག་ཏུ་བགོས་པའི་ཆ་ཕྲན་དེའི་ཚད་ཀྱིས་འདབ་མ་དུ་དགོས་པ་གོ་ནུས་ཏེ། ཆ་དྲུག་གི་ཚད་བགོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟླུམ་པོའི་མཐའ་ནས་རིམ་པར་བསྐོར་ན་དྲུག འདབ་ལྷག་ཆད་མེད་པ་འགྲུབ། དྲུག་འདབ་གཉིས་རེ་བསྡོམས་པས་གསུམ་འདབ་བོ། །ཆ་ཕྲན་ལྔའི་བར་ཚད་ཀྱི་ཤིང་བུས་བསྐོར་བས་བདུན་འདབ་འགྲུབ་སྟེ། འདབ་མ་སོ་དྲུག་བྱས་པའི་གཅིག་ལྷག་གོ། ཅུང་ལྷག་ན་ཅི་ལྷག་པ་དེ་ཆ་བདུན་བགོས་ཁབ་རྩེ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཚད་བྱ། པའི་ཆ་རེ་སྔ་མའི་ཚད་ལ་བསྣན་ཏེ་ཚད་པས་བདུན་འདབ་འགྲུབ། དེ་བཞིན་ཆ་ཕྲན་བཞིའི་ཚད་ཀྱིས་ཟླུམ་པོ་མཐའ་ནས་རིམ་གཞལ་དགུ་འདབ་ཡང་དག་འགྲུབ། དགུ་འདབ་དེའི་ཆ་གསུམ་བསྡོམས་པས་སུམ་འདབ་ཡིན་ནོ། །ལག་སྟབས་ཀྱིས་ཅུང་ལྷག་བྱུང་ན་དེའི་ཚོད་བསྟུན་སྙམ་པར་བྱ། བཞི་འདབ་ལས་ལྔ་བཙལ་ལོ། །ཆ་གསུམ་པའི་ཚད་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་འདབ། གཉིས་ཀྱིས་བཅོ་བརྒྱད། ཆ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཤིང་བུ་རྩེ་གཉིས་རྩེ་ཕྲ་བས་གཞལ་ན་བདེ། གཅིག་གིས་ཚད་ན་འདབ་མ་སོ་དྲུག་པ་འགྲུབ་བོ། །དེའི་བཞི་རེས་བཞི་འདབ་གྲུབ་བོ། །ཆ་ཕྲན་དྲུག་པོའི་སྟེང་དུ་ཆ་ཕྲན་གཅིག་
10-1-29b
བསྣན་ཏེ། བདུན་གྱི་ཚད་དེས་མཐར་བསྐོར་ནས་མཇལ་ན་ལྔ་འདབ་འགྲུབ། འདབ་མ་སོ་དྲུག་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་ལྷག་འོང་། ཅི་ལྷག་པ་ཆ་ལྔར་བགོས་པའི་ཆ་རེ་རེ་འཕར་བར་བྱས་པས་འགྲུབ་བོ། །ཆ་ཕྲན་བརྒྱད་ཅན་ལ་བགོས་པ་མེད་པས་བཞག ཆ་ཕྲན་དགུས་ཚད་ཀྱིས་མཐའ་ནས་གཞལ་ན་བཞི་འདབ་ཆད་ལྷག་མེད་པ་འགྲུབ། ཆ་ཕྲན་བཅུའི་བཞི་འདབ་ཕྱེད་མར་བྱས་ན་བརྒྱད་འདབ་འགྲུབ། ཡང་ན་ཆ་ཕྲན་ཕྱེད་ལྔས་བསྐོར་བས་བརྒྱད་འདབ་འགྲུབ། ཅུང་ལྷག་ན་རིགས་པས་མཉམ་པར་བྱའོ།

以单瓣为标准依次旋转，也可制作莲瓣、轮辐、尖锐尖端、粗尖端等，所需的任何尺寸均可从单一纸张标准依次旋转完成。如果不想这样辛苦，想要轻松切割花瓣数量，从芥子大小到一高度单位等，任何所需花瓣的每一部分尺寸，用双尖木棍等工具在直线上标记所需数量的花瓣，无论需要多少花瓣，将其间距平均分为六等份，其中一份就是标准，这就是圆规间距。画圆后，从其边缘，用前述的一份花瓣标准，将圆规间距分为八份，依次旋转可完成任意数量的花瓣。圆规间距在圆周上是六倍，圆的半径在周长上是三倍，根据这个标准可以推算一切。因此，如果先画圆然后想把它分成任意数量的花瓣，将画圆的圆规间距分到另一张相等的纸上，均分为所需花瓣数量，将其六份合计的尺寸作为圆规间距，从圆周开始依次旋转，则所需任何数量的花瓣都能准确无误地出现。或者，将圆的半径除以所需花瓣数量，取其三倍，从边缘旋转即可完成。
10-1-29a
圆的半径的三倍就是周长，因此用所需花瓣数量分割后的每一份来测量也一样。为了帮助技艺不足的人，于铁虎年二月二十六日空闲时由智者撰写，愿工艺智慧增长！吉祥！
圆形分瓣实践
顶礼文殊师利勇士！关于圆线分割花瓣数量的实践，任何所需圆的旋转部分间距就是圆周到中心的距离，将其均分为六份，用这个小份的尺寸可以理解需要多少花瓣：用这六份的尺寸从圆周依次旋转，将得到六瓣，没有多余或缺少。六瓣每两瓣合并就是三瓣。用五小份的间距木棍旋转，会得到七瓣，即三十六瓣中多出一瓣。如果稍多，将多出的部分分成七份，用针尖等测量，每份加到前面的尺寸上测量，就能得到七瓣。同样，用四小份的尺寸从圆周依次测量，可以准确得到九瓣。九瓣的三份合并就是三瓣。如果手法上稍有多余，应适当调整。四瓣可以找到五[瓣]。三小份的尺寸可得十二瓣，二[小份]得十八瓣，非常小的部分用两头尖且尖端细的木棍测量会更容易。一[小份]测量可得三十六瓣。其四份一组可得四瓣。在六小份上再加一小份，
10-1-29b
用这七份的尺寸围绕边缘测量可得五瓣，即三十六瓣中多一份。将多出的部分分成五份，每份增加即可完成。八小份无法整除故略过。九小份的尺寸从边缘测量可得四瓣，既不多也不少。十小份的四瓣减半可得八瓣。或者用五个半小份旋转可得八瓣。如稍多，应用推理使之均等。


 །བར་ཚད་ཅན་གྱི་ཤིང་བུས་བསྐོར་ན་འདབ་མ་གསུམ་པ་ཆ་ཕྲན་འགྲུབ། གལ་ཏེ་ལྷག་ན་ཆ་གསུམ་བགོས་ཆ་རེ་བསྣན་ཏེ་བསྐོར། དེས་གྲངས་ཇི་འདོད་འགྲུབ་པས་དེ་ཕན་ཆད་རྩི་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བཞི་ལྔ་དྲུག་བདུན་དགུ་བཅུ་སྟེ། །འདི་དྲུག་ཁོ་ནས་ཀུན་གྲུབ་བོ། །གཅིག་གཉིས་གསུམ་ཡང་ཞར་ལ་འོང་། །དེ་དག་འགྱུར་བྱས་ཆ་གཞན་རྟོགས། །ཡང་ན་ཆ་དྲུག་གོ་ཁོ་ནས་ཀུན་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་འགྱུར་སུམ་འགྱུར་ལྔ་འགྱུར་བདུན་འགྱུར་སོགས་སོ། །འདི་རྣམས་ལ་དང་པོར་ཤོག་ཚད་གཞན་མ་དཔེ་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཆ་བྱས་ནས་ཚད་ངེས་པར་བྱས་ན། དེ་རྗེས་བྲི་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་དངོས་ལ་རང་བྱན་ཚུད་པར་ཐིག་བཏབ་པས་ཆོག་གོ། འདིར་མ་འདུས་པ་ཁ་ཡར་བའི་གྲངས། བཅུ་གཅིག་བཅུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐིག་ཚད་ཀྱིས་བགོས་ན་བྱ་དཀའ་བས་ཐིག་ལྷག་གིས་བསྒྲུབ་ན་འདེབས། དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་ན། དཔེར་ན་འདབ་མ་བཅུ་གཅིག་པ་བྱ་དགོས་ན། དང་པོར་ཚོད་ཟིན་སླད་འདི་ཙམ་གྱིས་ཟླུམ་སྐོར་འོས་སྙམ་པའི་བར་ཚད་ཀྱི་མཚན་མ་ཙམ་བྱས་ལ། དེ་ཉིད་ཆ་བཅུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་ལྷག་པའི་བར་ཚད་དེས་མཐོང་སྐོར་བརྒྱད་དེ་ཟླུམ་པར་བསྐོར་ལ། དེའི་མཐའ་ནས་ད་
10-1-30a
ལྟ་ཆ་ཕྲན་བཅུ་གཅིག་བགོས་པ་དེའི་ཆ་ཕྲན་དྲུག་རེ་བསྡོམས་པར་རིམ་པར་བསྐོར་བས་བཅུ་གཅིག་པ་འགྲུབ། བཅུ་ཐིག་གི་སྟེང་དུ་ཆ་གསུམ་བསྣན་ཏེ་བསྐོར་བའམ། ཡང་ན་དང་པོར་བཅུ་གཉིས་བགོས་པར་ཆ་ཕྲན་གཅིག་བསྣན་ཏེ་བསྐོར་ལ། དེའི་ཆ་ཕྲན་དྲུག་བསྡོམས་པའི་བར་ཚད་ཀྱིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་བས་བཅུ་གསུམ་འདབ་འགྲུབ་པ་སོགས་ཇི་སྲིད་བར་རིགས་འགྲེ་ཤེས་པར་བྱ། གལ་ཏེ་ཅུང་ལྷག་པ་སོགས་བྱུང་ན་ཆ་མ་སྙོམས་པའི་ལགས་སྟབས་ཀྱིས་ཡིན་པས། ལྷག་པ་དེ་ཙམ་ཕྱོགས་ཚད་འཕར་ཏེ་བསྙམ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱ་དཀའ་བའི་འདབ་གྲངས་ཐམས་ཅད་འདི་བཞིན་བྱས་ན་བདེའོ། །འདིའི་གནད་ནི་ལྟེ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆེ་ཆུང་གི་བར་ཚད་ཅི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཤིང་བུའི་བར་ཚད་དེས་གྲངས་དུ་འདོད་ཚངས་ཐིག་སྟེང་ནས་ཕར་ཕར་གཞལ་ལ་དེ་མཚམས་ནས་ཟླུམ་བསྐོར་བྱས་པ་ལ། ཆ་དུ་ཡོད་དེའི་ཆ་དྲུག་རེ་ལ་བསྡམས་པའི་བར་ཚད་དེས་ཟླུམ་པོའི་མཐའ་ནས་རིམ་པར་བསྐོར་ན། སྔར་གྲངས་དུ་ཡིན་དེའི་འདབ་མའི་གྲངས་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ངེས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཅི་ཙམ་འོས་པའི་ཟླུམ་པོའི་ཚངས་ཐིག་གི། མཐའ་ནས་མཐའི་བར་གྱི་ཤོག་ཚད་དེ་བཅུ་དང་ཉི་ཤུ་སོགས་ཆ་མཉམ་པ་གང་འདོད་དེའི་ཆར་བགོས་ལ། དེ་སྟེང་གང་འཕར་འདོད་པའི་ཆ་དེ་ཙམ་བསྣན་ནས། དེ་གཉིས་ལྟེབ་བྱས་པའི་ཆ་དེས་སྐོར་ཆའི་བར་ཚད་བྱས་པའི་ཟླུམ་སྐོར་ལ། སྔ་མའི་ཆ་གང་འདོད་དེའི་ཆ་གསུམ་བསྡོམས་པས་མཐའ་ནས་རིམ་བསྐོར་བྱས་པས་གང་འདོད་འདབ་མ་གྲུབ་སྟེ་སྔ་མ་དང་དོན་འདྲའོ། །
10-1-30b
ལག་སྟབས་ཀྱི་ཅུང་མ་འགྲིག་ན་དེ་མཚུངས་ཆ་བསྙམ་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་ནང་གི་ཟླུམ་སྐོར་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཇི་ཙམ་བསྐྱེད་འོས་ཀྱི་ཐིག་རིས་ལ་དཔག་སྟེ། ལྟེ་བ་ནས་ཕར་ཕར་ཤིང་བུས་འདབ་གྲངས་དུ་འདོད་རིམ་པར་གཞལ་ནས་འཕར་གང་དགོས་བརྩི་ཤེས་པར་བྱའོ། །༈ །།ནང་གི་ཟླུམ་སྐོར་སོགས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་བཞིན་གང་འདོད་འདབ་མ་གཅོད་ན། ཤིང་ཤིང་བུ་རྩེ་གཉིས་པ་བུས་འདབ་མ་གཅིག་གི་ཁ་ཞེང་གི་ཚད་ཅི་ཙམ་འདོད་པ་དེའི་ཚད་ཀྱིས་ཐིག་ལམ་དྲང་པོར་འདབ་མ་དུ་འདོད་པའི་གྲངས་བགྲང་ལ། ཚད་དེ་ཉིད་དྲུག་ལྟེབ་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་གིས་སྐོར་ཆའི་བར་ཚད་བྱས་ཏེ། ཟླུམ་བསྐོར་གྱི་ཐིག་བཏབ་པའི་མཐའ་ནས་སྔར་གྱི་འདབ་གྲངས་དུ་བཅད་དེའི་ཆ་གཅིག་གིས་རིམ་པས་བསྐོར་བས་སྔར་གྲངས་གང་ཡིན་བཅད་པ་དེའི་འདབ་མ་འགྲུབ་བོ།

用具有间距的木棍旋转，可完成三瓣花小份。如果有多余，将其分成三份，每份加上再旋转。这样可完成任意数量，因此不需要再计算。如此四、五、六、七、九、十，仅用这六个就能完成一切。一、二、三也能顺带完成。通过这些变化可理解其他份额。或者仅用六份就能完成一切。二倍、三倍、五倍、七倍等。对于这些，首先用其他纸张尺寸作为样本，做好细节调整确定标准后，然后在实际要画的轮上可以直接画线即可。这里未包含的零散数量，十一、十三等用线尺分割困难的，可用多余的线来完成。如何做呢？例如需要做十一瓣花，首先为了掌握尺度，画一个看起来合适的圆的间距标记，将其分成十份，用多出一份的间距以八圆规[距离]画圆，从其边缘按照现在
10-1-30a
分好的十一小份中每六小份合计的尺寸依次旋转，就能完成十一瓣。或者在十线的基础上加三份旋转，或者先分十二份，加上一小份旋转，用其六小份合计的间距从边缘旋转，可完成十三瓣等，应该理解这类推理。如果出现稍多等情况，是由于不均匀的手法造成的，应知那些多出的部分应增加方向尺寸使其均匀。所有难做的花瓣数量都这样做会简单。这个要点是：从中心开始，无论间距大小如何，用木棍的间距在垂直线上向外测量所需数量，然后从那个位置画圆，将该圆分成几份，每六份合并的间距从圆周依次旋转，就是之前数量的花瓣数，这在任何情况下都确定无疑。或者，取适合的圆的垂直线从一边到另一边的纸张尺寸，将其分成十、二十等任意均等份数，加上想要增加的那些份数，将这两者折叠起来的尺寸作为圆规间距画圆，用前面的任意所需份数的三份合计从边缘依次旋转，就能完成任意所需的花瓣，意义与前面相同。
10-1-30b
如果手法稍有不妥，应按照相应方式调整均匀。这些都是根据从内圆向外适当扩展的线图，从中心向外用木棍依次测量所需花瓣数量，应知如何计算需要增加的量。如果不依赖内圆等，想要自然地切割任意所需花瓣，用双尖木棍按照所需的一瓣宽度尺寸在直线上计数所需花瓣数量，将该尺寸六倍折叠的一份作为圆规间距，画圆线后从边缘用之前切割的花瓣数量的一份依次旋转，就能完成之前数量的切割花瓣。
;


 །གལ་ཏེ་ནང་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རིམ་པས་འདབ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བཅད་དགོས་པའི་རིགས་ལ། དང་པོ་ལྟེ་བ་ཇི་ཙམ་འོས་པའི་ཟླུམ་པོ་བྱས་ནས། དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རིམ་བཞིན་འདབ་མའམ་རྩིབས་རྣམས་ཞེང་དང་དཀྱུས་ཆེ་ཆུང་གང་དགོས་ཀྱི་ཚད་འདི་ཙམ་སྙམ་པ་བློས་གཞལ་ནས། རིམ་པས་འདབ་གྲངས་གཅད་པར་བྱ། འདབ་མའམ་རྩིབས་རྩེ་ཚངས་ཐིག་སྟེང་དུ་འབབ་དགོས་པའི་རིགས་ལ་འདབ་མ་གཅིག་གི་བར་ཚད་དེ་ཕྱེད་མར་བྱས་པའི་དབུས་ཚངས་ཐིག་སྟེང་དུ་བཀོད་ནས། དེའི་མཐའ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྐོར་ཆས་རིམ་པར་ཚད་པས་ལེགས་པར་འགྲིག་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན་ཟླུམ་ཐིག་གང་ཡིན་དེའི་ཕྱི་ནས་ལྟེ་བའི་བར་ཆ་
10-1-31a
དྲུག་བགོས་པའི་ཆས་གཞལ་བ། དེས་གསུམ་ནས་དགུའི་བར་དུ་འགྲུབ་པ་དེས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། ཡང་ན་བཞི་འདབ་ནི་སླ་ལ། ལྔ་ལ་བཞི་ཆའི་གཅིག་ལྔར་བགོས་པའི་ཆ་རེ་བསྐུམ་པའོ། །དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ལྔར་བགོས་པའི་ཆ་རེ་བསྣན་པས་འགྲུབ་པ་དང་། བདུན་ལ་དྲུག་དང་བརྒྱད་ལས་འཕར་ཕྲིས་དེ་བཞིན་འགྲུབ་སྟེ། ཆ་ཕྲན་གཅིག་བདུན་དུ་བགོ་བ་ལས་མང་མི་དགོས་ཏེ། དགུ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་དང་། དེ་ཕན་ཆད་དགུ་མཐའི་གྲངས་བཞིན་འཕྲུལ་བས་ཆོག་ལ། བྱ་དཀའ་བ་རྣམས་ཐིག་ལྷག་གིས་འགྲུབ་པས་སོ། །ཕྲ་བའི་ཆ་རྣམས་ཁབ་རྩེ་སོགས་ཀྱིས་བགོའོ། །འདབ་མ་མིན་ཡང་མུ་ཁྱུད་ལ་ཡི་གེའི་གྲངས་མང་ཉུང་གང་ཡོད་ཆ་མཉམ་པར་འགོད་འདོད་པས་ལྟེ་བ་ནས་ཟླུམ་པོའི་མཐའི་བར་ཚད་ལ། ཡིག་གྲངས་འཕུལ་རྟེན་མིང་གཞི་རྣམས་ཆ་དཔྱད་དེ་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་སོ་སོར་བརྩིས་པའི་གྲངས་དེས་བཅད་པའི་ཆ་དྲུག་རེ་བསྡོམས་པའི་བར་ཚད་བྱས་པའི་ཤིང་བུ་ལ། རིམ་གཞལ་བྱས་ཏེ་སེར་རྟགས་བཏབ་ན་ཆོག་མོད་ཀྱི། ཁྱོན་ཆུང་བར་ཆ་མང་པོ་བགོ་དཀའ་བས་ཟླུམ་སྐོར་མཐའ་ནས་མཐའི་བར་གྱི་ཚངས་ཐིག་དེའི་ཚད་དེ་ཉིད་ཡིག་གྲངས་དུ་ཡོད་ཀྱི་གྲངས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་གསུམ་བསྡོམས་པའི་ཆ་དེས་རིམ་གཞལ་ཡི་གེ་རེ་རེའི་ས་ཁྱོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡིག་འབྲུ་ལ་ཞེང་ཆེ་ཆུང་ཡོད་མོད། སྤྱིར་ས་ཁོངས་ཙམ་ཆོད་ནས་འགྲིག་པར་བྱ་བ་ལག་སྟབས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་ནུས་སོ། །དེ་ལ་ཡིག་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ལྟ་བུ་ལ། དང་པོ་ཟླུམ་པོའི་བར་ཚད་ཕྱེད་དུ་བྱ། དེ་ཆ་ལྔར་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་
10-1-31b
དུམ་བུ་ལྔར་བྱས་པའི་ཆ་དེ་ལྔ་བཅུའི་ཆ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་གསུམ་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཡི་གེ་རེའི་ས་ཁྱོན་ཡིན་པ་སོགས་ཇི་སྲིད་དུ་དེས་རིགས་བསྒྲེས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ང་གཅིག་ང་གསུམ་ལྟ་བུ་ལ། ལྔ་བཅུའི་ཆ་ཚད་དེས་གཞི་བཟུང་ལ། ཡི་གེ་ཆུང་བ་འགའ་ཡིས་ཁོངས་ནས་ཁ་ལྷག་དུ་ཡོད་འཕར་བར་བྱའོ། །ང་བཞི་ལྟ་བུ་སོགས། དགུ་དྲུག་ང་བཞི་ཡིན་པས་དང་པོར་ཆ་བགོ་ལུགས་དགུ་མཐའི་གྲངས་བཞིན་བགོ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡིག་མགོའི་ཐིག་ནི། ཐིག་བར་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཞེང་དེ་ཆ་གསུམ་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་ཕྱིར་བཞག་པ་གི་གུ་སོགས་ཀྱི་ས་ཡིན་པས། ཆ་གཅིག་ཡིག་མགོའི་ཕྱོགས་དང་། ཆ་གཉིས་ཡི་གེའི་ལུས་ཀྱི་ས་ཡིན་པས་བར་དེར་སེར་པོའི་ཟླུམ་སྐོར་བྱའོ། །ཡིག་མགོ་ཕྱི་ནང་གང་སྟོན་དེའི་ཡིག་མགོའི་ཐིག དེ་ལྟར་སུམ་གཉིས་དང་། སུམ་གཅིག་གི་བར་དུ་འདེབས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་རིམ་ཕྱི་ནང་མང་པོ་འཁོར་དགོས་ན། དེ་ལུགས་ཆ་མཚུངས་རིམ་བསྐོར་གྱི་སྣེ་འཕྲད་ལ་ཁད་པའི་མཚམས་ནས་རིམ་པས་བཀྱོག་སྟེ་འགྲིག་པར་འབྲི་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་སོགས་འདབ་གྲངས་བདེ་བླག་ཏུ་གཅོད་པའི་གནད་ཡིན་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མཐོང་ནས། སྔར་བཤད་པ་མ་མཐོང་ཡང་གསར་དུ་རང་བློས་དཔྱད་པའི་རྙེད་དོན་འདི་ཉིད། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་༧ཚེས་༤ལ་མི་ཕམ་པས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། ཐིག་གང་བྱེད་ཀྱང་དང་པོར་ཚངས་ཐིག་དྲང་པོ་གཅིག་བཏབ་ལ། དེའི་སྟེང་ནས་ཟླུམ་སྐོར་བྱ་དགོས་སོ།

如果需要从内到外依次切割各种不同数量的花瓣类型，首先画一个适当大小的中心圆，然后在其外围依次估算花瓣或辐条的宽度和长度所需尺寸，依次切割花瓣数量。对于花瓣或辐条尖端需要落在垂直线上的类型，将一个花瓣的间距减半放在中央垂直线上，从其边缘开始用圆规依次测量，就能很好地对齐。简言之，任何圆线，从外部到中心的距离分成六
10-1-31a
份的一份来测量，可以完成从三到九瓣，由此可完成所有数量。或者，四瓣很容易；对于五瓣，将四份中的一份分成五份，每份减少；对于六瓣，将一份分成五份，每份增加即可完成；对于七瓣，通过从六瓣和八瓣增减同样可以完成，将一小份分成七份就足够了，因为九瓣等属于三的范畴，此外按照九终数的方式变化即可，困难的花瓣数可以用多余的线完成。细小的份额可用针尖等分割。即使不是花瓣，如果想在圆周上均匀排列多少不等的文字数量，从中心到圆周的距离上，分析字母的加字头、附加符号、主体等部分，将每个字母分别计数的数量切分，每六份合并的间距作为木棍尺寸，依次测量做黄色标记即可。但由于面积小，难以分成许多份，可以用圆周从一边到另一边的垂直线长度，将其分成所需的字母数量，将三份合并的尺寸依次测量，即为每个字母的区域，尽管字母有宽窄不同，但总体上只要划分空间，手法熟练后就能轻松做到。例如对于五十个字数，首先将圆的间距减半，将其分成五份的一份
10-1-31b
再分成五份，这一份就是五十分之一，这样的三份就是圆周上每个字母的空间等，以此类推理解。对于五十一、五十三之类的数字，以五十份的标准为基础，用一些较小的字母在间隙中增加。对于五十四之类，因为九六五四，应知首先如何按照九终数的方式分割。字母顶部的线，线间圆周的宽度分成三份的一份留在外部是给"基古"等符号的空间，一份是字头部分，两份是字母主体部分的空间，在这个间距画黄色圆线。无论字头显示在内部还是外部，其字头线都应该画在三分之二和三分之一之间。如需多层内外文字环绕，应按照同样的比例依次旋转，从几乎相接处开始依次拆开，理解如何正确书写。这是轮辐等花瓣数量轻松切割的关键，因为发现其实用性，虽然未见前人解释，但这是我自己思考发现的内容，于木龙年七月四日由麦彭撰写，愿福善增长。无论做什么线，首先要画一条直的垂直线，然后在其上画圆。
;


 །འཁོར་ལོའི་རྩིབས་རྩེ་མུ་ཁྱུད་ལ་མི་རེག་པའི་ཆེད་དུ། ཁྱུད་དང་མ་ཐུག་ཙམ་གྱིས་གོང་འོས་
10-1-32a
བཞག་ལ། ནང་དུ་སེར་ཟླུམ་བསྐོར་འཁོར་ལོའི་རྩ་བ་འབབ་པའི་ས་ལའང་དེ་ལྟར་བྱ་ཞིང་། རྩེ་ཟླུམ་རྣམས་གང་བྱེད་དེ་འདྲས་མཚོན་ནས་རྩིབས་རྩེའི་ཐིག་སྟེང་ཐིག་བཏབ་པའི་ཤོག་ཚད་གཅིག་གིས་བྱས་ཀྱང་རུང་། རྩིབས་བར་ས་ཁྱོན་ཕྱེད་དུ་བགོས་པའི་ཕྱེད་དབུས་སུ་མཚན་མ་བྱ་བ་རྩིབས་རྩེའི་སའོ། །པད་འདབ་ཀྱི་རྩེ་ཟླུམ་པའང་། འདབ་མའི་བར་གྱི་ས་ཚད་གཅིག་ལེགས་པོར་བྱས་པའི་ཤོག་ཚད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཆུག་པར་མཉམ་པར་བྱའོ། །ས་ཁྱོན་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲའི་རིགས་འགྲེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་འཁོར་ལོ་ཆ་མཉམ་པ་ལེགས་པར་འོང་ངོ་། །མངྒ་ལཾ། རྡོ་ར་མེ་རི་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཆ་མཉམ་ཟིན་པའི་དཔེའུ་རིས་ཡོད་ན། དེ་ལ་བཀབ་ཤོག་བྱས་ཏེ་བྲི་བའམ། ཁབ་བརྒྱབ་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལ་སྐོར་ཆས་ཚད་བླང་སྟེ་ཅིག་ཤོས་ལ། ཐིག་བཏབ་པས་ཆོག་གོ། མངྒ་ལཾ། ཕྱི་ཐིག་འདབ་མའི་མཚན་མའི་སྟེང་ནས་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་དྲང་པོར་ཐིག་ཤིང་བཟུང་ལ། གཤན་ཐིག་གི་འདབ་གྲངས་དུ་བཅད་ཀྱིས་མཚམས་ལས་མི་བརྒལ་བར་ཐིག་བཏབ་ལ། དེ་སྟེང་དམར་ནག་གང་འོས་ཀྱིས་བྲི་བ་དངོས་བྱའོ། །དགེའོ། །
进位画法要论
༄༅། །ཙཀྲ་བྲི་ལུགས་གནད་ཡིག་བཞུགས། ན་མཿགུ་རུ་ཤྲི་ཧེ་རུ་ཀཱ་ཡ། འདིར་འཁོར་ལོ་བྲིས་ནས་སྟེང་འོག་འཁོར་ཚུལ་ལ་བལྟས་པས་ངེས་པ་རྙེད་ལ། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཧཱུཾ་ལྟ་བུ་བཀོད་ན། དེའི་མདུན་ཞབས་ཀྱུའི་ཐད་ནས། ཤར་དུ་བརྩི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཡིག་མགོ་ཀུན་རྩོམ་པ་སྔགས་ཕྲེང་བསྒོམ་པ་དང་མཐུན། ཕྱི་ལ་སྐུ་
10-1-32b
ཡོད་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཧཱུཾ་གི་ཀླད་ཀོར་གྱི་ཐད་ནས་སྔགས་མགོ་ཐམས་ཅད་བཞག་འདུག་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་མཐོང་། དེ་གཉིས་གང་བྱེད་ཀྱང་ནང་གི་སྔགས་མགོ་གང་ནས་བཟུང་བ་དེའི་ཐད་ནས་ཕྱིའི་སྔགས་མགོ་ཀུན་ཀྱང་འཛིན་དགོས་སོ། །འཁོར་མི་དགོས་པའི་སྲུང་བ་ལ་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་ཡིག་ངོ་ནང་བསྟན་བྱ། འཕྲེང་གཅིག་གིས་ཁྲིག་གེར་མི་འཁོར་རིགས་ལ་ཨོཾ་ནས་བཟུང་ཕྱི་ནས་བརྩམས་ཏེ་ནང་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལྟར་བསྐོར། སྔགས་མཇུག་དང་པོའི་ཨོཾ་གྱི་ཐད་ཀ་དང་འགྲིག་པར་བྱས་འདུག །བཟློག་པ་སོགས་དྲག་པོ་ལ་ཡིག་མགོ་ནང་གི་ས་བོན་ལ་གཏད། རྐང་པ་དང་ཡིག་ངོ་ཕྱིར་བསྟན། འཕྲེང་རིང་ན་ཨོཾ་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་ཕྱི་ཕྱིར་སྦྲུལ་འཁྱིལ་ལྟར་སྔགས་མཇུག་ཕྱིར་བཏོན་དང་པོའི་སྔགས་མཚམས་སུ་འགྲིག་པར་བྱ། འདི་དམིགས་གསལ་མེད་པ་སྤྱིའི་ཞི་དྲག་གི་འཁོར་ལོའི་འགྲོ་ལུགས་ཡིན། དམིགས་བསལ་བཤད་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བྱ། ཡིག་མགོ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཏད་དེ་བྲིས་ན། སྔགས་ཕྲེང་གཡས་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་འོང་ལ། རླུང་འཁོར་སོགས་བྱེད་ཚེ་གཡོན་དུ་བསྐོར་བའི་ལུགས་ཡིན། ཡིག་མགོ་ནང་དུ་གཏད་ན་སྔགས་ཕྲེང་གཡོན་དུ་བསྐོར་ཏེ་བྲི་དགོས་པ་དང་། བསྐོར་ཚེ་གཡས་སྐོར་འོང་བའི་ལུགས་ཡིན། དེ་གཉིས་གང་ཡང་ཁ་སྦུབ་ན་སྔ་མ་ལས་གོ་བཟློག་སྟེ་འཁོར་བའི་ལུགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

为了使轮辐尖端不触及圆周，应留出适当间距使其刚好不接触
10-1-32a
内部黄色圆环也应同样处理轮子根部所在区域，所有尖端圆弧均可用同样方式，在辐条尖端线上画线的同一纸张尺寸也可以，将辐条之间的空间一分为二，在中间做标记，这是辐条尖端的位置。莲瓣的圆弧尖端也应用花瓣间一个良好空间标准的纸张尺寸，使所有部分均不差错平等。所有区域都应理解这种类推法则，这样就能做出完美均衡的轮。吉祥！如果有多罗、墨里等极其均衡的图样，可以用覆纸描绘，或用针刺孔，或者用圆规从中取尺寸，在另一张纸上画线即可。吉祥！在外部线上花瓣标记处，向中心垂直拿直尺，不超过划分好的辐条数量的界限画线，然后用适当的红黑墨水实际绘制。善哉！
轮图绘制要义
顶礼上师吉祥嘿噜嘎！此处画完轮后观察上下旋转方式即可获得确定。如果在中央轮毂处放置"吽"，则从其前足钩处，往东计算，圆周文字头部都从这里开始，与念诵咒语相符。外部有身
10-1-32b
像的类型，多见从"吽"字顶点圆圈处放置所有咒语开头。无论采用这两种哪一种，从内部咒语头部开始之处，外部咒语头部也都必须从相同位置开始。不需要旋转的护符，文字头向外，文字面向内。单咒串不能完全环绕的类型，从"嗡"字开始从外向内如盘蛇般旋转，使咒语结尾与第一个"嗡"字相对齐。逆转等猛烈[法门]，文字头朝向内部种子字，字脚和字面向外。若咒串长，将"嗡"置于圆周内，从外向外如盘蛇般旋转，咒语结尾朝外与第一个咒语接合处对齐。这是没有特别说明的一般寂静猛烈轮图进行方式。如有特别解释则按其做。若文字头向外书写，咒语串会呈现右旋排列，做气轮等时是左转的方式。若文字头向内，则咒语串需左旋书写，转动时会呈现右旋的方式。无论是哪两种，如果倒置，则会变成与前者相反的旋转方式。
;


 །འཁོར་ལོ་བསྐོར་རྒྱུའི་རིགས་ལ། གཡས་འཁོར་ཡིན་ན། ཞབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁ་གྱེན་དུ་བསྟན་ཚད་ཡིག་མགོ་ནང་དང་རྐང་པ་ཕྱིར་བསྟན་དགོས།
10-1-33a
དེ་འདྲ་བརྩེགས་པ་རྐྱང་པ་ཡིན་ན་དེས་ཆོག སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་དགོས་རིགས་ལ། སྟེང་ནས་ཁ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཚད་ཡིག་མགོ་ཕྱི་ཡིག་རྐང་ནང་བསྟན་བྱ་དགོས་ངེས་ཀྱི། སྟེང་འོག་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་ནམ་ནང་བསྟན་གང་རུང་ཡིན་ན་ཁ་གྱེན་བསྟན་རྐྱང་པ་ལས་སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་བྱས་ན་བསྐོར་ཕྱོགས་ལོག་འདུག དེ་ཡང་ཞིབ་ཆ་ལྟེ་བ་མུ་ཁྱུད་སོགས་ཆ་ཚད་འཁོར་ལོ་གཅིག་གི་ཚད་ཁོ་ན་ལྟར་བྱས་ལ། འགོད་ལུགས་འདྲ་བར་བྱ། དེ་ནས་དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་མགོ་ཕྱོགས་གཅིག་གཏད་ལ་ཁ་སྦྱར་བས། མུ་ཁྱུད་ཡི་གེ་རྣམས་ཐད་ཀར་འབབ་ལ་མགོ་བསྣོལ་བ་ཞིག་འོང་འདུག །ལྟེ་བ་ན་ཡི་གེ་མེད་པའི་དཀྱིལ་སྟོང་ངམ་བུག་པ་ཅན་ལ་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་པོ་གཉིས་ཐད་ཐད་འགྲིག་པ་བྱས་ན་རེད་འདུག །འཁོར་དགོས་པ་ལ་སྟེང་འོག་གི་འཁོར་ལོའི་ཡིག་མགོ་སྟོན་ཚུལ་འདི་འདྲ་མ་བྱས་པར། ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་ན་འཁོར་ལོ་ཁ་འཐམ་ནས་མི་གཅོད་པས་ལས་མི་འགྲུབ་ཅེས་རིག་འཛིན་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་གདམས་སུ་འདུག །མེ་རླུང་སོགས་ཀྱིས་འཁོར་མི་དགོས་པའི་རིགས་སྟེང་འོག་གི་འཁོར་ལོ་ཁ་སྦྱར་ལ་ནི། འོག་མ་དཀྱུས་མ་སྟེང་མ་དེ་ལ་བཀབ་ཤོག་བྱས་ནས་ཆ་ཚད་མཉམ་པར་བྱས་ལ། འོག་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་སྟེང་མ་ལ་ཕྱིར་ལོག་ཏུ་འོག་མའི་བྲིས་པ་ཁ་སྦྱར་ཚེ། ཡི་གེ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་འགྲིག་པ་ཅན་འདི་སྔ་འགྱུར་གྱི་གཤེད་རྒྱུད་སོགས་ནས་དངོས་བསྟན་ཡིན་ཏེ། གཤིན་རྗེ་ཟླ་གསང་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྭཱ་དང་མཉམ་ཧཱ་དང་སྭཱ། །དམ་ཚིག་ཡི་གེ་དགོད་པར་ཡང་། །
10-1-33b
རྒྱབ་ནས་བཀབ་ཤོག་བྱས་ཏེ་བྲིས་པས་འགྲིགས་སོ། །ཀ་ཁ་དབྱངས་ཡིག་ལ་སོགས་ཏེ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དགོད་ཕྱོགས་སོ། །གཉིས་ཀ་རྣལ་མར་བྲིས་གྱུར་ན། །ཡབ་ཡུམ་ཆོ་རོལ་སོང་གྱུར་ཏེ། །འཁོར་ལོ་ལོག་པས་རྣལ་འབྱོར་ཕུང་། །ཞེས་དང་། ཕོ་ཡིག་ཁ་ཕྱིར་བསྟན། མོ་ནང་བསྟན་དུ་གསུངས་སོ།

对于需要旋转的轮图类型，如果是右旋，脚轮向上的图案文字头向内而字脚向外。
10-1-33a
如果只是单层叠置则这样就足够了。对于上下需要合在一起的类型，上面向下的图案文字头向外而字脚向内，这是必须的，因为如果上下两个图案的文字头都向外或都向内，当从只有向上的单层变成上下合在一起时，旋转方向就会相反。细节上，中心、圆周等比例应完全按照同一个轮的标准，排列方式应相同。然后将中央的两个字朝向同一方向合在一起，圆周文字就会直接对应且头部交错。对于中心没有文字的空心或有孔的图案，应使圆周的第一和第二个字各自对齐。对于需要旋转的图案，如果不按这种方式安排上下轮图的文字头方向，而是朝向同一方向，则轮图会闭合而不能切开，因此无法完成仪式，这是高位持明者们的口传教导。对于火风等不需要旋转的类型，上下轮图合在一起时，应将下面的常规图案复制到上面，使尺寸相等，当下面的字反向与上面合在一起时，会形成一个字的形态且对齐，这在早期译本的《阎魔续》等中有明确说明。《阎魔月密黑续》中说："萨瓦与哈萨瓦，安置誓言文字时，
10-1-33b
从背面做覆纸描绘即可对齐。卡恰[辅音]、阳益[元音]等，所有字母的排列方向。若二者都按常规书写，则变成父母争吵，轮转颠倒瑜伽士就会遭殃。"又说："男性字面向外，女性向内。"


 །བསྐོར་མི་དགོས་ན་འདི་ལྟར་བྲི་ལ་བར་དུ་ལིངྒ་འཇོག་པའང་ཡོད། འཁོར་ལོ་གཅིག་ཡིན་པ་ཞིག་གི་སྟེང་འོག་གཉིས་ཀའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་དང་རྩིབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཕྱིའམ་ནང་དུ་སྟོན་ཚུལ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་འདྲ་འདྲ་བྱས་པ་གཉིས་ཡར་མར་དུ་ཁ་སྦྱར་ན། དབུས་དང་ཤར་གྱི་དང་པོའི་ཡི་གེ་གཉིས་གཅིག་ཅིང་མགོ་སྟོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འོང་ལ། ཞབས་མའི་གཡས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྟེང་མའི་གཡོན་པ་དང་གཡོན་དུ་གཡས་པ་འབབ་པ་དཔེར་ན་ཕོ་མོ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བ་འདི་གསར་མའི་འཇིགས་བྱེད་འཁྲུལ་འཁོར་སོགས་སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་ཅན་རྣམས་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་དགོས་པར་བཤད་འདུག་འདི་ནི་ལྟེ་བའི་ཡི་གེ་གཙོ་ཆེ་བར་དཔྱད་པ་སྟེ། དབུས་དང་ཤར་གྱི་དང་པོ་མ་གཏོགས་པ་དེ་འཕྲོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ཐམས་ཅད་རང་རང་ཐད་ཀར་མི་འབབ་སྟེ། ཞབས་ཀྱི་སྔགས་འབྲུ་གཉིས་པ་དང་། སྟེང་གི་ཐ་མ་སོགས་ཐད་ཁར་འབབ་པ་མགོ་སྟོན་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཕོ་མོ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལྟར་འོངས། སྟེང་འོག་གི་འཁོར་ལོ་གང་རུང་གཅིག་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན། གཅིག་ནང་བསྟན་བྱས་ཏེ། སྟེང་འོག་གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་ཁ་སྦྱར་ན། དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་མགོ་སྟོན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ། གཡས་གཡོན་བསྣོལ་ལུགས་གོང་འདྲ་དང་། ཕྱིའི་ཡི་གེ་རྣམས་
10-1-34a
ཀྱི་སྔགས་འབྲུ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོ་ཐད་ཀར་འབབ་ཀྱང་མགོ་མཇུག་བསྣོལ་བ་ཅན་དུ་འོང་འདུག འདི་དག་སྟེང་ཞབས་ཡི་གེའི་ས་ཁྱོན་འདྲ་མཉམ་བྲིས་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་གི སྟེང་འོག་གི་སྔགས་གཅིག་ཀྱང་ས་ཆ་ཆེ་ཆུང་དུ་ཤོར་ན། རང་སྔགས་ཐད་ཀར་མི་འབབ་འདུག སྟེང་འོག་གི་འཁོར་ལོའི་སྔགས་མི་འདྲ་བ་ལ་བཞི་ནི་དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་མི་དགོས་པར་འདུག །མུ་ཁྱུད་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་རྩིབས་བརྒྱད་སོགས་གང་རུང་ལ་འགོད་དུས་རྩིབས་རེ་རེ་ལའང་། རྩིབས་ལ་འགོད་དུས་སྔགས་ཆ་ཚང་རེ་བྲི་བ་སྲོག་འཁོར་སོགས་དམིགས་བསལ་འགའ་ལ་སྣང་གི དམིགས་བསལ་མེད་པའི་སྤྱིར་བཏང་ལ་ནི་རྩིབས་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་བཀོད་རྒྱུའི་སྔགས་འབྲུ་རེ་རེ་འགྲིག་ན་དེ་དང་། མིན་ན་གཉིས་སམ་གསུམ་སོགས་ཅི་འོས་སུ་བགོས་ནས་འབྲི་ཞིང་། ཁ་མ་འགྲིགས་ན་རེ་ཟུང་ལྷན་ཅིག་བྲིས་ཀྱང་། སྔགས་ཕྲེང་བར་མ་ཆད་པར་ཡོད་པས་འགལ་བ་མེད་པར་མངོན། པདྨ་དང་ཨུཥྞཱི་ལྟ་བུ་ཁ་མ་ཕྲལ་པདྨོ་ཥྞིཥ་ལྟ་བུ། བའམ། ཕྲལ་ན་པད་མ་དང་། ཨུཥྞི་ལྟ་བུའང་བྲིས་པ་མཐོང་སྟེ།སྔགས་སྒྲའི་ཚུལ་མ་ཞིག་པར་བཀོད་ལུགས་གང་འགབ་བྱའོ།

如果不需要旋转，则这样书写，中间也有放置灵伽的情况。对于同一个轮，上下两个轮的中心和辐条的所有文字向外或向内显示的方式相同，当二者上下合在一起时，中心和东方第一个字会一致且字头朝向相同，下轮的右边上有上轮的左边，左边上有右边，就像男女交合的方式一样，这在新译派的大威德轮图等上下合在一起的图案中都必须如此。这主要考虑中心文字的重要性：除了中心和东方第一个字外，其余所有字母都不会直接对应，下轮的第二个咒字和上轮的最后一个等直接对应但字头方向一致，呈现男女交合的方式。如果上下轮中一个文字头向外，一个向内，无论上下如何放置，当二者合在一起时，中心字的字头方向一致，左右交错方式同前，外部文字
10-1-34a
的咒字虽然各自直接对应，但头尾会交错。这些情况只有在上下文字区域大小相同时才会出现，如果上下任何一个咒语区域大小不一致，则咒语就不会直接对应。对于上下轮咒语不同的情况，就不需要这种考虑了。在圆周安排咒语时，如果放在八辐等任何辐条上，在每个辐条上写完整咒语的情况在命轮等特殊情况中可见，但在没有特别说明的一般情况下，无论有多少辐条，每个辐条放一个咒字如果合适就这样做，否则就分成二或三等适当数量来书写，如果不匀称，有些可以写在一起，因为咒语串是连续的，所以似乎没有冲突。像"帕德玛"和"乌希尼"这样未分开的"帕德莫希尼"，或者分开写成"帕德玛"和"乌希尼"的情况都可见，应按照不破坏咒语发音方式的适当排列方式处理。


 །གཅིག་གཉིས་བསྐྱར་ཏེ་བྲིས་པས་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པས་ཚར་གཅིག་གིས་ཆོག་པ་ཡིན་འདུག མུ་ཁྱུད་ཀྱི་སྔགས་ནི་ས་ཁྱོན་དང་བསྟུན་ཏེ་ཆ་མཉམ་པར་ཚར་རེ་བྲི། ཚར་གྲངས་ཅི་ཤོང་བྲི་ཞེས་དམིགས་གསལ་བཤད་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་དུ་ཤོང་བྲི་བ་ཡིན། དེར་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་སྔགས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་ཐད་ཀར་འགྲིག་ན་ལེགས་ཏེ། ཁྱད་པར་བསྐོར་རྒྱུའི་རིགས་ལ་ལེགས། སྲུང་འཁོར་
10-1-34b
སོགས་ལའང་འགྲིགས་པར་བྱས་འདུག །ཡང་སྔགས་ལ་འདོད་གསོལ་སྦྱར་ཆོག་པ་ལ། འདོད་གསོལ་དོན་ཚར་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་ཚིག་མཚམས་ཁྲིག་གེར་འཁོར་བའི་ཚོད་བྱ། དབྱངས་གསལ་རྟེན་སྙིང་བྲི་བ་ལྟ་བུ་ལའང་དེས་མཚོན་ཏེ། སྲུང་བ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ལ་ཚར་གྲངས་བསྐྱར་བའང་འགལ་བ་མེད་པའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཚར་གཅིག་གིས་ཆོག །འདོད་གསོལ་བྲི་དགོས་ན་དེ་ལྟར་དང་། མིན་ན་མུ་ཁྱུད་ས་ཁྱོན་ཆེ་ཡང་། དབྱངས་ཁོ་ནའི་མུ་ཁྱུད་ལ། ཆ་བཅུ་དྲུག་བགོས་པའི་ཁྱོན་རེ་རེ་ལ་དབྱངས་ཡིག་རེ་རེ་བྲིས་པ་དེས་མཚོན་ནས་ཀུན་ལ་འགྲེ་དབྱངས་གསལ་རྟེན་སྙིང་གསུམ་མུ་ཁྱུད་གཅིག་ལ་བྲི་བའམ། སོ་སོར་བྲི་བར་གང་བཤད་ལྟར་བྱ། རྒྱབ་ཏུ་རྡོ་ར་མེ་རི་དགོས་མི་དགོས་སོ་སོའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱ། སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་འབྲི་ཚུལ་དམིགས་བསལ་མེད་པ་སྤྱིར་བཏང་རྣམས་ལ། རྙིང་མའི་ཕྱག་ལེན་སྤྱིར། སྲུང་བ་དང་ཞི་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་དུ་བྲི་བ་དང་། བསྐོར་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་ལ་ནི། གཡས་སུ་བསྐོར་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཞབས་འཁོར་ཡིག་མགོ་ནང་བསྟན། སྟེང་འཁོར་ཁ་སྦུབ་རྒྱུ་ཅན་ཡོད་ན་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་དུ་བྲི་དགོས་པ་གོང་བཞིན་དང་། དབང་དྲག་དང་དྲག་པོའི་བྱེ་བྲག་བཟློག་པ་སོགས་ལ་གོང་མ་ལས་བྲི་ལུགས་བསྐོར་ལུགས་གཉིས་ཀ་བཟློག་སྟེ་གཡོན་འཁོར་མཛད་པར་འདུག འགའ་ཞིག་ཏུ་བསད་པར་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་ཡིག་ངོ་ནང་བསྟན་དང་། བསད་འཁོར་སོགས་ཀྱང་གཡས་བསྐོར་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བྱ། ལྟེ་བར་ལིངྒ་ཡོད་རིགས་ལ་སྔགས་ཕལ་ཆེར་ཡིག་ངོ་ནང་བསྟན་དང་། ཡང་ཡི་གེ་འགའ་ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན། འགའ་ཞིག་
10-1-35a
ནང་བསྟན། འཁོར་ལོའི་རྩིབས་རྩེ་འང་ཕྱིར་བསྟན་ནང་བསྟན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་ཅན་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་གཞུང་དང་དཔེའུ་རིས་བཞིན་མ་ནོར་བར་བྲི་བ་དང་། མུ་ཁྱུད་མ་ཆད་རྩེ་མ་རྡུག །བསྐོར་ཕྱོགས་མ་ལོག་པ། ལ་སོགས་པའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དུས་འཁོར་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལས་ནི་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མགོ་ཕྱོགས་བཞིར་སྟོན་ལུགས་མི་འདྲ་བ་བཞི་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཡིག་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་ནང་བསྟན་གཉིས་དང་། སྔགས་འཕྲེང་བརྩེགས་མ་གཡས་བསྐོར་དུ་བཀོད་པ་དང་། གཡོན་བསྐོར་དུ་བཀོད་པ་བཞི་འོང་འདུག དབུས་ཀྱི་རི་རབ་ནི་ཀུན་གྱི་བྱང་ནའོ་ཞེས་གསུངས། དབུས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་མདུན་ཤར། སྟེང་ཕྱོགས་སམ་རྒྱབ་ནུབ། ས་བོན་ཁ་ཚུར་བསྟན་དེའི་གཡས་ལྷོ། གཡོན་བྱང་དུ་བརྩི་དགོས་ལ་དེ་ལྟར་བཀོད་ལུགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་འདྲའི་གནད་སུས་ཤེས་ན་འཁོར་ལོ་བྲི་སྐོར་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་། མ་ཤེས་ན་ཙཀྲ་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་མི་འགྲུབ་པས་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་སྔགས་གསར་མགོ་འཁོར་བའི་སྐྱོན་སེལ་དུ་འཁོར་ལོ་སྟེང་འོག་གཉིས་བྲིས་ནས་ཁ་སྦྱར་ཏེ་ཉམས་བླངས་ཤིང་དེ་ལས་ངེས་པ་རྙེད་པ་རིག་འཛིན་གོང་མའི་གདམས་ངག་དང་འགྲིགས་པས། སླན་ཆད་གོ་བདེ་ཕྱིར་མི་ཕམ་པས་ས་ཕག་ཟླ་༧ཚེས་༡༠ལ་རྫ་དགོན་དུ་བརྗེད་བྱང་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ་ལོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞིའི་ལྟེ་བར་ཨ། ཕྱོགས་བཞིར་ཧ་རི་ནི་ས་བྲིས་པ་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་དང་། ནང་བསྟན་ཅན་གཉིས་བྲིས་ཏེ། ཁ་སྦྱར་ནས་ལྟོས་དང་ཤེས་སོ། །དེས་མཚོན་ནས་འཁོར་ལོ་ཆེ་བའི་ཉམས་ཀྱང་ལོན་ནོ།

一次重复写一两遍也可以，但由于没有这样说明，所以一次就足够了。圆周的咒语应根据空间大小均等地写一遍。如果特别说明要写多少遍，则应按照能容纳的外内层数写。在这种情况下，外内咒语的头尾直接对应最好，特别是对于需要旋转的类型最佳。护轮
10-1-34b
等也应对齐。对于可以加入愿望祈请的咒语，应根据愿望祈请内容的详略，使文句段落正好环绕。对于书写元音、辅音、附加符号、核心等也是如此，虽然护符等大多数情况下重复写几遍也无妨，但一般一次就够了。如需写愿望祈请则按上述方式，若不需要，即使圆周空间较大，例如仅元音的圆周，将其分成十六份每份写一个元音字母，以此类推适用于所有情况。元音、辅音、附加符号、核心三者可在一个圆周上书写，或分别书写，应按照说明进行。背面是否需要多罗墨里根据各自情况的说明而定。对于没有特别说明的一般情况，按照宁玛派的一般做法，护符和寂静增益类文字头向外书写；对于需要旋转的轮图，如果是右旋，脚轮文字头向内，如有上轮需要倒置，则文字头向外书写，如前所述；对于征服猛烈类和特殊猛烈类如逆转等，书写方式和旋转方式都与上述相反，做成左旋。在一些情况下，杀法轮文字头向外而字面向内，杀轮等也有右旋的特例，应依照指示进行。对于中央有灵伽的类型，大多数咒语字面向内，但有些文字头向外，有些
10-1-35a
向内，轮辐尖端也有向外向内两种情况，这些特殊情况应按照各自的经典和图样准确书写，不得出错，圆周不断、尖端不损、旋转方向不错等所有口诀也都必须完全掌握。在时轮的机轮中，寂静、增益、征服、猛烈四种机轮的头部朝向四方的显示方式不同，如此则有文字头向外和向内两种，以及咒语串叠层右旋排列和左旋排列四种组合。中央的须弥山在所有[图]的北方，中央种子字的前方为东，上方或后方为西，种子字向内朝向时，其右边为南，左边为北，应知如此安排方法。谁了解这些要点，在画轮和旋转上就不会有障碍，不了解则依靠轮图的法事不会成功，这非常重要，为了消除新学咒语者混乱的过失，画两个上下轮图合在一起实践，从中获得确定，这与高位持明者的教诫一致。为了今后容易理解，我麦彭于土猪年七月十日在扎寺记下备忘录，愿善增长。例如画一个四辐轮，中心为"阿"，四方写"哈日尼萨"，画一个文字头向外的和一个向内的，合在一起看就明白了。以此类推，也能掌握大轮的要领。
;


 །མངྒ་ལཾ། །

 །མངྒ་ལཾ། །


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
吉祥。
（藏文：མངྒ་ལཾ། 梵文拟音：mangalam，梵文天城体：मङ्गलम्，梵文泰卢固体：మంగళం，汉语字面意义：吉祥，汉语拟音：芒嘎朗）



10-1-35b
empty page
10-2-1a


目录
立佛像尺度.明日论
尺度践行摄
践行圆形分瓣
进位画法要论

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
10-1-35b
空页
10-2-1a
目录
立佛像尺度.明日论
尺度践行摄
践行圆形分瓣
进位画法要论


